Кіріспе

Беда-Фомм – Ливияның Киренаика аймағының оңтүстік-батысындағы шағын жағалау қаласы. Ол солтүстік-батыстағы Бенгази портынан және оңтүстік-батыстағы Эль-Агеила қаласынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Беда-Фомм, ең алдымен, Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Компас» операциясының соңғы шайқасының (1940 жылдың желтоқсанынан 1941 жылдың ақпанына дейін) болған орны ретінде белгілі.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың қаңтар айының соңында, "Компас" операциясы барысында британдықтар итальяндықтардың Беда-Фомм арқылы Киренаикадан эвакуацияланып жатқанын білді. 7-ші бронетанкілік дивизия 10-шы армияны тоқтату үшін жіберілді. Мақсатына жеткенше, дивизияның тым баяу болғаны анық болды, сондықтан "Комбфорс" атты жылдам колонна тікелей жолмен шөлге жіберілді. 1941 жылдың 5 ақпанында "Комбфорс" 10-шы армияның шегініп жатқан қалдықтарын тоқтатуға жетті. Келесі күні итальяндықтар келді және шабуыл жасады, бірақ блокаданы бұза алмады. Шайқас жақын арада, тіпті қолма-қол соғысқа дейін жетті; бірде полк сержанты-майоры мылтығының саптамасымен командирдің басын соғып, итальяндық танкты басып алды. Соңғы күш 7 ақпанда болды, онда 20 итальяндық Fiat M13/40 танкы мылтықшылар мен танкіге қарсы зеңбіректердің жұқа кордонын бұзып, полк штабынан бірнеше метр қашықтықта артиллериямен тоқтатылды. Италиялық күштерге қолбасшылық еткен офицер генерал Джузеппе Теллера еді, ол қаза тапқаннан кейін генерал-лейтенант Фердинандо Кона қолбасшылыққа өтті, бірақ британдықтар оны тұтқынға алды. Осы сәтсіздіктен кейін, 7-ші бронетанкілік дивизияның қалған бөлігі келгенде және 6-шы австралиялық дивизия Бенгазиден оларға қарсы шабуыл жасағанда, итальяндықтар қарсылық көрсетуді тоқтатты. Шайқастың көркемдік нұсқасын К.С. Форестердің "Майорға жұмыртқа" атты әңгімесінде, "Креттен алтын" жинағында (1941) табуға болады.