Кіріспе
Француз жазушысы және буддалық монах Маттье Рикард (matjø ʁikaʁ; 15 ақпан 1946 жылы туған) – непалдық француз жазушысы, фотограф, аудармашы және буддалық монах, Непалдағы Шечен Тенни Даргиелинг монастырында тұрады. Маттье Рикард француз зиялыларының ортасында өсті. 1972 жылы Пастер институтында молекулалық генетика саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Кейін ол ғылыми карьерасын тастап, негізінен Гималайда тұрып, тибет буддизмін үйренуге бел буды. Рикард "Ақыл-ой және өмір" институтының кеңес мүшесі. Ол 2000 жылы Рабжам Ринпочемен бірге құрған Karuna Shechen коммерциялық емес ұйымы арқылы Шығыстағы гуманитарлық қызметі үшін Француз Ұлттық Еңбек орденімен марапатталды. 1989 жылдан бері 14-ші Далай-ламаның француз тіліндегі аудармашысы қызметін атқарып келеді. 2010 жылдан бері Дилго Кхенце Ринпоче, Кябже Дилго Кхенце Ринпоченің қайта тууының насихаттарына көмектесіп, лекциялар оқып, үйрету ісіне қатысып жүр.
Matthieu Ricard (matjø ʁikaʁ; , born 15 February 1946) is a Nepalese French writer, photographer, translator and Buddhist monk who resides at Shechen Tennyi Dargyeling Monastery in Nepal. Matthieu Ricard grew up among the personalities and ideas of French intellectual circles. He received a PhD degree in molecular genetics from the Pasteur Institute in 1972. He then decided to forsake his scientific career and instead practice Tibetan Buddhism, living mainly in the Himalayas. Ricard is a board member of the Mind and Life Institute. He received the French National Order of Merit for his humanitarian work in the East with Karuna Shechen, the non profit organization he co founded in 2000 with Rabjam Rinpoche. Since 1989, he has acted as the French interpreter for the 14th Dalai Lama. Since 2010, he has been travelling and giving a series of talks with and assisting in teachings by Dilgo Khyentse Rinpoche, the incarnation of Kyabje Dilgo Khyentse Rinpoche.
Өмір
Францияның Савойя аймағындағы Экс-ле-Бен қаласында дүниеге келген, ол Францияның танымал философы Жан Франсуа Ревельдің (туған аты Жан Франсуа Рикард) ұлы. Оның анасы лирикалық абстракционист суретші және тибет буддасының монах қызы Яне Ле Тумелин. Маттье Рикард француз зиялыларының тұлғалары мен идеяларының арасында өсті. Рикард француз Нобель сыйлығының лауреаты Франсуа Якобтың басшылығымен Пастер институтында молекулалық генетика бойынша PhD дәрежесін алды. 1972 жылы докторлық диссертациясын аяқтағаннан кейін Рикард ғылыми мансабын тастап, Тибет буддизмін ұстануға көңіл бөлуге шешім қабылдады. Рикард кейін Үндістанға барып, Гималайда тұрып, Кангюр Ринпоче мен сол дәстүрдің басқа да ұстаздарымен бірге оқыды. Ол 1991 жылы Ринпоче қайтыс болғанға дейін Дилго Кхенце Ринпочедің жақын оқушысы және досы болды. Содан бері Рикард өзінің іс-әрекетін Кхенце Ринпоченің арманының орындалуына арнады. Рикардты "дүниедегі ең бақытты адам" деп атайды. Мэтью Рикард Висконсин университетінде (Мэдисон) бақыт туралы зерттеуде ерікті қатысушы болды, онда ол жүздеген еріктілердің орташа көрсеткішінен айтарлықтай жоғары нәтиже көрсетті. Ол ұзақ жылдар бойы медитация жасаған адамдардың миын зерттеуге бірлесіп авторлық етті, соның ішінде өзі де кем дегенде үш жыл бойы шегініс жасағандардың қатарында болды. Рикард - ғалымдар, буддалық ғалымдар мен медитаторлар арасындағы кездесулер мен бірлескен зерттеулерге арналған Mind and Life институтының кеңес мүшесі. Оның еңбектері Дэниел Гоулманның редакциялаған "Destructive Emotions" және басқа да эсселер жинағында жарияланған. Ол миды жаттығу арқылы дамытутың миға тигізетін әсерін зерттеумен айналысады, оның ішінде Мэдисон Висконсин, Принстон және Беркли университеттері, Бельгиядағы Лиеж университеті және Францияның Лион және Каен қалаларындағы Inserm орталықтарындағы әртүрлі институттарда. Рикард Дордоньде төрт жыл анасы Янеге қамқорлық жасады, ол 2023 жылы жүз жасында дүние салды; ол осы уақыт ішінде оған қамқорлық жасай алғаны үшін өте бақытты болды.
Баспа ісі
Рикардтың Гималайдың рухани ұстаздары, пейзаждары және халқы туралы фотосуреттері көптеген кітаптар мен журналдарда жарияланды. Анри Картье Брессон оның жұмысы туралы: «Матьедің камерасы мен рухани өмірі біртұтас, осыдан осы суреттер туындайды, олар уақытша да, мәңгілік те», – деген пікір білдірген. Ол «Тибет. Ішкі саяхат» және «Тибеттік монахтардың билері» кітаптарының авторы және фотосуретшісі, сондай-ақ «Буддалық Гималай», «Ағартуға саяхат» және «Қозғалмастан саяхат: Гималайдағы усақ үйден» атты фотокітаптардың да авторы. Ол көптеген буддалық мәтіндерді, оның ішінде Шабкардың өмірін аударған. Оның әкесі Жан-Франсуа Ревелмен болған әңгімесінен туған «Монах және философ» кітабы Еуропада бестселлер болды және 21 тілге аударылды, ал «Квант және лотос» (Тринх Сюань Тхуанмен бірлесіп жазған) ғылым мен буддизмге деген оның ұзақ жылдар бойғы қызығушылығын көрсетеді. Оның 2003 жылы жарық көрген «Plaidoyer pour le bonheur» (2006 жылы ағылшын тілінде «Бақыт: өмірдің ең маңызды дағдысын дамытуға арналған нұсқаулық» деп басылды) кітабы бақыттың мәні мен толыққандылығын зерттейді және Францияда ең көп сатылған кітаптардың бірі болды. 2015 жылдың маусым айында «Альтруизм: Өзіңді және әлемді өзгерту үшін қайырымдылықтың күші» кітабының ағылшын тіліндегі аудармасы жарық көрді және «Руханият және денсаулық» журналының мұқабасында жарияланды. Рикард сонымен қатар «Кейірімді экономика: ғалымдар, экономистер және Далай-лама арасындағы альтруизм мен қайырымдылық туралы әңгімелер» кітабының авторы (2015 жылы жарық көреді).
Ricard is the also the author of Caring Economics: Conversations on Altruism and Compassion, Between Scientists, Economists, and the Dalai Lama (forthcoming 2015).
Сыйлықтар мен басқа да іс-шаралар
Рикард Шығыстағы гуманитарлық жұмысы үшін Францияның Ұлттық Еңбек орденімен марапатталды. Ол кітаптары мен конференцияларынан түскен барлық табысын, сондай-ақ уақытының көп бөлігін Непал, Үндістан және Тибеттегі 200-ден астам гуманитарлық жобаларға жұмсайды (www.karuna shechen.org). Бұл жобалар жыл сайын денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қызмет салаларында 300 000-нан астам адамға көмек көрсетеді. Ол сонымен қатар Гималай мәдени мұрасын сақтау ісіне де белсенділік танытады (www.shechen.org). 1989 жылдан бері ол Далай-ламаның француз тіліндегі ресми аудармашысы болып табылады. (Бутан тарапынан ұсынылған) Сидней, Лондон, Сан-Франциско және Сингапурда өткен конференциялар, Әлемдік экономикалық симпозиум, Әлемдік үкімет саммиті және басқа да шараларға қатысқан. Ол Әлемдік экономикалық форумға он рет шақырылды.
Жеке медитация практикасы
Рикард үш түрлі медитацияны қолданады: мейірімділік, ашық сана және талдау. Ол жалғыз медитациямен барлығы 5 жыл өткізді, көбінесе шалқары тау үйінде.
Мақалалар
Рикард, М., Медитативті ғылымның маңыздылығы туралы. Буддизм және ғылым: жаңа бағыттар, 2003, 261–279. Экман, П., Дэвидсон, Р. Дж., Рикард, М. және Уоллес, Б. А., Эмоциялар мен жақсылық туралы буддалық және психологиялық перспективалар. Психологиялық ғылымның қазіргі бағыттары 14, 2005, 59–63. Дэмбрун, М., & Рикард, М., Өзінен өту және бақыт: өзіне ортайластырылған бақыт моделінің тесті. Халықаралық әлеуметтік психология журналы, 2012/1, № 93, 89–102 б. Рикард, М., Латц, А., & Дэвидсон, Р. Дж., Медитатордың санасы. Scientific American, 2014, 311(5), 38–45. Ахувия, А., Тин, Н., Хайброн, Д., Бисвас Динер, Р., Рикард, М., & Тимзит, Дж., Бақыт: өзара әрекеттесу перспективасы. Халықаралық әл-ауқат журналы, 2015, 5(1).