Кіріспе

Кокос суы (сондай-ақ кокос шырыны) – жас кокостардың (кокос пальмасының жемістерінің) ішіндегі мөлдір сұйықтық. Дамудың бастапқы кезеңінде ол кокостың эндоспермі үшін ядролық фазадағы суспензия қызметін атқарады. Даму жалғасқан сайын эндосперма жасушалық фазаға жетеді және кокостың қабығындағы етіне жиналады. Кейде жас кокостың ішіндегі сұйықтық піскен кокостың сұйықтығынан көбірек ұсынылады. Жас, жасыл кокостардан алынған кокос суы филиппин ағылшын тілінде "буко шырыны" деп белгілі.

Жинақтау

Көбінесе жас кокосты ағаштан жасыл түсті күйінде жинайды. Кокостың "етін" (сұйықтығы мен қабығын) алу үшін оған тесік қазуға болады. Жас кокостың ішіндегі сұйықтық пен ауа қысыммен болуы мүмкін, сондықтан ішкі қабығы алғаш рет тесілгенде аздап шашырауы мүмкін. Жерге түскен кокостар шіруге және жәндіктердің немесе басқа жануарлардың зардабына ұшырауы ықтимал.

Өнімдер

Кокостың суы тропикалық елдерде бұрыннан бері танымал сусын болып келеді, онда ол жаңа, консервіленген немесе бөтелкеленген түрде қолжетімді. Ішуге арналған кокостар суытылған, жаңа немесе қапталған күйінде ұсынылады. Көбінесе оларды көшедегі сатушылар тұтынушылардың алдында шапашпен немесе осыған ұқсас құралдармен кесіп ашады. Саудаға арналған кокостың суын қарапайым алюминий банкаларда, Tetra Pak қаптамасында, шыны немесе пластик бөтелкелерде табуға болады, кейде кокостың қабығы немесе кокостың желесі қосылған түрде. Кокостың суын ашыту арқылы кокос сірке суын дайындауға болады (дегенмен көбінесе кокос шырыны қолданылады). Сонымен қатар, одан "ната де коко" деп аталатын, желе тәрізді тағам да жасалады.

Тамақ құндылығы

Кокос суы тамақ энергиясын қамтамасыз етеді, оның құрамында 95% су және 4% көмірсу бар, ал ақуыз және жалпы майдың мөлшері әрқайсысы 1% төмен (кестеге қараңыз). Кокос суында витаминдер мен диеталық минералдардың шағын мөлшері бар, олардың барлығы Күнделікті қажетті мөлшердің (КҚМ) 10% -ынан кем.

Қауіптері

Кокос суын шамадан тыс тұтынудың нәтижесінде туындауы мүмкін (бірақ көбінесе өте сирек кездесетін) денсаулыққа қауіп – қандағы калийдің артық болуы (гиперкалиемия), бұл бүйрек жеткіліксіздігіне, жүрек аритмиясына, ес-түссіздікке және соңында өлімге алып келуі мүмкін. Бұл әсер өте сирек, себебі саудадағы кокос суының 237 мл-де (8 сұйық унция) күндізгі қажетті калий мөлшерінің 8% ғана бар. Гиперкалиемия және бірнеше литр кокос суын ішкеннен кейін ес-түссіздік жағдайлары клиникалық зерттеулерде ғана тіркелген, ол физикалық жаттығудан кейін коммерциялық өнімді қолданған бір адаммен байланысты болды. Көрсетілген деректерде Үндістанның оңтүстігінде қарттарды өлтіру үшін кокос суы қолданылатыны айтылады, бұл рәсім thalaikoothal деп аталады. Бұл дәстүр бойынша қарт адамға көп мөлшерде кокос суы ішкізіледі, соның салдарынан қызба пайда болып, өлімге әкеледі, оның нақты себептері анықталмаған. Кейбір компаниялар өнімдерінің «супер ылғалдандырады», «қоректік заттарға толы» және «мега-электролиттерге ие» деген жалған жарнамалық мәлімдемелерге байланысты топтық сотқа шақырылды. Сондай-ақ, Vita Coco компаниясы өнімдерінде «спорттық сусындардағы электролиттерден 15 есе көп» деген жалған ақпарат бергені және натрий мен магний деңгейін жарнамада бұрмалағаны айтылды. Компания қандай да бір құқық бұзушылықты мойындамады және 2012 жылдың сәуірінде 10 миллион АҚШ долларына сот ісін аяқтады. Камбоджаның құжаттама орталығы Поль Пот режимі кезінде тәжірибесі жоқ медбикелерге жасыл кокос суы беруді адамзатқа қарсы қылмыс деп бағалады.