Кіріспе

Әйелдердің университетке қабылдануы үшін күрескен ағылшын белсендісі, 1830–1921 жж. әйелдер біліміне қолдау көрсетуші.

Сара Эмили Дэвис (22 сәуір 1830 – 13 шілде 1921) – Кембридж университетіндегі Гиртон колледжін құрған ағылшын феминисі. Ол сайлау құқығы үшін күрескен және әйелдердің университет біліміне қол жеткізу құқығын қорғаған. Жастық шағында ол Ұлттық әлеуметтік ғылымдарды дамыту қауымдастығының жиналыстарына қатысып, Барбара Бодихон мен Элизабет Гаррет Андерсонмен дос болды. 1862 жылы анасымен Лондонға көшкеннен кейін ол «Англия әйелінің журналына» материалдар жазып, редакторлық жұмыстарын жүргізді және Лэнгем Плейс тобына қосылды. Ол Лондон мектеп мұғалімдері қауымдастығы мен Кенсингтон қоғамын бірлесіп құрды, олар жалпы сайлау құқығын талап етті, бірақ ол тек үйленбеген әйелдер мен жесірлердің ғана дауыс беруі керек деп есептеді. 1904 жылы Гиртоннан кеткеннен кейін Дэвис Ұлттық әйелдер сайлау құқығы қоғамының Лондон бөлімшесінің хатшысы болды, кейін Консервативтік және Одақтас әйелдер сайлау құқығы қауымдастығына қосылды. Ол 91 жасында Лондонда қайтыс болды. Өмірі бойында Дэвистің білім берудегі қатаң көзқарастары дау тудырды, бірақ соңғы кезде тарихшылар оның жетістіктерін көбірек жақсы түсіне бастады. 2019 жылы Баронесса Хейл Гиртон колледжінің 150 жылдығын мерекелеу үшін Гиртон колледжінің негізін қалаушылар Эмили Дэвис пен Барбара Бодихонға арналған ескерткіш тақтайшаны ашты.

Ерте өмір

Дэвис 1830 жылғы 22 сәуірде Англияның Саутгемптон қаласындағы Карлтон Крессентте мұғалім Мэри мен евангелистік дін қызметкері Джон Д. Дэвис отбасында дүниеге келді. Олардың отбасы Саутгемптонға әкесі басқа дін қызметкерінің орнын толтыру үшін келді; оның приходы жақын орналасқан Чичестерде болды. 1836 жылы Францияның Нормандиясына көшіп, кейін Чичестерге, ал 1839 жылы Дурхам графтығындағы Гейтсхедке оралды. Джон Д. Дэвис білім беруге қатысты дәстүрлі патриархалдық көзқараста болды, сондықтан оның үш ұлы жеке мектептерге барып, екеуі Кембридж университетінде оқыды, ал Дэвис пен оның үлкен әпкесі Джейн білім алмады, оның орнына үйде тігін тігумен және қайырымдылықпен айналысты. 1860 жылдан 1862 жылға дейін Гейтсхедте тұрып, ол әйелдердің жұмыспен қамтылуын қолдау қоғамының жергілікті бөлімшесін құрды және әйелдердің құқықтарын жақтайтын хаттар жазды. 1862 жылдың қаңтар айында әкесі қайтыс болғаннан кейін Дэвис анасымен бірге Лондонға көшіп барды. 1866 жылы «Әйелдердің жоғары білімі» атты еңбегін жариялады. Өмірі бойында кейбір феминистер оны қолдаса, ал басқалары әйелдер білімін қалай ұйымдастыру керек деген қатаң пікірлері үшін сынады. Леди Стивен 1927 жылы «Эмили Дэвис және Гиртон колледжі» кітабын жариялады. Соңғы кезде тарихшылар оның жетістіктерін көбірек жақсы түсініп қарады, бірақ оның консервативті реформатор болғандығы, әлде мақсаттарына жету үшін биліктегілермен ғана одақтас болғандығы әлі де күмәнді. 1990 жылы «Эмили Дэвис және әйелдердің азаттығы 1830-1921» атты өмірбаяны жарық көрді. Эмили Дэвис және басқалардың белсенділігінің нәтижесінде Ұлыбританияда жоғары білім алатын әйелдердің саны артты. 2019 жылдың 30 маусымында Баронесса Хейл Гиртон колледжінің 150 жылдығын мерекелеу үшін Дэвис пен Барбара Бодихонға арналған ескерткіш тақтайшаны ашты. Тақтайша колледждің басты мұнарасына орнатылды.