Кіріспе

"Диалектика кірпіштерді сындыра ала ма?" – француз режиссері Рене Виене түсірген 1973 жылғы ситуационисттік фильм. Фильм революциялық үгіт-насихат арқылы таптық қақтығыстың қалай дамығанын, графикалық кунг-фу жекпе-жегінің фонында зерттейді. Визуальды тұрғыдан фильм 1972 жылғы Ту Гуанцзидің "Құлу" атты жекпе-жек фильмін пайдаланады, ол жапондық оккупация кезінде Кореядағы отаршылдыққа қарсы көтеріліс туралы айтады. Фильм авторлары осы фильмді девернмент мысалы ретінде қайта өңдеді. Виене киноиндустрияға тән "көрнекті" фильмді мәдени гегемонияны радикалды түрде сынау және осылайша бүлдіруші революциялық идеяларды білдіру үшін бейімдеуді мақсат етті. Фильмнің негізгі тақырыбы – мемлекеттік капитализмдегі пролетариат пен бюрократтар арасындағы қақтығыс. Пролетариат өзінің қанаушыларына қарсы күресте диалектиканы пайдаланады, ал бюрократтар ынтымақтастық пен зорлық-зомбылықты біріктіре отырып, өздерін қорғайды. Фильмде Карл Маркс, Бакунин және Вильгельм Райх сияқты социалистерге көптеген сілтемелер бар, сондай-ақ француз коммунистік партиясына, кәсіподақтарға және маоизмге қатысты өткір сын айтылады. Гендерлік теңдік, шеттелу, Париж Коммунасы (1871), 1968 жылғы мамыр және ситуационисттік саясат мәселелерін қамтитын қосымша сюжеттер фильмде жиі кездеседі. Жан-Люк Годардың "Қытайша" фильміне ұқсас, бұл фильмде капитализмді сынау үшін саяси теория мен қытайлық бейнелер қолданылады. Dangerous Minds сайтынан Ричард Метцгердің айтуынша, фильм "таптық қақтығыстарға, бюрократиялық социализмге, француз коммунистік партиясының сәтсіздіктеріне, маоизмге, мәдени гегемонияға, гендерлік теңдікке және фильмдердің капиталистік идеологияны қолдауына қатысты сынды қамтиды".

Ситуационисттік қозғалыс 1960-шы жылдарда капитализмнің тұрақтылығының негізі – өмірлік тәжірибені "анестезиялайтын, шеттетуді күшейтетін тамашаларға" айналдыратын жүйе екенін айтты. Виене жекпе-жек фильміне радикалды марксистік идеяларды қабаттастыру арқылы, "көрермендерді өз ойын-сауығының механизмдерін белсенді түрде талдауға мәжбүрлейтін" әзіл-қалжың арқылы саяси хабарларды жеткізеді.