Кіріспе

Геометрияда, қысқартылған үшбұрышты алтыбұрышты мозаика – Евклид жазықтығының сегіз жартылай реттелі мозаикасының бірі. Әр төбесінде бір квадрат, бір алтыбұрыш және бір он екібұрыш орналасқан. Оның Шлефли символы tr{3,6}.

Дөңгелекті таңбалау

Қысқартылған үшбұрышты плитканы шеңберлерді қаптау ретінде пайдалануға болады, әр нүктенің ортасына бірдей диаметрлі шеңберлер орналастырылады. Әрбір шеңбер қаптамадағы тағы 3 шеңберге жанасады (жанасу саны).

Кисромбилл плиткасы

Кисромбильдік мозаика немесе 3 6 кисромбильдік мозаика – Эвклид жазықтығының мозаикасы. Ол конгруэнтті 30 60 90 градустық үшбұрыштардан құралады, әр төбесінде 4, 6 және 12 үшбұрыштан жиналады. Осы мозаикалардың беттерін бөлу арқылы кисромбильдік мозаика пайда болады. (Бұл мозаикаға ұқсас үш Каталон денесін қараңыз: дидиакис гексаэдр, додекаэдр және триаконтаэдр.)

Ромбилден жасалған құрылыс

Конвей оны ромбильдің плиткасына қолданылатын кіс тік бұрыш биссекторалы операциясы үшін кисромбиль деп атайды. Нақтырақ айтқанда, оны 3 6 кисромбиль деп атауға болады, осылайша оны басқа ұқсас гиперболалық плиткалардан, мысалы 3 7 кисромбилден ажыратуға болады. Оны теңқабырғалы алтыбұрышты плитка ретінде қарастыруға болады, мұнда әрбір алтыбұрыш орталық нүктеден 12 үшбұрышқа бөлінеді. (Сонымен қатар, оны 6 үшбұрышқа бөлінген үшбұрышты плитка ретінде немесе алты параллель топтамадағы шексіз сызықтардың орналасуы ретінде қарастыруға болады.) Ол V4.6.12 деп белгіленеді, себебі әрбір тікбұрышты үшбұрыштың үш түрлі төбесі болады: 4 үшбұрышқа қосылатын, 6 үшбұрышқа қосылатын және 12 үшбұрышқа қосылатын.

Симметрия

Кисромбильдің үшбұрыштары p6m, [6,3] (*632 орбифолд белгісі) қабырғалық топтық симметрияның негізгі домендерін көрсетеді. [6,3]-тен айналарды жою және алмастыру арқылы құрастырылған бірнеше кіші индекс кіші топтар бар. [1+,6,3] *333 симметриясын тудырады, ол қызыл айна сызықтарымен көрсетілген. [6,3+] 3*3 симметриясын тудырады. [6,3]+ - бұл айналымдық кіші топ. Коммутатор кіші тобы [1+,6,3+], ол 333 симметриясын білдіреді. [6,3*] ретінде құрастырылған үлкен индекс 6 кіші тобы да (*333) симметриясына ие, ол көк айна сызықтарымен көрсетілген, сонымен қатар өзінің 333 айналу симметриясы мен 12 индексі бар.

Байланысты полиэдрлер мен плиткалар

Тұрақты алтыбұрышты плиткадан (немесе оның қос үшбұрышты плиткасынан) құрылатын сегіз біркелкі плитка бар. Түпнұсқа беттерді қызыл, түпнұсқа төбелерін сары, ал түпнұсқа қабырғаларын көк түспен боясақ, 8 түрлі формаға ие боламыз, олардың 7-сі топологиялық тұрғыдан өзгеше. (Кесілген үшбұрышты плитка топологиялық тұрғыдан алтыбұрышты плиткаға сәйкес келеді.)

Симметриялық мутациялар

Бұл плитканы төбелік фигурасы (4.6.2p) және Кокстер-Динкин диаграммасы бар біртекті үлгілер қатарының мүшесі деп қарастыруға болады. p < 6 болғанда, қатардың мүшелері толық кесілген полиэдрлер (зоноэдрлер) болып табылады, олар төменде сфералық плиткалар түрінде көрсетілген. p > 6 болғанда, олар гиперболалық жазықтықтың кесілулері болып табылады, бастапқысы – кесілген үшбұрышты гептагонды плитка.