Кіріспе
Қоғамдық дамуды қаржыландыру институты (АҚШ) немесе қауымдастық дамуын қаржыландыру институты (Ұлыбритания), екі жағдайда да CDFI деп қысқартылады, – негізінен АҚШ-та, сондай-ақ Ұлыбританияда аз қамтылған нарықтар мен халыққа несие және қаржылық қызметтер ұсынатын қаржы институты. CDFI – бұл қоғамдық даму банкі, қоғамдық даму несиелік одағы (CDCU), қоғамдық даму несиелік қоры (CDLF), қоғамдық даму венчурлік капитал қоры (CDVC), микрокәсіпкерлікті дамыту несиелік қоры немесе қоғамдық даму корпорациясы болуы мүмкін. CDFI-ны АҚШ Қазынашылық департаментінің Қоғамдық даму қаржылық институттары қоры (CDFI қоры) сертификаттайды, ол CDFI-ға әртүрлі бағдарламалар арқылы қаражат бөледі. CDFI қоры мен CDFI-ның құқықтық тұжырымдамасы 1994 жылғы Riegle Community Development and Regulatory Improvement Act заңымен құрылды. Жалпы алғанда, CDFI – бұл: негізгі миссиясы – қоғамды дамыту, мақсатты нарыққа қызмет көрсету, қаржыландыру субъектісі, даму қызметтерін ұсыну, қоғамдастығына есеп беру және үкіметтік емес ұйым болып табылатын қаржы институты. 2008 жылғы Тұрғын үй және экономикалық жаңғырту туралы заң (HERA) CDFI қорымен сертификатталған CDFI-лерге Федералды тұрғын үй несие банктерінің мүшелері болуға рұқсат берді. CDFI-ға мүшелікке өтініш беру үшін Federal Home Loan Banks қолданатын процедуралар мен стандарттарға қатысты соңғы ереже 2010 жылдың қаңтар айында Federal Register Federal Housing Finance Agency басылымында жарияланды. Аталған ережені 11 Федералды тұрғын үй несие банктері жүзеге асырады, олардың әрқайсысы мүшелік өтінімдерін жеке-жеке бағалайды. CDFI-лер Қоғамдық даму ұйымдарымен (CDE) байланысты, бірақ олармен толыққанды сәйкес келмейді. CDE-лер де АҚШ Қазынашылық департаментінің CDFI қорымен сертификатталған, бірақ олардың біліктіліктері шамалы өзгеше. Көптеген CDFI-лер CDE ретінде де сертификатталған. CDE-нің негізгі мақсаты – Жаңа нарықтарға салықтық жеңілдіктер беру бағдарламасын (NMTC) пайдалану. NMTC-лер төмен кірісті қауымдастықтарға капитал салуды ынталандыру үшін құрылды. Көбінесе, NMTC және сала құрылымына байланысты CDFI-лерге инвестициялар ірі қаржы институттарымен шектелген. CDFI-лерге инвестиция салуға қолжетімділік артып келе жатқан сияқты, себебі жеке тұлғаларға CDFI-лерге жинақтарын инвестициялауға мүмкіндік беретін CNote компаниясы жақында Құнды қағаздар және биржалар комиссиясынан CDFI-ге негізделген өнімін аккредиттелмеген инвесторларға ұсынуға біліктілік алды. CDFI-лер федералды қаржы институттарын реттеушілердің (мысалы, банктер, несие одақтары) қадағалауына жатады немесе федералды деңгейде "реттелмеуі" мүмкін, сонда олар тек жұмыс істейтін штаттардың заңдарына ғана бағынады. CDFI-лердің барлығына міндетті рейтинг немесе бағалау жүйесі жоқ, бұл инвесторларға немесе басқаларға олардың өнімділігін, қауіпсіздігін немесе күшін бағалауға мүмкіндік берер еді. Алайда 2004 жылдан бері шамамен 100 ХҚКО несие қоры өздерінің қаржылық тұрақтылығы мен әлеуметтік әсері бойынша тәуелсіз рейтингтік және ақпараттық қызмет көрсететін Aeris компаниясынан ерікті рейтингтер алды. 2015 жылы Standard & Poor's компаниясы CDFI несиелік қорларына алғашқы рейтингтік бағаларын берді.
Белгілі депозиттік ХҚКО
ШорБанк, штаб-пәтері Чикаго қаласының Оңтүстік жағалауындағы ауданда орналасқан, 1973 жылы құрылған. 2007 жылы оның активтері 2 миллиард доллардан асты. ShoreBank-тың Чикагоның оңтүстік және батыс жағында, Кливлендте және Детройтте филиалдары болды, бірақ 2010 жылдың тамызында банк төлем қабілетсіз деп жарияланды және оның филиалдарын Urban Partnership Bank қабылдады. Оның холдингтік компаниясы ShoreBank Corporation әлі де жұмыс істейді және Орегон мен Вашингтон штаттарында, сондай-ақ Мичиганның Жоғарғы жарты аралындағы филиалдары арқылы қоғамдық даму миссиясын ілгерілетеді. ShoreBank-тың халықаралық консалтингтік қызметтері Чикаго, Вашингтон (Колумбия округі) және Лондонда кеңселерге ие, сонымен қатар әлемнің 30 елінде жобалар жүргізеді. OneUnited Bank, штаб-пәтері Бостон қаласында орналасқан, Массачусетс штаты, елдегі ең ірі африкалық-американдық CDFI болып табылады және Бостон, Майами (Флорида) және Лос-Анджелес (Калифорния) қалаларында филиалдары бар. Тағы бір жетекші CDFI – Қоғамдық өзін-өзі қолдау орталығы 1980 жылы Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласында құрылды. Self Help-тың тұрғын үй және бизнеске берілетін несиелері аз қамтылған, ұлттық азшылықтар, ауылдық және әйелдерге 5,24 миллиард доллардан астам қаржы ұсынды. Бұл қаржының көп бөлігі Self Help-тың ұлттық екінші нарық бағдарламасы арқылы жүзеге асырылады, бұл дәстүрлі несие берушілерге аз қамтылған отбасыларға көбірек тұрғын үй несиелерін беруге мүмкіндік береді. Self Help сонымен қатар коммерциялық және тұрғын үйлерді дамытады және бөлшек саудалық несие одақтарын басқарады. Кедей және азшылықтар қауымдастықтарындағы отбасылық байлықты мақсат еткен, заңсыз несие берушілердің күшеюіне жауап ретінде, Self Help 1999 жылы NAACP, AARP және Солтүстік Каролинаның басқа да ұйымдарымен бірлесіп, Жауапты несие беру коалициясын құрды және АҚШ-тың алғашқы заңдарының бірін қабылдауға көмектесті, ол заңсыз ипотекалық несие беруді шектеді. 2002 жылы Self Help, коммерциялық емес, саяси партияға жатпайтын зерттеу және саясатты қалыптастыру ұйымы – Center for Responsible Lending (Жауапты несие беру орталығын) құрды, ол заңсыз несие берудің зиянын жою үшін шешімдер ұсынады.
Басқа елдер
CDFI қоры мен оның сертификаттары АҚШ-қа ғана қатысты болса, Ұлыбританияда да шамамен 70 CDFI және «Жауапты қаржы» деген сауда қауымдастығы бар, бұл бұрын «Қоғамдық дамуды қаржыландыру қауымдастығы» (CDFA) деп аталған. Ұлыбритания үкіметі CDFI-лер мен несиелік кооперативтерге түрлі қаржыландыру бағдарламаларын ұсынды, сондай-ақ аккредиттелген CDFI-лерге инвестиция жасаған жағдайда «Қоғамдық инвестициялық салық жеңілдіктері» (Жаңа нарықтарға салықтық жеңілдіктерге ұқсас) қолжетімді. Дәл осындай мақсатта жұмыс істейтін ұйымдар бүкіл әлемде кездеседі, мысалы Бангладештен Grameen Bank және Ирландиядан Clann Credo, бірақ олар көбінесе CDFI деп аталмайды, олар микроқаржы ұйымдары, әлеуметтік банктер немесе әлеуметтік инвестициялық қорлар деп сипатталады.