Германдық SS офицері Мартин Вайс және концлагерьлердегі қылмыстары
Martin Gottfried Weiss
Мартин Вайс: неміс офицері, Дахау, Нойенгамме және Майданек концлагерлерінің коменданты. Соғыс қылмыстары үшін өлім жазасына кесілді. Тарих, концлагерь.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс СС офицері Мартин Готфрид Вайс, немесе Вайс (3 маусым 1905 – 29 мамыр 1946) 1945 жылы тұтқынға алынған кезде Дахау концлагерінің коменданты болды. Ол сонымен қатар 1940 жылғы сәуірден 1942 жылғы қыркүйекке дейін Нойенгамме концлагерінің коменданты, ал кейін 1943 жылғы қарашадан 1944 жылғы мамырға дейін Майданек концлагерінің төртінші коменданты қызметін атқарды. Ол соғыс қылмыстары үшін өлім жазасына кесілді.
German SS officer
Martin Gottfried Weiss, alternatively spelled Weiß (3 June 1905 – 29 May 1946), was the commandant of the Dachau concentration camp in 1945 at the time of his arrest. He also served from April 1940 until September 1942 as the commandant of Neuengamme concentration camp, and later, from November 1943 until May 1944, as the fourth commandant of Majdanek concentration camp. He was executed for war crimes.
Өмір
Вайс Баварияның Жоғарғы Пфальц аймағындағы Вайден қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Бавария Корольдік Мемлекеттік Теміржолдарында жұмыс істеген. Оның екі қарындасы болған және ол католик дінінде тәрбиеленген. Мектепті бітіргеннен кейін ол Ландшут қаласындағы механикалық инженерлік училищенің білімін жалғастырды. 1924 жылы училищені бітіріп, темір зауытында стажер болып жұмыс істеді. Кейіннен ол Жоғарғы Пфальцтағы электр компаниясында үш жарым жылдай жұмыс істеді. 1926 жылдың жазында ол нацистік партияға қосылып, Вейденде екі досымен бірге SA және HJ ұйымдарының бөлімшелерін құрды. Кейіннен ол Бад-Франкенхаузенде электр инженерлігін оқып, 1930 жылы бітірді. Оның бағалары жақсы болғандықтан, ол 1932 жылдың сәуір айына дейін училищенің көмекшісі болып жұмыс істеді, содан кейін босатылды. Ол Вейден аймағына қайтып оралып, SS-ке қосылды.
Weiss was born in Weiden in der Oberpfalz. His father worked for the Royal Bavarian State Railways. He had two sisters and was raised as a Catholic. After school he continued his education at a mechanical engineering school in Landshut. He finished school in 1924 and worked as intern in an ironworks. Later he worked for about three and a half years for the Upper Palatine electric company. In the summer of 1926 he joined the Nazi Party and founded a chapter of the SA and of the HJ with two friends in Weiden. Later he studied electrical engineering in Bad Frankenhausen, finishing in 1930. His grades were good, so he worked as an assistant at the school until April 1932, when he was released. He went back to the Weiden area and joined the SS.
СС мансабы
1933 жылдың сәуірінен бастап Дахау концлагерінің күзетшілері қатарында қызмет етті; 1933 жылдың қарашасынан 1938 жылдың ақпанына дейін лагерь инженері болды. Наурыз айында лагерь командирі Ханс Лориц пен Александр Пьорковскийдің адъютанты болды. 1934 жылы үйленіп, кем дегенде екі баласы болды. 1940 жылдың сәуірінде Нойенгамме концлагерін салуға бұйрық алды. Қарашада лагерь командирі болып тағайындалды. Нойенгамме лагеріне Гамбург қаласындағы құрылыстарға қажетті құрылыс материалдарын жеткізу міндеті жүктелді. 1942 жылдың сәуірінен 1942 жылдың шілдесіне дейін Вайс сонымен қатар Арбайсдорф коменданты болды.
From April 1933 he served with the guards of Dachau concentration camp; from November 1933 till February 1938 he was the engineer of the camp. In March he became adjutant to camp commander Hans Loritz and Alexander Piorkowski. He married in 1934, and he had at least two children. In April 1940 he received an order for the construction of Neuengamme concentration camp. In November he became the camp commandant. The Neuengamme camp was tasked to deliver building materials for buildings in Hamburg. From April 1942 till July 1942 Weiss was also commandant of Arbeitsdorf.
Дахаудағы комендант
1942 жылдың 1 қыркүйегінде Вайс Дахау концлагерінің командирі болды. Ұзақ өтпей Освальд Поль тұтқындардың нашар жағдайы үшін оны қатаң сынады. Содан кейін Вайс лагерьдегі жағдайды сәл жақсартты. Вайс өзінің бірнеше каполарын Нойенгаммеден Дахауға әкелді. Оның бұйрығымен "14f13" әрекетінің соңғы арнайы шарасы жүзеге асырылып, Хартхайм эвтаназия орталығында 342 адам қаза тапты. Вайс Дахауда 1943 жылдың 31 қазанына дейін қызмет етті. Оның Дахау командирі болып тұрған кезінде 35 адам дарға асылып, 18 адам атылды. Соғыстан кейінгі сотта Вайс бұл адамдардың концлагерь тұтқындары емес, гестапо тұтқындары екенін мәлімдеді. Олардың өлім жазасына кесілгенін, бұл шешімді Генрих Гиммлер мен Рейх қауіпсіздік бас басқармасының бұйрығымен қабылданғанын айтты. Бұл Иоганн Кикстің көрсетуімен қайшы болды және сонымен қатар концлагерь ережелеріне, Lagerordnung-қа қарсы келеді.
On 1 September 1942 Weiss became commandant of Dachau concentration camp. Soon after this, Oswald Pohl criticised him severely, about the poor condition of the prisoners. Weiss thereafter made conditions in the camp a bit more humane. Weiss had taken some of his kapos from Neuengamme to Dachau. A last special action of Action 14f13 was carried out on his orders bringing death to 342 people in the Hartheim Euthanasia Centre. Weiss worked in Dachau until 31 October 1943. During his time as commandant in Dachau, 35 people were hanged and 18 people were shot. Before his post war trial, Weiss insisted that these people were not concentration camp prisoners, but prisoners of the Gestapo. He said they were sentenced to death by order of Heinrich Himmler and the Reich Security Main Office. This contradicted the statement of Johann Kicks, and was also a violation of the rules of the concentration camps Lagerordnung.
Майданектегі қолбасшы
Вайс, оның алдындағы Херман Флорштедт Үшінші рейхтен өзін байыту үшін ірі ұрлық жасады деген айыпталғаннан кейін, Майданек лагерінің коменданты болып тағайындалды. Ол 1943 жылғы 4 қарашада Майданек концлагерінің командирі лауазымына кірісті. 1943 жылғы 3 қарашада ондағы ең қорқынышты жаппай қырғын болды; «Эрнтефест» акциясы барысында бір күн ішінде 17 000-нан астам еврей халқы қаза табады. Тарихшылар Вейс сол кезде Люблин-Майданекте жаңа лауазымына дайындалу үшін болған деп санайды. Оның комендант ретіндегі алғашқы күнінде, ол осы қырғынның салдарымен күресуге жауапты болғаны сөзсіз. 1944 жылғы 18 мамырда SS Obersturmbannführer Вейс шенді жоғарылатты. 1944 жылғы 1 қарашада ол Мюльдорф қосымша лагеріне жіберілді. Онда Organisation Todt, Дахаудан әкелінген тұтқындардың күштерімен, истребитель ұшақтарын шығару үшін екі жер асты зауытын салды. Люфтваффе RAF-ке қарсы әуе соғысында ауыр шығындарға ұшырағандықтан, мәжбүрлі еңбекшілерге қатты талаптар қойылды. Мұнда жұмыс істейтін еврей тұтқындары жеткілікті жұмыс істемесе, газ камерасына жіберілетінінен қорқып жүрді. Кейбіреулері тыңғырық жұмыстан, ал кейбіреулері тифтен қайтыс болды. Еңбекке қабілетсіздер Освенцимге жіберілді. Вейстің Мюльдорфтағы лауазымы толыққанды анықталмаған. Дегенмен, Мюльдорфтағы барлық басшылық құрамның ішінде оның шені ең жоғары болды. 1945 жылғы сәуір айының соңында Вейс Дахауда болды, мүмкін, командир Эдуард Вайтерді алмастыру үшін. 28 сәуірде ол SS Standartenführer Курт Бехермен лагерьті АҚШ армиясына қалай тапсыру мәселесін талқылады (нақты емес, кейін Бехер ол сөйлескен адамның аты «W» әріпімен басталатынын ғана еске алды). 28 немесе 29 сәуірде Вейс Дахаудан қашып кетті.
Weiss was appointed commandant of Majdanek after his predecessor Hermann Florstedt was charged with wholesale theft from the Third Reich in order to enrich himself. He took up his position as commander of Majdanek concentration camp on 4 November 1943. On 3 November 1943, one of the worst massacres happened there; more than 17,000 Jewish people were murdered during Aktion Erntefest over the course of one day. Historians believe that Weiss was present at the time in Lublin Majdanek to prepare himself for his new position. It is certain that on the first day of his new position as commandant, he was responsible for having to clean up the consequences of the massacre. On 18 May 1944, SS Obersturmbannführer Weiß was promoted. On 1 November 1944 he was sent to Mühldorf subcamp. There Organisation Todt built two underground plants for the production of fighter planes with the forced assistance of prisoners from Dachau. Because the Luftwaffe was suffering severe losses in the air war against the RAF, the forced labour contingent was driven hard. Jewish prisoners who worked there were afraid of being gassed, if they did not work hard enough. Some died of the hard work, some from typhus. Those who could not work any longer were sent to Auschwitz. The position of Weiß in Mühldorf is not absolutely clear. In any event, of all the command staff at Mühldorf, he had the highest rank. At the end of April 1945, Weiss was in Dachau, perhaps in order to relieve the commandant, Eduard Weiter. On 28 April he discussed with SS Standartenführer Kurt Becher how to hand over the camp to the US Army (uncertain, Becher later remembered only that the name of the man he talked to started with "W" ). On 28 April or 29 April Weiss fled from Dachau.
Сотталу және өлім жазасы
Вайс 1945 жылғы 29 сәуірде Мюнхенде АҚШ армиясының 292-ші далалық артиллериялық бақылау батальонының капралы Генри Сенгермен ұсталды және 1945 жылғы 13 қарашада басталған Дахау сот процесінде сотталды. "Соғыс заңдарын және әдет-ғұрыптарын бұзғаны үшін" кінәлі деп танылғаннан кейін, Вайс 1946 жылғы 29 мамырда Ландсберг түрмесінде асылып өлтірілді. Басына қара қалпақ кигізілер алдында Вайс: "Мен Германия үшін өлемін!" деп бұйрақтады.
Weiss was apprehended in Munich on 29 April 1945 by corporal Henry Senger of the US Army 292nd Field Artillery Observation Battalion, and was tried during the Dachau Trials beginning on 13 November 1945. After being found guilty of "violating the laws and usages of war," Weiss was executed by hanging at Landsberg prison on 29 May 1946. Just before the black hood was placed over his head, Weiss shouted "I am dying for Germany!"