Кіріспе

Сатиньи – Швейцарияның Женева кантонындағы муниципалитет. Бұл кантонның жер аумағы бойынша ең ірі муниципалитеті және елдегі ең көп шарап өндіретін муниципалитет. Оның аумағында ұлттық маңызы бар мұра ретінде танылған Мандемент аймағының басым бөлігі орналасқан, бұл аймақты көршілес Русин және Дардагный муниципалитеттерімен бірге пайдаланады.

Этимология

Сатиньи алғаш рет 91 жылы "виллам Сатиниатис" деп аталады, бірақ бұл ертерек құжаттың 12 ғасырдағы көшірмесінен алынған. 1128 жылы "de Satiniaco" және 1280 жылы "Satignie" деп еске алынған. Атының шығу тегі, жергілікті римдік иелеріне сілтеме жасайтын галло-рим тілімен байланысты болуы мүмкін. Ал Пенейдің этимологиясы әртүрлі және түрлі интерпретацияларға ұшырайды. Бірінші болжам бойынша, ол латын тілінен шыққан "pinetum" сөзінен, яғни "шыған орманынан" келген болуы мүмкін, бірақ "pen" (шегі) және "nec" (биіктік) деген кельт түбірлерінен де шыққан болуы да ғажап емес. Бурдиньи атауының шығу тегі де басқаша – ол неміс тіліндегі бургундтардан және "Бурдин" сияқты тегінен тарайды, ол аймақ романдануымен бірге "Бурдиньус" болып өзгерген. Соңында, Монфлери атауы көбірек анекдотқа ұқсайды. Бұл ескі үйлер тобының ерекше атауы болмаған, алдымен "Шалабандар" деп аталған. Тек 1829 жылы тұрғындарының талабы бойынша бұл кент ресми түрде "Монфлери" деп атала бастады.

Елтаңба

Қызыл түсті қалқанда күміс екі жақты кілт, күн мен алтын жарты ай бейнеленген. Бұл герб муниципалитет 8 қыркүйек 1924 жылы қабылданып, 26 қыркүйек 1924 жылы кантондық атқарушы үкімет бекіткен. Сатинь муниципалитеті ескі Пенье билеуіне (тарихқа қараңыз) сәйкес келеді, ол епископқа тиесілі болған, ал 1536 жылдан бастап Женева Республикасына қарасты, және ол ескі Женева ауылдық жерінің көрнекті үлгісі болды. Герб Сатиньи преорының 1340 жылғы мөрінен шығарылған: мөрде екі жақты кілтті ұстаған қол бейнеленген. Сатиньи қолды алып тастап, қалқанға кантондық және федералдық түстерді берді: Швейцария конфедерациясының түстері үшін қызыл қалқан және ақ кілт, ал Женева Республикасы мен кантонының түстері үшін қызыл қалқан және алтын күн мен жарты ай.

Тарих

Бастапқыда Сатиньи Лиондағы Анай аббатының Saint Pierre aux Liens билігінде болды, ол негізінен Гекс иелерінен алған жерлердің есебінен жылдам өсті. Муниципалитет аумағы Пенье кастеляниясының құрамына кірген кезде, қалада Санкт-Петерге арналған приор болды. 912 жылғы хат, Женева тарихындағы ең көне сақталған нақты құжат, Эльдегардтың, мүмкін графшаның, күйеуінен мұраланған мүліктің бір бөлігін Санкт-Петер монастырына сыйға тартқанын көрсетеді. Бірақ ол Сатиньи, Чолли, Пейси, Шалек, Крест, Лограс және Фейжередегі жерлерді өзіне қалдырып, Женева епископынан оның сыйға тартуы орындалғанын қамтамасыз етуін сұрады. 1134 жылы епископ канондық ережелерді бұзуды айыптады және Вена архиепискобынан арбитраж арқылы Сатиньи приорын алды. Басты қала приордың төңірегінде дамыды және 1305 жылы оның тұрғындары мен көршілес шағын елді мекендер қауымдастық құрды. Қоршауы бар Пеней-Дессус қамалы, сондай-ақ Мортье жері деп те аталатын Пенье кастеляниясының бас кеңсесі болды. 1282 жылы Сатиньи монахы, Леонетта де Жойнвиллге ғашық болып, әйел кейпінде Гекс иесінің әйелінің пәтеріне тығылып кірді. Оны тапқан әйел оны жолақтап, өз адамдарына ұрып-сапалап тастады. Симон де Жойнвилл бұл оқиғаны Пенье кастеляниясының, оның қамалы Сен-Жерве және Рона өзені арқылы өтетін көпірдің құқықтарын талап ету үшін пайдаланды. Епископ Симонға ол салық төлеуді ұмытып кеткенін еске салып, өтемақы талап етті. Епископтың күшейіп келе жатқан билігіне қарсы тұрып, Гекс иесі өз талаптарынан бас тарды және епископтың талаптарына бағынды. 1230 жыл шамасында епископ Эймон Грансон қамалын салды немесе қайта жаңартты, ал 1287 жылы Савой графы Амадей V оны қоршап алып басып алды. 1305 жылы епископ қамалды қайта алды, бірақ 1349-1355 жылдар аралығында ол Женева графының қолына қайта түсті. 14 ғасырда приордағы әдепсіздіктер епископты араласуға және шіркеу шеңберінде монастырды тікелей басқаруға итерді. Оның кірістері соборды күтіп-ұстауға жұмсалды, бұл монастырға зиян келтірді. Монахтар қажеттілікке байланысты үнемдеуге мәжбүр болды және 1381 жылы Климент VII-нің папалық бұйрығы Сатиньи приорын Женева шіркеуімен біріктірді. 1512 жылы монахтардың өте кедейлігіне (оларда тіпті діни киімдер де болмады) байланысты папа Юлий II приорды мәхәлләге айналдырды. 1534 жылы Женева Реформация шайқастарымен дүрсілдеді. Католиктер қаладан қашып, Пеней қамалына сиынды, одан республикаға қарсы шабуылдар жасап, аймақты тонады. Олар "Пенейліктер" деп аталды. Берн әскерлері 1536 жылдың 5 ақпанында қамалды басып алып, ақыры оны қиратты. Гекс иелеріне тиесілі Бурдиньи қаласы 1749 жылы Париж шарты бойынша муниципалитетке қосылды. Реформациядан кейін Пеисси, Сатиньи, Чолли, Пенье, Бурдиньи және Дардагнийді қамтитын Мандемент аймағы Женева Республикасының әкімшілігіндегі аумақ болып қала берді, француз аумағы қаладан бөлініп жатты. 1815 жылы Вена конгресі және 1816 жылғы Турин шарты жерлерді Женевамен географиялық тұрғыдан байланыстырды, Франция мен Савойядан жаңа кантонға бірнеше қалаларды берді, олардың ішінде қазір Сатиньимен шектес Аир-ла-Вилл, Мейрин, Вернье және Бернекс қалалары бар. Пеней және оның қамалы бұрын Русин муниципалитетіне қарасты болған, ал 1817 жылы олар Сатиньиге қосылды.

География

Швейцарияның федералды статистика кеңсесінің мәліметтері бойынша Сатиньи 18,92 км² аумақты құрайды, бұл оны Женева кантонының географиялық жағынан ең ірі муниципалитеті етеді. Географиялық аумағының үлкендігіне байланысты муниципалитет құрамына көптеген бөлімшелер кіреді: Сатинь-Дессу, Сатинь-Дюс, сондай-ақ Бурдиньи, Пенье (Дессу және Дюс), Шули, Монфлери және Пейси шағын елді мекендері. Сонымен қатар, ZIMEYSA және Bois de Bay ірі өнеркәсіптік аймақтары да оның құрамына кіреді. Ол Мандементтің (Пенье кастеляниясына қатысты кастелянияның ежелгі атауы) бөлігі болып табылады және Швейцарияның Мейрин мен Вернье муниципалитеттерімен шығыс жағынан, Бернекс пен Эйр-ла-Вилльмен оңтүстік жағынан шектеседі, оларды Рона өзені Сатиньиден бөліп тұрады; батыс жағынан Русин мен Дарданьимен көршілес. Франция муниципалитеттің солтүстік-батысында орналасқан, Сатиньиден Алондон өзені мен Нант-де-л'Экра арнасы бөліп жатыр. Муниципалитет солтүстік-шығысындағы CERN және шығысындағы ZIMEYSA өнеркәсіптік аймағымен бірге ауылдық жерден Женева қаласын қоршаған Мейрин мен Вернье қалаларының қалалық ландшафтына өтуді білдіреді. Артқы жағындағы ландшафттың шекарасын Юра таулары белгілейді. Салева, Женева көлі және француз Альпі таулары да қаланың шығысы мен оңтүстік-шығысында алыстан көрінеді. Сатиньи, Женеваның шетіндегі басқа қалалар сияқты, «жасыл белдеу» рөлін атқарады және жергілікті тұрғындар үшін жүзімдіктерге толы пейзаждардың көркем бейнесін көрсетеді, мұнда кең жапырақты ормандар, төбелі жерлер мен жүзімдіктер үйлеседі. Шындығында, 460 гектар жүзімдікке ие Сатиньи Женева кантонындағы 1410 гектар жүзімдіктің үштен бірін құрайды, бұл оны Женева ғана емес, сонымен қатар Швейцарияның ең ірі шарап өндіруші қаласы етеді. Бурдиньи және Мулен Фабри бағытында әлі де жаяу өткелдер болғанымен, 1993 жылы шағын кеден пункттері жабылғаннан кейін, франко-швейцария шекарасы Сатиньи аумағында ешқандай жолмен кесілмейді. Бұл, Алондон өзенімен жасалған шекарамен және француз жағындағы төрт қатарлы D 884 тас жолымен бірге, қаланы француз территориясынан бөліп тастады, екі жақ арасындағы байланыс өте сирек.

Көлік

Темір жол муниципалитеттің қала орталығымен және кантонның қалған бөлігімен қоғамдық көліктің ең маңызды құралын қамтамасыз етеді. Сатиньи Леман экспресстің теміржол желісіне Сатиньи ауылының орталығындағы жеке станциясы арқылы қосылған. Қалаға екі бағыт қызмет көрсетеді: L6 Женева – Беллегард және L5 Женева – Ла Плейн. Қызметтер жиі (күн сайын 15 минутқа дейін бір пойыз) және жылдам: Женеваның басты теміржол стансасы – Корнавинге жету үшін 13 минут уақыт кетеді. ZIMEYSA өнеркәсіптік аймағында да сол аттас станциясы бар, ол ондағы өнеркәсіптер мен кеңселердің қызметкерлеріне арналған. Женеваның қоғамдық көлік операторы TPG муниципалитет ішінде қосымша автобус бағыттарын басқарады. Бастысы – 72-бағыт, ол Бурдинь, Шули және Пейси елді мекендерін Сатиньи ауылымен және оның теміржол стансасымен байланыстырады. Тағы бір маңызды бағыт – 73-бағыт, ол Сатиньи ауылын Пенье, Бой-де-Бей өнеркәсіптік аймағы, Ла-Туйльердің шағын өнеркәсіптік аймағы, Вернье және ZIMEYSA-мен байланыстырады. Сонымен қатар, 70 және 71 бағыттары қаланы екі трамвай желісімен байланыстырады: Мейринде (71) және Бернексте (70), соңғысы Аир-ла-Вилл арқылы (бұл елді мекендегі қоғамдық көліктің жалғыз түрі). Барлық қоғамдық көлік UNIRESO желісінде жұмыс істейді, сондықтан бір билет пойызға, автобусқа және басқа барлық бағыттарға жарамды. Женева әуежайы Сатиньиге жақын, оған көлікпен 10 минутта жетуге болады. Қоғамдық көлікпен әдетте пойызбен баруға болады, Верньеде ауысып, содан автобусқа отырып, бұл шамамен 25 минутқа созылады. Муниципалитеттің басты байланыс жолы – Францияның D 884 тас жолын Дардагни, Руссин және Сатиньи арқылы Мейринмен байланыстыратын Мандемент тас жолы. Женеваны Швейцарияның қалған бөлігімен және Франциямен байланыстыратын A1 автожолы Сатиньи шекарасына жақын Верньеден өтеді. Қазіргі уақытта Сатиньиге тікелей шығу жоқ, ең жақын шығулар Вернье/Мейрин және Бернексте орналасқан. Дегенмен, жоспарлаудың жоғары сатысындағы «Монфлюри тас жолы» жобасы бар, оның құрылысы бастапқыда 2020 жылы басталуы тиіс еді, ол Ла-Туйльер және ZIMEYSA өнеркәсіптік аймақтарынан Бернекке және Францияға бағытталған A1 автожолына тікелей қосылыс жасауға мүмкіндік береді. Бұл жоба қаланың үш өнеркәсіптік аймағына және одан шығуға арналған жол қозғалысының көп бөлігін жергілікті жолдардан ауыстыруға бағытталған. Бастапқы жоспарға Швейцарияға бағытты қосу үшін өзгеріс енгізу мәселесі де қарастырылуда.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған SVP партиясы 20,63% нәтиже көрсетті. Одан кейінгі үш ең танымал партия: Жасылдар партиясы (16,52%), FDP (16,37%) және LPS партиясы (15,09%). Федералды сайлауда барлығы 894 дауыс берілді, сайлауға қатысу деңгейі 52,7% құрады. 2009 жылғы Grand Conseil сайлауында 1833 тіркелген сайлаушының 806-ы (44,0%) дауыс берді. Бұл сайлауда муниципалитеттегі ең танымал партия Les Radicaux болды, оларға 17,6% дауыс түсті. Кантондық сайлауда олар дауыстардың алтыншы үлесін алды. Екінші ең танымал партия Les Verts (17,3%) болды, олар кантондық сайлауда да екінші орынды иеленді, ал үшінші орынды Libéral партиясы (14,8%) алды, олар кантондық сайлауда бірінші болды. 2009 жылғы Conseil d'Etat сайлауында 1832 тіркелген сайлаушының 996-ы (54,4%) дауыс берді. Сол оқу жылында мектепке дейінгі сыныпта 95 бала оқыды. Кантонның білім беру жүйесі екі жылдық міндетті емес балабақша білім беруді қамтамасыз етеді және оқушылардың алты жыл бойы бастауыш мектепке қатысуын талап етеді, сонымен қатар кейбір балалар кішкентай, мамандандырылған сыныптарға қатысады. Сатиньиде балабақшада немесе бастауыш мектепте 93 оқушы, ал арнайы, кішкентай сыныптарда 10 оқушы оқыды. Орта мектеп бағдарламасы үш жылдық міндетті білім беруден және одан кейін үштен бес жылға дейінгі қалау бойынша, жоғары деңгейдегі білім беруден тұрады. Сатиньиде 93 орта мектеп оқушысы білім алды. Муниципалитеттен 143 жоғары сынып оқушысы және кәсіби, университеттен тыс бағдарлама бойынша оқитын 21 оқушы бар. Тағы 43 оқушы жекеменшік мектепке барып оқыды. 2000 жылғы мәліметтер бойынша, Сатиньиде басқа муниципалитеттен келген 7 оқушы болды, ал 261 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде білім алды.