Қауіпсіздік шарасы: Шотландия құқығындағы "Lawburrows" туралы
Lawburrows
Қазақстандағы қорғау шаралары: Шотландия құқығындағы «lawburrows» – зорлықтан қорғануға бағытталған жеке шара. Полицияға жүгінудің баламасы, өтініш берушіге тікелей бақылау мүмкіндігі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қорғау ордерінің түрі (Шотландия заңы)
Type of protective order (Scots law)
Lawburrows – шотланд заңында басқа адамның мүмкін болатын зорлық-зомбылығынан сескенген адам бастайтын, көпшілікке беймәлім азаматтық іс. Бұл термин «заңдық қарыз» деген ұғымнан туындаған, мұнда «қарыз» сөзі кепілдік, міндеттеме немесе кепілдіктің ескіше мағынасында қолданылады (төмендегі заңда «суэрте» деп көрсетілген). Осылайша, бұл – бір адамның екінші адамның өміріне, отбасына немесе мүлкіне зиян келтірмейтініне берілген «заңды кепілдік».
Lawburrows is a little known civil action in Scots law initiated by one person afraid of another's possible violence. The term is derived from law borrow, where borrow is used in the archaic sense of a pledge, guarantee, or surety (souerte in the act below). Hence, it is a "legal security" that a person "will not injure the person, family, or property of another".
Зорлық-зомбылық қаупі және Шотландияның азаматтық құқығы
Көбінесе, белгілі бір адамдардан зорлық-зомбылық қаупі болғанда, әдетте шотланд қылмыстық заңы мен полицияға жүгінеді. Бірақ, қылмыстық заң бойынша шешімдерді іздеу үшін полиция мен прокуратура қызметін тарту қажет болғандықтан, бұл шағым жасаушы үшін (басқа юрисдикцияларда – талапкер) тікелей бақылаусыз ұзаққа созылуы мүмкін. Қылмыстық іс жүргізуде куәлер мен дәлелдер ұсыну қажет, олар дәлелдеу талаптарын қанағаттандыру үшін және айыпталушының кінәсін барлық күмәнді жағдайларды жоққа шығарып, толық дәлелдеу үшін керек. Сондықтан, қылмыстық заң бойынша қолданылатын шаралар, егер зорлық-зомбылық туралы қорқытулар қылмыстық заңның дәлелдеу талаптарын орындау қиын болса, шектеулі болуы мүмкін. Азаматтық заң, негізінен жеке тұлғалардың және/немесе мүліктің арасындағы жеке құқықтар мен міндеттерін қорғаумен айналысады. Lawburrows – азаматтық заң бойынша қолданылатын құрал, ол адамдарға азаматтық заңдағы құқықтарын пайдалану арқылы «заңды өз қолдарына алуға» мүмкіндік береді. Азаматтық істердегі дәлелдеу жүгі қылмыстық істердегіден әлдеқайда жеңіл, тек ғана ықтимал зорлық-зомбылық болуы жеткілікті және дәлелдер стандарты да соған сәйкес келеді.
Normally, where there is a fear of violence from certain known people, the normal recourse is through Scots criminal law and police. However, because of the need to involve the police and the Procurator Fiscal Service to seek remedies in criminal law; this recourse may be lengthy with no direct control by the complainer (in other jurisdictions, the complainant). There is also a need in criminal proceedings to provide witnesses and evidence to satisfy the corroboration requirement and to establish the guilt of the accused beyond reasonable doubt in order to secure a criminal conviction. As such, remedies available in criminal law may be limited if the threats of violence struggle to meet the criminal law's burden of proof. Civil law primarily deals the enforcement of private rights and obligations between individuals and/or property. Lawburrows, as a civil law remedy, enables people to "take the law into their own hands" by exercising their rights under civil law. The burden of proof in civil cases is much less onerous than that of criminal law, only requiring that there is a likelihood of violence on the balance of probabilities and accordingly so too is the standard required of the evidence.
Тыйым салынған
Көрушілікті қорқытқан адамға қарсы ең көп қолданылатын шара – тыйым салу, басқа заңнамалық аумақтарда бұл бұйрық деп аталады, бірақ оның берілуі судьяның немесе шерифтің дискрециясына байланысты. Қоғамдық мүдде (әрекеттің қоғамның игілігіне тигізер әсері) қатысты болғандықтан, куәгерлердің растауы қажет болуы мүмкін. Тыйым салу қорғаушыдан нақты бір әрекеттен бас тартуды талап етуі мүмкін. Уақытша тыйым салуды жылдам алуға болады, бірақ толыққанды тыйым салу алуға көп уақыт және шығын жұмсалуы мүмкін. Тыйым салудың үлкен кемшілігі – қорғаушы тыйымға бағынбаған жағдайда не болатынына қатысты белгісіздік. Егер бұл алғашқы құқық бұзу болса, сотты сыйламау сияқты жеңіл немесе символдық жаза берілуі немесе ескерту жасалуы мүмкін.
The most common action against someone who threatens violence is interdict, in other jurisdictions, an injunction, but this is awarded at the discretion of judge or Sheriff. Since public interest (the general effects of the action on the welfare of society) is involved, corroborative witnesses may be required. Interdict may require the defender to refrain from a specific conduct. Although provisional, or interim, interdicts can be granted speedily, obtaining a perpetual interdict may be very time consuming and costly. A great disadvantage of interdict is the uncertainty about what happens should the defender disobey the interdict. If it is a first offence, a mild or nominal punishment, such as contempt of court, may be imposed or a warning given.
Лоуборроуздар
Шотландияда тыйым салуға балама ретінде заңдар қолданылады. Азаматтық іс бойынша заңгерлер қудалаушыға, басқа юрисдикцияларда талапкер деп аталатын, қорғаушыдан ақшалай кепілдік салуды талап етуге мүмкіндік береді, осылайша ол қудалаушыға зиян келтірмейтініне кепілдік береді. Егер кейіннен қорғаушы қудалаушыға зиян келтірсе, кепілдік алынып, сот пен қудалаушы арасында бөліседі. Бұл заң алғаш рет 1429 жылы Яков I парламентімен халық қауіпсіздігіне қауіп төндіретін әрекеттерге қарсы шара ретінде қабылданды. Заңда «Лоуберроустың мақсаты – мұндай бұзушылықтардың (қорқытулардың) алдын алу және зұлымдық жасаушыларды қорқыту» деп көрсетілген. Бұл процестің ерекшелігі – қарапайымдылығы, жылдам орындалуы, процестің төмен құны және бұйрық бұзылған жағдайда нақты жазаның абсолютті болуы. Заң бұзылған жағдайда ғана полиция мен прокурор іске қатысады. Шамамен айтқанда: Егер Алисаны Боб қорқытса, Алиса шерифтен Бобқа қарсы істі қарауды сұрайды (бұл азаматтық іс, сондықтан дәлелдеу стандарты төмен). Егер дәлелденсе, шериф Бобтан кепілдік талап етеді. Егер кейіннен Алиса шерифке Бобтың оны үрейлендіруді жалғастырғанын көрсетсе, кепілдік алынып, Алиса мен Сот арасында тең бөлінеді. Бұл Бобқа қарсы қылмыстық іс қозғауға кедері келтірмейді.
In Scotland an alternative to interdicts is lawburrows. Lawburrows in a civil action allows a pursuer, in other jurisdictions termed a plaintiff, to require the defender to make a deposit of money as a guarantee they will not harm the pursuer. If the pursuer is later harmed by the defender, the deposit is forfeit and is split between the court and the pursuer. This was first passed by a Parliament of James I in 1429 as a remedy against threats to the safety of members of the public. The aim of Lawburrows was stated in the Act " to prevent such delinquences (the issuing of threats) and terrify evil doers " The process is remarkable for its simplicity, speed of execution, low cost of process and the absolute certainty of the exact penalty should the order be contravened. Neither the police nor the Procurator Fiscal is involved unless there is a contravention of lawburrows. Very roughly: If Alice is put in fear by Bob, Alice asks a Sheriff to hear the case against Bob (this is a civil action and so standard of proof is low). If proven, the Sheriff shall require a deposit from Bob. If, later, Alice shows the Sheriff that Bob has continued to put Alice in fear, the deposit is forfeited and divided equally between Alice and the Court. This does not preclude a criminal action being taken against Bob.
Заң шығару процессі
Шериф сотына алғашқы шақыруда қудалаушы өзінің жеке басына, мүлкіне, отбасына, жалдамалы тұрғынына немесе қызметкерлеріне қорғаушыдан зиян тигізілуі мүмкін деген қорқыныш білдіреді. Ол шерифтен белгілі бір сомада ақша ("қамқорлық") немесе қорғаушының одан әрі мазалауына немесе зиян келтіруіне қарсы кепілдік ретінде кепілдік беруді сұрайды. Бұл шақыру қабылданған соң, шериф кеңсесі оны дереу қорғаушыға табыс етіп, сонымен бірге ертерек сот отырысының күнін белгілеуі тиіс. Сот отырысында дәлелдеу стандарты ықтималдықтар тепе-теңдігіне негізделгендіктен, қудалаушы зиянның ықтималдықтар тепе-теңдігіне сәйкес тууы мүмкін екенін көрсетуі жеткілікті. Бұл – жедел қарау процедурасы, онда азаматтық сотқа қатысушылар жоқ және шериф істің мән-жайларын өзі шешеді. Егер қудалаушы сәтті болса, шериф белгілі бір сомада ақша табуға (немесе кепілдік беруге) бұйрық бере алады, және егер қорғаушы оны ұсынбаса, ол алты айға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Егер қорғаушы бастапқы шақыруда көрсетілген сияқты зиян келтірсе, қудалаушы (прокурордың келісімімен) "заңбұзушылық үшін" іс қозғап, ақшаны немесе кепілдікті тәркілеп, оны Мемлекет пен өзінің арасында тең бөліп беруді сұрай алады. Заңбұзушылыққа қатысты іс қозғау, басқа да шараларды, мысалы, шабуыл үшін азаматтық талап арыз беруді немесе прокурордың қылмыстық іс қозғауын шектемейді.
In an initial writ to the Sheriff Court, the pursuer asserts that he fears harm to either his person, property, family, tenant or employees from the defender. He asks the Sheriff to obtain a certain sum of money (a "caution") or a bond as security against being molested or troubled further by the defender. As soon as this writ is received, the Sheriff Clerk must immediately order it to be served on the defender and a date for an early hearing has to be fixed at the same time. At the court hearing, the standard of proof is on the balance of probabilities, so the pursuer need only show that on the balance of probabilities it is likely that harm may occur. This is a summary procedure—with no civil jury present and the Sheriff alone deciding on the facts of the case. If the pursuer is successful, the Sheriff can order a sum of money to be found (or a bond to be given) and he can order that, should the defender fail to provide this, he shall be imprisoned for up to six months. If the defender does any harm of the kind specified in the initial writ, the pursuer may (with the consent of the Procurator Fiscal) raise an action for "contravention of lawburrows" asking that the money, or bond, be forfeited and divided equally between the Crown and himself. The action for contravention of lawburrows does not preclude any other remedies, such as a civil action for damages for assault, or criminal proceedings by the Procurator Fiscal.
Сипаттамалары
Бір іс-әрекет тек қана қуушының жеке тұлғасын ғана емес, сонымен қатар оның отбасын, мүлкін және қызметкерлерін қамти алады. Қуушы ғана өзінің зиян келтірілуінен қорқуының негізді және рационалды екенін дәлелдеу үшін куәліктер ұсынуға міндетті. Дәлелдеу ықтималдық теңгерімі деңгейінде жүзеге асырылады. Егер сот шешімі дереу қабылдала алмаса, онда ол сот отырысы барысында белгіленген мерзімге дейін шығарылуы тиіс. Қауіптің мәні егжей-тегжейлі сипатталмауы мүмкін, тек қана өшпенділікпен қудаланудан қорқу фактісі жеткілікті. Қолданылатын санкция кез келген бұзушылыққа дейін енгізіледі және оның көлемі бұзушылықтың жағдайларына байланысты емес. Кепіл ретінде ұсынылатын нақты сома алдын ала белгіленбеген. Қуушы соманы ұсынуы мүмкін, бірақ шериф оны өз дискрециясымен анықтайды. Бұл соманың мақсаты – бұйрықты бұзудан аулақ тұру. Процесс әр кезеңде түсінікті, қорғанысқа, алдын ала шағымдарға, пікірталасқа және мерзімді ұзартуға орын жоқ. Процесс жылдам, дәлелдеу күні бастапқыда белгіленеді. Қылмыстық процестің жеңілдетілген ережелері қолданылады, сондықтан жазбаша өтініштер қабылданбайды. Іс-қимылдың мақсаты анық және қарапайым: өтініш білдірген кезде қорқатын заңсыз зорлық-зомбылықтан қуушыны қорғау.
One action can encompass not only the person of the pursuer, but also his family, property and employees. Only the pursuer has to offer evidence to show that his fear of harm is rational and well founded. Proof is at the level of balance of probability. If judgement cannot be given immediately, then it has to be delivered by a date specified at the time of the hearing. The nature of the threat does not have to be specified in detail, only that vindictive persecution is feared. The penalty is lodged in advance of any contravention, and its amount does not depend on the circumstances in which any contravention took place. The specific sum to be lodged as security is not predetermined. The pursuer may suggest an amount, but the sheriff has discretion to determine it. The amount is intended to deter contravention of the order. The process is straightforward at every stage, there is no room for defences, preliminary pleas, debates, and continuations. The process is speedy, the date of proof is fixed at the outset. The rules of summary criminal procedure apply so there are no written pleadings. The objective of the action is clear and simple. It is to keep the pursuer harmless from illegal violence of which he alleges he is in dread at the time of the application.
Қолдану
Лоуборроудың құқықтық шарасының тарихы өте ұзақ. Оның қолданылу аясы өте тар, тек адамдарды қорқыту жағдайларымен байланысты және қылмыстық құқықта полицияға жүгіну арқылы шешілетін көптеген балама шаралар бар, қорқытылған адамдар әдетте алдымен полицияға шағымданады. Осы құқықтық шараны қолдануға жасалған көптеген әрекеттер полицияның отбасылық дау-жанжалдарға және көршілер арасындағы кикіреңістерге араласпауға бейімділігінен, көбінесе қылмыстық іс жүргізуде қажетті куәлерді табудың қиындығынан нәтижесіз аяқталады. Лоуборроу ісінде мұндай талаптардың қажеттілігі көбінесе айналып өтіледі. Бұл шара жұртшылыққа, тіпті кейбір заңгерлерге де көпшілікке белгісіз болса да, қазіргі уақытта да қолданылып келеді. 1980-ші жылдардағы бірнеше іс лоуборроуды дұрыс қолданбағандықтан сәтсіз аяқталды, және 1988 жылы У.Дж. Стюарт лоуборроуды жою немесе қайта қарау қажеттігін нақты дәлелдермен қорғады. Шотландияның азаматтық сот статистикасы 1999–2002 жылдар аралығында 25 іс тіркелген, оның 17-сі 2001 жылы болған. 2017 жылы ақпаратқа қол жеткізу туралы сұрау көрсеткендей, соңғы үш жылда осындай азаматтық іс тіркелген жоқ. Лоуборроу ісінің қарапайымдылығы кейбір әрекеттерге себепкер болды. 2012 жылы бір жағдайда, сотқа шағымданушы, өзі секвестрлік (банкроттық) іс жүргізуге түскен бухгалтерге қарсы лоуборроу ісі қозғалды, бұл, көрінеу, соңғысын кешіктіру мақсатында жасалды.
The remedy of lawburrows has a very long history. Its application is very narrow, referring only to people being put in fear and there are many alternative remedies in the criminal law, involving the police to whom people put in fear are most likely to appeal in the first instance. Many attempts to obtain remedies in this way are thwarted by the reluctance of the police to get involved in domestic disputes and quarrels between neighbours, often because of the difficulty of obtaining the witnesses needed in criminal proceedings. Such a need is largely circumvented in actions of lawburrows. Although little known to the public, and even to some solicitors, lawburrows is still in use in the present time. Several cases in the 1980s failed because lawburrows was misapplied and, consequently, in 1988, the case for the repeal or the overhaul of lawburrows was argued cogently by W J Stewart. Civil Judicial Statistics Scotland records 25 instances in the four year period 1999–2002, 17 of which were in 2001. A freedom of information request in 2017 showed there were no civil actions of this type in the preceding three years. The simplicity of lawburrows actions has attracted some vexatious litigation. In one case in 2012, a lawburrows action was sought against an accountant by a pursuer who was themselves the subject of a sequestration (bankruptcy) action, apparently to delay the latter.