1812-1815 жылдардағы АҚШ-Британ соғысының себептері

Кіріспе

1812 жылғы соғыстың тудырған себептері
1812-1815 жылдар аралығындағы Англо-американ соғысы

1812-1815 жылдар аралығындағы АҚШ пен Ұлыбритания империясы және оның Бірінші Ұлттар одақтастары арасындағы 1812 жылғы соғыстың бастауы ұзақ талқыланды. 1812 жылғы соғыс бірнеше факторлардың нәтижесінде туды және АҚШ-тың Ұлыбританияға соғыс жариялауына әкелді:

Ұлыбританияның Франциямен сауданы қиындыру үшін енгізген бірқатар сауда шектеулері (АҚШ бұл шектеулерді халықаралық құқық бойынша заңсыз деп есептеді). АҚШ кемелеріндегі теңізшілерді Ұлыбритания Корольдік теңіз күштеріне күштеп жұмысқа алу (британдықтар оларды британдық дезертирлер деп мәлімдеді). АҚШ-тың Солтүстік-Батыс территориясына кеңейуіне қарулы қарсылық көрсеткен американдық үндістерге Ұлыбританияның әскери қолдауы. АҚШ-тың Канаданың бір бөлігін немесе толығымен аннексиялауға деген ықтимал ниеті. Американың ұлттық абыройын сақтауға деген ынтасы және олар британдықтардың қорлауы деп есептеген нәрселерге, мысалы Чесапик оқиғасы сияқты жағдайларға наразылық. Американдықтардың Солтүстік-Батыс территориясына (қазіргі Огайо, Индиана, Мичиган, Иллинойс, Висконсин және солтүстік-шығыс Миннесота) кеңейуі үнді шабуылдарымен тоқталды. Кейбір тарихшылар соғыстағы АҚШ-тың мақсаты Канаданың бір бөлігін немесе толығымен аннексиялау болды деп санайды, бұл пікірді көптеген канадалықтар әлі де бөліседі. Дегенмен, көптеген адамдар мұндай аннексиядан қорқыныш тудыру американдық тактика болды деп санайды, ол келіссөздер үшін пайдалы құрал ретінде қолданылды. Британ парламентінің кейбір мүшелері және американдық диссидент саясаткерлер, мысалы Джон Рэндольф Роанок, американдық экспансионизм, теңіз даулары емес, АҚШ-тың соғыс жариялауына басты себеп болды деп мәлімдеді. Кейбір тарихшылар да осы пікірді қолдайды. Ұлыбритания соғыстан бұрын бейтарап саудаға қатысты кейбір жеңілдіктер жасағанымен, дезертирлік жасаған теңізшілерін қайтарып алу құқығын сақтап қалды. Ұлыбританияның ұзақ мерзімді мақсаты Огайо, Индиана және Мичиган штаттарының көп бөлігін қамтитын үлкен "бейтарап" үнді мемлекетін құру еді. Олар бұл талапты 1814 жылы Гент бейбітшілік конференциясында қойды, бірақ бұл талаптарды растайтын шайқастарда жеңіліп қалды. Соғыс төрт майданда жүрді: мұхиттарда, екі жақтың да әскери кемелері мен каперлік кемелері бір-бірінің сауда кемелеріне шабуыл жасады; АҚШ-тың Атлант жағалауында, Ұлыбритания оны күшейтілген блокадамен қамтыды және соғыстың соңғы кезеңдерінде ірі шабуылдар жасады; Ұлы көлдер мен Сент-Лоуренс өзені бойындағы ұзын шекарада, ол АҚШ-ты Жоғарғы Канада мен Төменгі Канададан (қазіргі Онтарио мен Квебек) бөліп тұрды; және Мексика шығанағының жағалауында. Соғыс кезінде американдықтар да, британдықтар да бір-бірінің аумағына басып кірді, бірақ барлық шабуылдар сәтсіз аяқталды немесе уақытша табысқа жетті. Соғыс аяқталғаннан кейін британдықтар Мейн штатының бір бөлігін және халық азырақ Батыс аймақтарындағы кейбір бекіністерді, ал американдықтар Детройт маңындағы Канада аумағын бақылады. Алайда, екі тараптың басып алған барлық аумақтары бейбіт келісім шарты бойынша соғысқа дейінгі шекараларға қайтарылды. АҚШ-та Нью-Орлеанс және Балтимор сияқты шайқастар (соңғысы АҚШ-тың ұлттық әнұраны "Жұлдызды байрақ" сөздеріне шабыттандырды) Ұлыбританияға қарсы Екінші тәуелсіздік соғысының эйфориясын тудырды және "Жақсы сезімдер дәуіріне" жол ашты. Бұрынғыдай сатқындыққа жақын болған партиялық антагонизм жойылды. Канада да соғыстан ұлттық сезім мен американдық басқыншылыққа қарсы біріккендікпен шықты. Ұлыбритания, соғысты Еуропадағы Наполеон соғыстарының қосымшасы деп қарастырды және оның үкіметі мен халқы АҚШ-пен бейбіт қарым-қатынас дәуірін құттықтады.

A series of trade restrictions introduced by Britain to impede American trade with France with which Britain was at war (the US contested the restrictions as illegal under international law). The impressment (forced recruitment) of seamen on US vessels into the Royal Navy (the British claimed that they were British deserters). The British military support for American Indians who were offering armed resistance to the expansion of the American frontier to the Northwest Territory. A possible desire by the US to annex some or all of Canada. Implicit but powerful was a US motivation and desire to uphold national honor in the face of what they considered to be British insults, such as the Chesapeake affair. American expansion into the Northwest Territory (now Ohio, Indiana, Michigan, Illinois, Wisconsin, and northeast Minnesota) was impeded by Indian raids. Some historians maintain that an American goal in the war was to annex some or all of Canada, a view that many Canadians still share. However, many argue that inducing the fear of such a seizure was merely an American tactic, which was designed to obtain a bargaining chip. Some members of the British Parliament and dissident American politicians such as John Randolph of Roanoke claimed that American expansionism, rather than maritime disputes, was the primary motivation for the American declaration of war. That view has been retained by some historians. Although the British made some concessions before the war on neutral trade, they insisted on the right to reclaim their deserting sailors. The British also had long had a goal to create a large "neutral" Indian state that would cover much of Ohio, Indiana, and Michigan. They made the demand as late as 1814 at the Ghent Peace Conference but had lost battles that would have validated those claims. The war was fought in four theatres: on the oceans, where the warships and privateers of both sides preyed on each other's merchant shipping; along the Atlantic Coast of the US, which was blockaded with increasing severity by the British, who also mounted large scale raids in the later stages of the war; on the long frontier, running along the Great Lakes and Saint Lawrence River, which separated the US from Upper Canada and Lower Canada (now Ontario and Quebec); and along the coast of the Gulf of Mexico. During the war, both Americans and British launched invasions of each other's territory, all of which either failed or gained only temporary success. At the end of the war, the British held American territory in parts of Maine and some outposts in the sparsely populated West, and the Americans held Canadian territory near Detroit. However, all territories that were occupied by either side were restored at the peace treaty to the prewar borders. In the United States, battles such as New Orleans and Baltimore, the latter of which inspired the lyrics of the US national anthem, The Star Spangled Banner, produced a sense of euphoria over a Second War of Independence against Britain and ushered in an Era of Good Feelings. The partisan animosity that had once verged on treason practically vanished. Canada also emerged from the war with a heightened sense of national feeling and solidarity against the American invasion. Britain, which had regarded the war as a sideshow to the Napoleonic Wars, which had raged in Europe, was less affected by the fighting, and its government and people welcomed an era of peaceful relations with the US.

Британдық мақсаттар

Британ империясы Наполеонға қарсы өмір мен өлім үшін күресіп жатқандықтан, американдықтарға, олардың бейтарап болуға заңды құқықтары болғанына қарамастан, жауға көмектесуге жол бере алмайтын. Хорсман түсіндіргендей, "Англия мүмкіндігі болса, Америкамен соғыстан қашуға ниеттенді, бірақ Францияға қарсы британдық соғыс күшін бәсеңдету үшін емес. Сонымен қатар, британдық үкімет пен қоғамдағы ықпалды топтардың көп бөлігі Америка Ұлыбританияның теңіздегі басымдығына қауіп келтіреді деп санайтын".

Британдық Солтүстік Американы қорғау

Тарихшы Эндрю Ламберттің сөзінше, британдықтардың Канадаға басып кіруге жауап ретіндегі басты мақсаты – АҚШ-қа қарсы соғыс жүргізу және Британдық Солтүстік Американы қорғау болды: «Британиялықтар бұл соғысты бастауға мүдделі емес еді, ал ол басталғаннан кейін олардың бір ғана нақты мақсаты болды: АҚШ-ты Канаданың қандай да бір бөлігін басып алудан тоқтату». Ұлыбританияның саясаты үздіксіз әрекеттер арқылы соғысты аяқтауға ықпал ету болды, бұл АҚШ халқы мен үкімет саясатына әсер ететін еді.

Наполеонды жеңу

Барлық тараптар Францияны жеңуге мүкіндік берді, бұл теңізшілерді, демек, әскерге шақыруды, сондай-ақ Францияға қарсы толыққанды сауда соғысын қажет етті, бұл американдық сауда кемелеріне салынған шектеулерге әкелді. Америкамен сауда мәселесінде британдық партиялар арасында пікір қақтығысы болды. Хорсманның сөзін келтірсек, "Бұл кезеңде Англия үшін бейтарап саудаға қатысты белгілі бір шектеулер қажет болды. Бұл шектеудің 1807 жылдан кейін осыншалықты радикальды түрге енуі Наполеонды жеңу күш-жігерімен ғана емес, сонымен қатар Англияда Американың саудалық өркендеуіне деген анық қызғаныштан туындады. Американың бақытсыздығы 1803 жылдан 1812 жылға дейінгі кезеңде Англиядағы саяси билікті Францияны жеңуге ғана емес, сонымен қатар Ұлыбританияның саудалық басымдығын қатаң сақтауға міндеттенген топтың қолында болды". Бұл топ 1812 жылдың ортасында АҚШ-қа жақын тұрған вигтердің әлсіреуінен кейін ықпалын жоғалтты, және саясат өзгертілді, бірақ АҚШ бұған дейін соғыс жариялаған болатын. 1815 жылға қарай Ұлыбританияны саудалық басымдыққа ұмтылған саясаткерлер басқармады, сондықтан бұл мәселе өз маңыздылығын жоғалтты. Британдықтарға Вашингтондағы Дэвид Эрскин сияқты британдық саясатты дұрыс жеткізе алмаған нашар дипломаттар кедергі келтірді, сондай-ақ америкалықтар саясаттың өзгеруі туралы соғыс жариялағаннан кейін ғана білді, себебі хабар алмасу өте баяу болды. Америкалықтар британдықтардың әскерге шақыруды тоқтатуына негізделген келісімге келуді ұсынды, бірақ соңғылары теңізшілерге мұқтаж болғандықтан бас тартты. Хорсман түсіндірді: "1803-1807 жылдар аралығында Англия мен Америка арасындағы негізгі дау-дамай болған әскерге шақыру, ең алдымен, Наполеонға қарсы соғыс үшін Англияның теңізшілерге деген үлкен тапшылығына байланысты қажет болды. Сол сияқты, Англияның 1807-1812 жылдар аралығындағы ең көп наразылық тудырған Кеңес бұйрықтары арқылы американдық саудаға салынған шектеулер Англия мен Франция арасында жүргізілген ауқымды сауда күресінің бір бөлігі болды". Британдықтар бұл талапты 1814 жылға дейін, Гент бейбітшілік конференциясы кезінде қоя берді. Алайда, олар талаптан бас тартты, өйткені Темс шайқасынан кейін Текумсехтің конфедерациясының құлауынан кейін олардың жағдайы нашарлаған еді. Сонымен қатар, олар бұл мақсатқа АҚШ-қа қарсы соғыс жүргізудің қажеті жоқ деп санады, бірақ соғыс бойында ұсынылған буферлік мемлекеттің көп бөлігі ағылшын және үнді тайпаларының бақылауында қалды. Дегенмен, Ұлыбритания 1811 жылдан кейін жоғалтқан жерлеріне қайта оралу құқығын қамтамасыз етуге талап қойды, бұл IX-тармаққа енгізілді, тіпті Ұлыбритания Американың бұл талапты орындамайтынынан күдіктенсе де.

All parties were committed to the defeat of France, which required sailors and thus impressment, as well as all out commercial war against France, which caused the restrictions that were imposed on American merchant ships. On the question of trade with America, the British parties split. As Horsman argues, "Some restrictions on neutral commerce were essential for England in this period. That this restriction took such an extreme form after 1807 stemmed not only from the effort to defeat Napoleon, but also from the undoubted jealousy of America's commercial prosperity that existed in England. America was unfortunate in that for most of the period from 1803 to 1812 political power in England was held by a group that was pledged not only to the defeat of France, but also to a rigid maintenance of Britain's commercial supremacy." That group was weakened by Whigs friendly to the US in mid 1812, and the policies were reversed although the US had already declared war. By 1815, Britain was no longer controlled by politicians dedicated to commercial supremacy and so that cause had vanished. The British were hindered by weakened diplomats in Washington, such as David Erskine, who were unable to represent a consistent British policy, and by communications that were so slow the Americans did not learn of the reversal of policy until they had declared war. Americans proposed a truce based on the British ending impressment, but the latter refused because they needed those sailors. Horsman explained, "Impressment, which was the main point of contention between England and America from 1803 to 1807, was made necessary primarily because of England's great shortage of seamen for the war against Napoleon. In a similar manner the restrictions on American commerce imposed by England's Orders in Council, which were the supreme cause of complaint between 1807 and 1812, were one part of a vast commercial struggle being waged between England and France." The British continued to make that demand as late as 1814, during the Ghent Peace Conference. However, they dropped the demand since their position had been weakened by the collapse of Tecumseh's Confederacy after the Battle of the Thames. Also, they simply no longer considered the goal to be worth war against the US although much of the proposed buffer state had remained largely under British and Indian control throughout the war. However, Britain insisted on including the right for Indians to return to lands they had lost after 1811, which was included in clause IX, even though Britain had doubts this would be upheld by America.

Америка экспансионизмі

Тарихшылар Американың экспансиясы соғыстың бір себебі болуы мүмкін деген пікірді қарастырды. Американың Солтүстік-Батыс аймағына (қазіргі Огайо, Индиана, Иллинойс, Мичиган және Висконсин) кеңеюіне үндістер кедергі келтірді, бұл батыстықтарды қоздырған маңызды фактор болды. Америка тарихшысы Уолтер Нюгент Америка экспансиясы тарихында Орта Батысқа кеңеюдің "Американың жалғыз мақсаты емес, тіпті бірден-бір аймақтық мақсат емес, бірақ ол мақсаттың бірі болған" деп мәлімдейді.

Қоса берілу

Американың соғыс мақсатының Канада жерлерін, әсіресе қазіргі Батыс Онтарионы тұрақты түрде басып алу болғандығы, әлде бұл аймақты уақытша иеленуді келіссөздерде пайдалану үшін жоспарлағандығы туралы пікірлер қарама-қайшы. Американың Канадаға деген құштарлығы 1830 жылдардан бері канадалық қоғамдық пікірде маңызды орын алып келді және 1940 жылға дейін тарихшылар арасында жиі талқыланды, бірақ содан бері бұл тақырыптың танымалдылығы төмендеді. Бұл идеяны алғаш рет марксистік тарихшы Луис М. Хакер ұсынды, ал дипломатиялық сарапшы Джулиус Пратт оны жетілдірді. 1925 жылы Пратт Батыс американдықтарының Канаданы басып алу мүмкіндігінен соғысқа басталуына ықпал еткенін айтты. Пратттың аргументі көптеген канадалықтардың, әсіресе Онтариодағылардың, америкалық экспансионизмге қатысты алаңдаушылығын қолдады, бұл саяси мәселе ретінде маңызды болды және бұл көзқарас канадалықтар арасында бүгінге дейін сақталған. 2010 жылы американдық тарихшы Алан Тейлор Конгресс 1811 және 1812 жылдары соғыс жариялау туралы пікір алмасып жатқан кезде аннексия мәселесінің саяси аспектілерін зерттеді. Федералистік партия және Солтүстік-Шығыс штаттары соғысқа да, аннексияға да қарсы болды. Конгрестегі көпшілік Демократиялық-Республикалық партияның қолында болды, бірақ партия ішінде пікірлер екіге бөлінді. Бір топ Ұлыбританияны толығымен елден қууды және Канаданы қосып алуды қалады. Вирджиния штатының өкілі Роаноктың Джон Рэндольфы: «Бұл соғысты теңіз құқығы емес, жерге құмарлық тудырды. Біз бір ғана сөз естідік – «Канада! Канада! Канада!» – бірқалыпты, қайта-қайта айтылатын әуен» деді. Оңтүстікке негізделген екінші топ жаңа аумақтың Солтүстікке қосылуы оларға тым көп билік береді деп салады және Канаданың католик халқының «сенімі, тілі және білімсіздігі республикалық азаматтыққа лайық емес» деген себеппен Канаданы қосып алуға қарсы болды. Сенат бірнеше пікір-таластар өткізіп, аннексияны қолдайтын ұсыныстар бойынша екі рет дауыс берді, бірақ екеуі де қабылданбады. Екіншісінің сәтсіз аяқталуының себебі, Канада аннексияланғаннан кейін британдық билікке қайтарылуы мүмкін деген шарт болды. Соғыс аннексия туралы ешқандай мәлімдемесіз жарияланды, бірақ «Соғыс жарлығын» қолдаушылар арасында оған кең қолдау болды. Кейбір оңтүстік штаттары экспансионизмді қолдады; Теннесси сенаторы Феликс Гранди Канаданы қосып алудың ішкі саяси тепе-теңдікті сақтау үшін маңызды екенін айтты және Канаданы аннексиялау еркін штаттар мен құлдар штаттары арасындағы тепе-теңдікті сақтайтынын, әйтпесе Флориданы сатып алу және жаңа Луизиананың оңтүстік аймақтарының қоныстануы бұл тепе-теңдікті бұзуы мүмкін екенін мәлімдеді. Тіпті Джеймс Монро мен Генри Клей сияқты үкіметтегі маңызды лауазымдардағы тұлғалар сәтті соғыстан кем дегенде Жоғарғы Канаданы алуды күтті. Генерал Уильям Халл және Александр Смайт сияқты американдық қолбасшылар канадалықтарға және олардың әскерлеріне соғыс кезінде аннексия болатынына сендіретін жарлықтар шығарды. Смайт әскерлеріне Канадаға кіргенде: «Сіздер АҚШ-пен бірігуге тиіс елге кіресіздер. Сіздер өздеріңізге тең болар халықтың арасына келесіздер» деп жазды.

More controversial is whether an American war goal was to acquire Canadian lands, especially what is now Western Ontario, permanently or whether it was planned to seize the area temporarily as a bargaining chip. The American desire for Canada has been a staple in Canadian public opinion since the 1830s and was much discussed among historians before 1940 but has since become less popular. The idea was first developed by the Marxist historian Louis M. Hacker and refined by the diplomatic specialist Julius Pratt. In 1925, Pratt argued that Western Americans were incited to war by the prospect of seizing Canada. Pratt's argument supported the belief of many Canadians, especially in Ontario, where fear of American expansionism was a major political element, and the notion still survives among Canadians. In 2010, the American historian Alan Taylor examined the political dimension of the annexation issue as Congress debated whether to declare war in 1811 and 1812. The Federalist Party was strongly opposed to war and to annexation, as were the Northeastern states. The majority in Congress was held by the Democratic Republican Party, which was split on the issue. One faction wanted the permanent expulsion of Britain and the annexation of Canada. John Randolph of Roanoke, representing Virginia, commented, "Agrarian greed not maritime right urges this war. We have heard but one word like the whippoorwill's one monotonous tone: Canada! Canada! Canada!" The other faction, based in the South, said that acquiring new territory in the North would give it too much power and so opposed the incorporation of Canada since its Catholic population was viewed as "unfit by faith, language and illiteracy for republican citizenship." The Senate held a series of debates and twice voted on proposals that explicitly endorsed annexation, neither of which passed. However, the second failed only because of a proviso stating that Canada could be returned to British rule after it had been annexed. War was declared with no mention of annexation, but widespread support existed among the War Hawks for it. Some Southerners supported expansionism; Tennessee Senator Felix Grundy considered it essential to acquire Canada to preserve domestic political balance and argued that annexing Canada would maintain the free state slave state balance, which might otherwise be ended by the acquisition of Florida and the settlement of the southern areas of the new Louisiana Purchase. Even James Monroe and Henry Clay, key officials in the government, expected to gain at least Upper Canada from a successful war. American commanders like General William Hull and Alexander Smythe issued proclamations to Canadians and their troops that assured them that annexations would actually occur during the war. Smythe wrote to his troops that when they entered Canada, "You enter a country that is to become one with the United States. You will arrive among a people who are to become your fellow citizens."

Онтарио тұрғындары

Жоғарғы Канаданың (қазіргі Онтарио) тұрғындарының көпшілігі американдықтар болды, бірақ олардың бір бөлігі қуылған Біріккен Империяның адалдары (Лоялистер) еді, ал көпшілігі жақында көшіп келгендер болатын. Лоялистер американдық аннексияға қатты қарсы болды, ал қалған қоныс аударушылар соғыс кезінде қызығушылық танытпай, бейтарапты сақтаған секілді. Канадалық колониялар сиреп орналасқан және британдық армиямен жеңіл қорғалған еді. Кейбір американдықтар Жоғарғы Канададағы көптеген адамдар көтеріліп, американдық басқыншы әскерді азат етушілердей қарсы алады деп ойлады. Мұндай жағдай жеңіске оңай жол ашатындай көрінді. Соғыс басталғаннан кейін, бұрынғы президент Томас Джефферсон британдықтардың болуының қауіпті екенін ескертіп, «Ұлыбританияның үкіметімізді жоюға және үндістер арқылы әйелдеріміз бен балаларымызға қарсы шабуыл жасауға жасаған жамандықтары, Канаданы беруіміз керек екенін көрсетеді, өйткені ол олардың макиавеллилік тетіктері үшін тірек нүктесі, бейбіт келісімде міндетті шарт» деді. 1812 жылдың соңында ол «Бұл жылы Квебекке жақын аймақтарға дейін Канаданы басып алу, тек қана әскердің жүрісі болады және бізге Галифаксқа шабуыл жасауға тәжірибе береді, бұл Англияны Америка құрлығынан біржола қуу болады» деп болжады. Маас 2015 жылы экспансионизм тақырыбының «АҚШ-тың басты мақсаты британдық теңіз шектеулерін жою болды деген сарапшылардың жалпы пікіріне қайшы келетін миф» екенін айтты. Ол ғалымдардың арасындағы пікірдің АҚШ соғысқа «алты жылдық экономикалық санкциялар Ұлыбританияны келіссөздерге әкелмегендіктен және Корольдік теңіз флотының Канададағы жабдықтау базасын қауіпке тікелей салу олардың соңғы үміті болғандықтан» барып жеткенін түсіндірді. Алайда, ол көптеген тарихшылардың әлі де экспансионизмді себеп ретінде жариялап жатқанын және тіпті осы идеяға қарсы шығушылардың да «АҚШ-тың ниеттерінде жасырынып жатқан экспансионизм мүмкіндігі» туралы ескертулер енгізгенін атап өтті. Маас теориялық тұрғыдан экспансионизм американдықтарды қызықтыруы мүмкін екенін мойындады, бірақ ол сонымен қатар «лидерлер осының ішкі саяси салдарынан қорқыпты». Ескере кететін жайт, экспансионизмге бағытталған барлық әрекеттер [Канаданың] шығысындағы тығыз қоныстанған аймақтарға емес, батыстағы сиреп қоныстанған жерлерге қадаланған».

Most of the inhabitants of Upper Canada (now Ontario) were Americans, but some of them were exiled United Empire Loyalists, and most of them were recent immigrants. The Loyalists were extremely hostile to American annexation, and the other settlers seem to have been uninterested and to have remained neutral during the war. The Canadian colonies were thinly populated and only lightly defended by the British Army, and some Americans believed that the many in Upper Canada would rise and greet the American invading army as liberators. The combination implied an easy conquest. Once the war began, ex President Thomas Jefferson warned that the British presence posed a grave threat and pointed to "The infamous intrigues of Great Britain to destroy our government and with the Indians to Tomahawk our women and children, prove that the cession of Canada, their fulcrum for these Machiavellian levers, must be a sine qua non at a treaty of peace." He predicted in late 1812 that "the acquisition of Canada this year, as far as the neighborhood of Quebec, will be a mere matter of marching, and will give us the experience for the attack on Halifax, the next and final expulsion of England from the American continent." Maass argued in 2015 that the expansionist theme is a myth that goes against the "relative consensus among experts that the primary U. S. objective was the repeal of British maritime restrictions." He argued the consensus among scholars to be that the US went to war "because six years of economic sanctions had failed to bring Britain to the negotiating table, and threatening the Royal Navy's Canadian supply base was their last hope." However, he also noted that many historians still published expansionism as a cause and that even those against the idea still included caveats regarding "possible expansionism underlying US motives." Maass agreed that theoretically, expansionism might have tempted Americans, but he also found that "leaders feared the domestic political consequences of doing so. Notably, what limited expansionism there was focused on sparsely populated western lands rather than the more populous eastern settlements [of Canada]."

АҚШ құқықтарын бұзу

Ұлыбритания мен Франция арасындағы ұзақ соғыс (1793–1815) АҚШ-тың екі елдің де бейтарап мемлекет ретінде американдық құқықтарын, екі тараппен сауда жасау құқығын бұзғаны туралы көп рет шағымдануына әкелді. Сонымен қатар, американдықтар Канададағы британдық агенттердің АҚШ территориясында тұратын жауынгерлік американдық тайпаларына қару-жарақ жеткізіп отырғанына күйініш білдірді. 1790-шы жылдардың ортасында Корольдік теңіз флоты адам күшінің жетіспеуіне байланысты американдық сауда кемелеріне түсіп, американдық және британдық теңізшілерді американдық кемелерден ұстай бастады. «Импресмент» саясаты тек британдық азаматтарды қайтаруға бағытталған болғанымен, Ұлыбритания және көптеген басқа елдердің заңдары ұлттықты туған кезден анықтады. Дегенмен, американдық заң белгілі бір уақыттан бері елде тұратын адамдарға АҚШ азаматтығын алуға мүмкіндік берді. Сондықтан көптеген адамдар британдық заң бойынша британдық, ал американдық заң бойынша американдық болып саналды. Джефферсон мен Мэдисонның ресми азаматтық құжаттарын беруден бас тартуы осы жағдайды одан әрі усложнитті. Олардың пікірінше, американдық кемелерде қызмет ететін барлық адам АҚШ азаматы деп есептелуі керек және қосымша дәлелдеме талап етілмейді. Бұл позиция Альберт Галлатиннің кеңесімен қабылданды, ол АҚШ-тың алыс теңізде жүзетін сауда теңізшілерінің жартысының (9000 адам) британдық азаматтар екенін есептеді. Корольдік теңіз флотына оларды қайтаруға рұқсат беру АҚШ экономикасын және үкіметтің маңызды кедендік түсімдерін жояды. Кез келген ыңғайласу осы теңізшілерге қауіп төндіретін болғандықтан, АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы 1806 жылғы Монро-Пинкни шарты сияқты келісімдер Джефферсон тарапынан қабылданбады. Сәйкес құжаттардың болмауына байланысты АҚШ консулдары ресми емес қағаздарды ұсынды. Бірақ олар азаматтықты растау үшін жеке тұлғаның тексеруге келмейтін мәлімдемелеріне сүйенді, ал құжаттар үшін төленетін жоғары ақы оларды тиімді қосымша табыс көзіне айналдырды. Британдық офицерлер, қызметкерлердің жетіспеуіне байланысты және американдық тудың көптеген британдық дезертирлерді жасырып тұрғанына көз жеткізгендіктен, мұндай қағаздарға күдіспен қарады. 1806-1812 жылдар аралығында шамамен 6000 теңізші «импресмент» арқылы Корольдік теңіз флотына қарсы ниеттеріне қарамастан алынды; олардың 3800-і кейін босатылды.

The long wars between Britain and France (1793–1815) led to repeated complaints by the US that both powers violated American rights, as a neutral power, to trade with both sides. Furthermore, Americans complained loudly that British agents in Canada were supplying munitions to hostile Native American tribes living in US territories. In the mid 1790s, the Royal Navy, short of manpower, began to board American merchant ships to seize American and British sailors from American vessels. Although the policy of impressment was supposed to reclaim only British subjects, the law of Britain and most other countries defined nationality by birth. However, American law allowed individuals who had been resident in the country for some time to adopt US citizenship. Therefore, many individuals were British by British law but American by American law. The confusion was compounded by the refusal of Jefferson and Madison to issue any official citizenship documents. Their position was that all persons serving on American ships were to be regarded as US citizens and so no further evidence was required. That stance was motivated by the advice of Albert Gallatin, who had calculated that half of the US deep sea merchant seamen (9,000 men) were British subjects. Allowing the Royal Navy to reclaim those men would destroy both the US economy and the government's vital customs revenue. Any sort of accommodation would jeopardize those men and so concords such as the proposed Monroe Pinkney Treaty (1806) between the US and Britain were rejected by Jefferson. To fill the need for some sort of identification, US consuls provided unofficial papers. However, they relied on unverifiable declarations by the individual concerned for evidence of citizenship, and the large fees paid for the documents made them a lucrative sideline. In turn, British officers, who were short of personnel and convinced, somewhat reasonably, that the American flag was covering a large number of British deserters, tended to treat such papers with scorn. Between 1806 and 1812, about 6,000 seamen were impressed and taken against their will into the Royal Navy; 3,800 of them were later released.

Құрмет

Бірқатар американдық замандастары оны "Екінші тәуелсіздік соғысы" деп атады. Генри Клей мен Джон Кэлхун Американың абыройы мен тәуелсіздігін сақтау қажеттігін баса көрсету арқылы Конгресс арқылы соғыс жариялауды итермеледі. Оңтүстік аймақтың өкілдері туралы сөйлеген Кэлхун Конгреске олардың қайтадан отаршылдық күйге түсуге дайын емес екенін айтты. Елдің осы бөлігінің еркіндік сүйгіш рухы ешқандай шетелдік билікке бағынуға көнбес еді. Тарихшы Норман Рисжорд соғыстың себебі ретінде абыройдың маңыздылығын ерекше атап өтті. Америкалықтардың барлық саяси бағытындағы өкілдері ұлттық абыройды сақтау және Ұлыбританияның Америка Құрама Штаттарын еш құрметсіз, үшінші дәрежелі мемлекет ретінде қарауына қарсы тұру қажеттігін түсінді. Америкалықтар күш қолдану қажеттігі туралы үнемі әңгімеледі. Осы абыройға ұмтылу соғыстың маңызды себебі болды, себебі саудамен айналыспайтын немесе үндістердің шабуылынан қорқушы емес көптеген американдықтар ұлттық абыройды сақтауды ынталы түрде қолдады. 1807 жылдың маусым айында HMS Leopard кемесі USS Chesapeake кемесіне жасаған шабуыл шешуші оқиға болды. Көптеген американдықтар соғыс жариялауға шақырды, бірақ Джефферсон сабырлылық танытып, экономикалық соғыстың тиімдірек болатынын мәлімдеді және оны бастады, әсіресе Ұлыбританияға тауар сатуды тоқтату немесе эмбарго салу арқылы. Бұл саясат британдықтарды тоқтатуға жеткіліксіз болды және сәтсіздікке ұшырады, бірақ американдық өнеркәсібіне ауыр зиян келтірді және Солтүстік-Шығыстағы сауда қалаларын наразылыққа толы қалдырды, олар қатты қиындықтарға тап болды. Тарихшылар Массачусетс, Огайо, Пенсильвания, Теннеси, Виргиния штаттары және Мичиган аймағындағы қоғамдық пікірге абыройдың қатты әсер еткенін көрсетті. 1812 жылдың 3 маусымында, соғысқа жақтас экстримист Джон Кэлхун төрағалық еткен Палатаның Сыртқы істер жөніндегі комитеті Ұлыбританияның "билікке құмарлығын", "шексіз зорлық-зомбылығын" және "ақылсыз амбициясын" айыптап, соғыс жариялауға шақырды. Джеймс Роарк былай деп жазды: "Бұл сөздер қорлау мен абырой туралы болған соғыстағы шайқасқа шақыру болды". Кэлхун бұл жетістіктің көп бөлігін өзіне тартты. Абырой тұрғысынан қарағанда, соғыстың аяқталуы, әсіресе Нью-Орлеандағы британдық басқыншы әскердің күйреуі американдықтардың абырой сезімін қайта жаңғыртты. Тарихшы Лэнс Бэннинг мынадай пікір білдірді: Ұлттық абырой, республикалық үкіметтің беделі және республикалық партияның үстемдігі қауіп астында болғандай сезілді. Ұлттық абырой қанағаттандырылды. Америкалықтар күрестің аяқталуын ұлы ұлттық мақтанышпен тойлады. Олар екінші тәуелсіздік соғысын жүргізіп, жеңіске жеткендерін сезінді. Көп нәрсе ұтпаса да, жер бетіндегі ең қуатты империямен болған бәсекеде ештеңе жоғалтпады. Жаңа Зеландия тарихшысы Дж. С. А. Стаггтың сөзіне сүйенсек, бастапқыда Норман Рисжордтың зерттеулерінде бұл құндылықтар Ұлыбританияның АҚШ-қа ашық теңізде жасаған қарым-қатынасынан туындаған "ұлттық абырой" сезімі ретінде сипатталды, бірақ Роджер Браунның еңбектерінде "ұлттық абырой" туралы алаңдаушылық "республикалық идеологияға" деген үлкен міндеттемелердің бір бөлігіне айналды – бұл республикалық партияның билікте болуымен және республикалық идеология ұлттық сенім ретінде сақталуы үшін 1783 жылы жеңіліспен аяқталған тәуелсіздікті қорғау үшін тағы бір күш жұмсау қажеттігімен байланысты болды.

A number of American contemporaries called it "the "Second War for Independence." Henry Clay and John C. Calhoun pushed a declaration of war through Congress by stressing the need to uphold American honor and independence. Speaking of his fellow Southerners, Calhoun told Congress that they
are not prepared for the colonial state to which again that Power [Great Britain] is endeavoring to reduce us. The manly spirit of that section of our country will not submit to be regulated by any foreign Power. The historian Norman Risjord emphasized the central importance of honor as a cause the war. Americans of every political stripe saw the need to uphold national honor and to reject the treatment of the United States by Britain as a third class nonentity. Americans talked incessantly about the need for force in response. That quest for honor was a major cause of the war in the sense that most Americans who were not involved in mercantile interests or threatened by Indian attack strongly endorsed the preservation of national honor. The humiliating attack by HMS Leopard against USS Chesapeake in June 1807 was a decisive event. Many Americans called for war, but Jefferson held back and insisted that economic warfare would prove more successful, which he initiated, especially in the form of embargoing or refusing to sell products to Britain. The policy proved a failure by not deterring the British, but it seriously damaged American industry and alienated the mercantile cities of the Northeast, which were seriously hurt. Historians have demonstrated the powerful motive of honor to shape public opinion in a number of states, including Massachusetts, Ohio, Pennsylvania, Tennessee, and Virginia, as well as the territory of Michigan. On 3 June 1812, the House Committee on Foreign Affairs, chaired by the pro war extremist John C. Calhoun, called for a declaration of war in ringing phrases by denouncing Britain's "lust for power," "unbounded tyranny," and "mad ambition." James Roark wrote, "These were fighting words in a war that was in large measure about insult and honor." Calhoun reaped much of the credit. In terms of honor, the conclusion of the war, especially the spectacular defeat of the main British invasion army at New Orleans, restored the American sense of honor. The historian Lance Banning wrote:
National honor, the reputation of republican government, and the continuing supremacy of the Republican party had seemed to be at stake National honor had [now] been satisfied Americans celebrated the end of the struggle with a brilliant burst of national pride. They felt that they had fought a second war for independence, and had won. If little had been gained, nothing had been lost in a contest the greatest imperial power on the earth. According to J. C. A. Stagg, a historian from New Zealand,
Initially, in the studies of Norman Risjord, these values were described as an outrageous sense of "national honor" provoked by the conduct of Great Britain toward the United States on the high seas, but in the work of Roger Brown, concerns about "national honor" became part of a larger commitment to "republicanism" itself—both in the institution of the ruling Jeffersonian Republican Party and in the belief that republicanism as a national creed would be in jeopardy unless Americans made another effort to vindicate the independence that had supposedly been won in 1783.

АҚШ-тың экономикалық мотивациялары

Хорсманның пікірінше, Джефферсонның эмбаргосы мен Мэдисонның экономикалық қысымының сәтсіздігі "соғыс немесе Англияға толық мойынсұнуды ғана мүмкін етті, ал екіншісі жақында ғана отаршылар үшін үлкен қорқыныш тудырды. Соғыс жақтастары Батыс және Оңтүстік аймақтарынан шықты, олар экономикалық соғысты қолдаған және теңізде британдық шектеулерден ең көп зардап шеккендер еді. Жаңа Англияның саудагерлері Франция мен Англияның көптеген кемелерді ұстауына қарамастан, соғыс кезінде тасымалдау саудасы арқылы үлкен пайда тапты, бірақ экспорттық нарыққа көз тіккен батыс және оңтүстік фермерлері депрессияға ұшырап, соғыс талабын қойды".

Соғыс жариялау

АҚШ Өкілдер палатасында 1811 жылы "Соғыс соқпақтары" деп белгілі жас демократиялық-республикалықтардың тобы көзге түсті, оларға Кентукки штатынан шыққан спикер Генри Клей және Оңтүстік Каролинадан Джон К. Калхун жетекшілік етті. Олар жоғарыда аталған барлық себептерге сәйкес Ұлыбританияға қарсы соғыс жариялауды қолдады, бірақ аумақтық кеңеюден гөрі өз шағымдарына көбірек назар бөлді. 1812 жылдың 1 маусымында президент Джеймс Мэдисон АҚШ Конгресі алдында сөз сөйлеп, Ұлыбританияға қарсы американдық наразылықтарды баяндады, бірақ соғыс жариялауға тікелей шақыру жоқ еді. Мэдисонның сөйлегенінен кейін Өкілдер палатасы тез арада (79-49 дауыспен) соғыс жариялауға дауыс берді, ал Сенат та 19-13 дауыспен қолдады. 1812 жылдың 18 маусымында Мэдисон бұл заңға қол қойғаннан кейін қақтығыс ресми түрде басталды. АҚШ тарихында басқа елге соғыс жариялаудың алғашқы жағдайы осы болды, ал Конгрестің дауыс беруі Америка тарихында соғыс жариялауға ең жақын болған дауыс беру рекорды болып табылады. Конгрестегі 39 федералисттің ешқайсысы соғысқа дауыс бермеді, кейін оның сыншылары оны "Мэдисоннің соғысы" деп атады.