Кіріспе
Қырым соғысындағы бейбітшілік шартын келісу үшін 1856 жылғы дипломатиялық кездесулер сериясы.
Париж конгресі – бұл 1856 жылы Францияның Париж қаласында өткен, дерлік үш жыл бұрын басталған Қырым соғысындағы соғысқан тараптар арасында бейбітшілік келісу үшін өткізілген дипломатиялық кездесулер сериясы. Конгресске Франция, Ұлыбритания, Ресей, Австрия және Пруссия мемлекеттерінің, сондай-ақ Осман империясы мен Пьемонт-Сардинияның дипломатиялық өкілдері қатысты, ал төрағалықты Франция премьер-министрі Александр Колонна Валевский жүргізді. Келісімнің нәтижесінде Осман империясы мойындала берді, ал Ресей мен империя соғысқа дейінгі аумақтық шекараларына қайта оралды.
Өмірбаян
Қырым соғысы негізінен Қырым түбегінде Ресейдің бір жағында және Ұлыбритания, Франция, Осман империясы және Пьемонт-Сардинияның екінші жағында екі негізгі ресми себеппен болды. Орыстардың Осман империясының православиелік азаматтарына жақсырақ қарауды және оларды қорғау құқығын талап етуі жиі айтылатын себептердің бірі еді. Бұл туралы Париж конгресінде сұлтан уәде берген болатын. Тағы бір себеп – Ресей мен Франция арасындағы Палестинадағы орыс православие және рим-католик шіркеулерінің құқықтары мен жеңілдіктері туралы дау болды. Олар 1856 жылдың 1 ақпанынан кейін жиналды, ол кезде Ресей Австрия соғысқа кіруі мүмкін екенін ескерткеннен кейін алғашқы бейбіт шарттарын қабылдады. Сондай-ақ, кездесудің 1855 жылғы Универсалды көрмеден кейін Парижде өткені де маңызды. Париж конгресінде Осман империясы атынан қатысқан өкілдердің бірі Осман империясының ұлы визирі болған Мехмед Эмин Али Паша еді. Пьемонт-Сардиниясы маңызды дипломатиялық жеңіске жетті, бірақ ол еуропалық ірі держава деп есептелмеді, себебі француз императоры Наполеон III оған орын берді, көбінесе Ресейге қарсы күресу үшін 18 000 сарбаздан тұратын экспедициялық корпусты жібергендігі үшін, сондай-ақ Наполеонның назарын аударған Кастильон графинясының әсерінен болуы мүмкін. Сыртқы істер министрі Камилло Бенсо ди Кавур Австрияның Италия түбегіндегі саяси және әскери араласуын айыптау мүмкіндігін пайдаланды, ол итальяндықтардың өз үкіметін таңдау ниетін басады деді.
One of the representatives who attended the Congress of Paris on behalf of the Ottoman Empire was Mehmed Emin Âli Pasha, who was the Ottoman Empire's grand vizier. A significant diplomatic victory was scored by Piedmont Sardinia although it was not considered a European great power by being granted a seat by French Emperor Napoleon III, mostly for having sent an expeditionary corps of 18,000 men to fight against Russia, but also possibly because of the influence of the attractive minded Countess of Castiglione, who had caught Napoleon's attention. Foreign minister Camillo Benso di Cavour seized the opportunity to denounce Austrian political and military interference in the Italian Peninsula, which he said was stifling the wish of Italians to choose their government.
Салдары
Түрік тарихшылары әлі де наразылық білдіреді: "Осман империясы жеңімпаздар тарапында болғанымен, Порта Ресеймен бірге Қара теңізде әскери-теңіз күшіне ие болу құқығынан айырылды. Басқаша айтқанда, империя Еуропалық концерттің бір бөлігіне айналды, бірақ Еуропалық күш тепе-теңдігіне ықпал ететін актер емес. Сондықтан ол жүйенің басқа бір мүшесі аумақтарды басып алған жағдайда өтемақы талап ете алатын ұлы держава ретінде мойындалмады". Париж конгресінің шарттары 1870-1871 жылдардағы франко-пруссия соғысында Франция жеңілгеннен кейін күшін жойды. Мец бекінісі тапсырылғаннан кейін, Франция соғысты жеңіп алу үмітін жоғалтқанда, Ресей шарттың талаптарын орындаудан бас тартқанын жариялады. Ресейдің сыртқы істер министрі Александр Горчаков 1870 жылдың 31 қазанында шарттың Қара теңіз туралы баптарын күштен шығарды, бұл факті Лондон келісімінде (1871) тіркелді. Кейбір ережелер мен келісімдер Берлин конгресінде өзгертілді.