Кіріспе
Италия әдебиетінің бір саласы – Италия поэзиясы. Италия поэзиясының тамыры он үшінші ғасырда жатыр және ол көптеген еуропа тілдерінің, оның ішінде ағылшын тілінің поэзиялық дәстүріне зор ықпал еткен.
Italian poetry is a category of Italian literature. Italian poetry has its origins in the thirteenth century and has heavily influenced the poetic traditions of many European languages, including that of English.
Ерекшеліктері
Итальяндық просодия ағылшын тіліне ұқсас, акценттік және буындық. Дегенмен, итальян тілінде барлық буын бірдей ұзындықта естіледі, ал ағылшын тілінде бұл рөлді тақтаптар (feet) атқарады. Ең көп қолданылатын өлең жолы – он бір буыннан тұратын өлең (hendecasyllable), ол ағылшын тіліндегі иамбтық пентаметрге өте ұқсас. Жеті буыннан тұратын өлең (settenario) сияқты қысқа жолдар да қолданылады. Ең алғашқы итальян поэзиясы рифмаланған. Итальян поэзиясының рифмаланған түрлеріне сонет (sonnetto), терцина (terza rima), октава (ottava rima), канцона (canzone) және баллада (ballata) жатады. XVI ғасырдан бастап, рифмасыз он бір буыннан тұратын өлең (verso sciolto) кең таралған баламаға айналды (ағылшын тіліндегі бос өлеңмен салыстырыңыз). Әйелдік рифмалар еркектік рифмалардан көбірек ұсынылады. Апокопиялық формалар (мысалы, uom – uomo үшін, amor – amore үшін) және сөздердің қысқаруы (spirto – spirito үшін) жиі кездеседі. Күнделікті қолданыста қысқартылған сөздердің толық формалары (мысалы, cittade – città үшін, virtute – virtù үшін) жиі қолданылады, әсіресе өлең жолын әйелдік рифмамен аяқтау үшін. Диарезис дифтонгтарды бөлу және жартылай дауыстыларды толық дауыстыларға айналдыру үшін қолданылуы мүмкін. Мысалы, үш буынды сөз sapienza төрт буынды sapïenza-ға айналуы мүмкін. Диарезис қолданылуына қатысты ережелер күрделі, және ол көбінесе арнайы терминологияда, күнделікті тілде емес, қолданылады. Басқа еуропалық тілдердегідей, итальяндық ақындар соңғы ғасырларда эксперименттерге көбірек бейімделді, және көптеген итальян ақындары еркін өлең (verso libero) жазады.