Кіріспе
Лепель () – Белоруссияның Витебск облысындағы қала, Ляпель көлінің жанында, Вула өзені бойында орналасқан. Қала Ляпель ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. 1998 жылғы халық санауы бойынша халқы 19 400 адамды құрады. 2024 жылғы мәліметтерге сәйкес, халқы 17 106 адамға жетеді. 1541 жылы король Зигмунд I Ескі, Рим папасының келісімімен Витебск католик приходтарының иеліктеріне, Лепельді де қосып, Вильн епархиясына қарастырды. Қала 1793 жылы Польшаның екінші бөлінісі кезінде Ресей құрамына қосылды. 1802 жылы Лепель Витебск губерниясының уезд орталығы болды. 1812 жылы Ресейге жасалған Наполеон шапқыншылығы кезінде қала ауыр зардаптарға ұшырады, өйткені әскерлердің өтуі салдарынан көптеген ғимараттар қиратылды. 1852 жылдың 9 қыркүйегінде Лепельге қалалық герб берілді. Адам Мицкевичтің досы, ақын Ян Чечот 1833-1839 жылдар аралығында Лепельдегі Березина каналында инженер болып жұмыс істеді. 1880 жылы Лепель халқы 5 284 адамды құрады, оның ішінде 2 458 еврей, 2 281 православие және 536 католик дін өкілдері болды. 1913 жылы Лепель стратегиялық және экономикалық маңыздылығын жоғалтып, тыныш аймақтық орталыққа айналды. 1919 жылдың 10 қарашасында Лепель маңында Польша армиясының 13-ші жаяу әскер полкінің ротасы мен аймаққа басып кірген кеңес әскерлері арасында қақтығыс болды. Шайқас поляктар үшін сәтті аяқталды, бірақ олардың командирі, лейтенант Станислав Ячеч, қақтығыстағы жалғыз поляк құрбаны болды. Большевик әскерлері мен Польша армиясының 30-шы полкінің арасындағы қатал шайқастар, Каниов мылтықшыларының XX бригадасы 1919 жылдың қараша айына дейін жалғасты. Польша-кеңес майданы 1920 жылдың көктеміне дейін сақталды. 1941 жылдың 22 маусымында «Барбаросса» операциясы, яғни Совет Одағына жасалған неміс шапқыншылығы басталды. Лепельді 3 шілдеде жылдам жылдамдықпен ілгерілеген неміс әскерлері басып алды. 1897 жылы Лепельдегі еврей халқы 3 379 адамды (53,7%) құраса, 1941 жылы бұл көрсеткіш қала тұрғындарының 13,6 пайызына, яғни 1 919 адамға дейін төмендеді. Неміс оккупациялық билігі гетто құрып, еврей ақсақалдарын тағайындады. 1942 жылдың 28 ақпанында геттода қалған 1 000 тұрғынның көп бөлігі атып тасталды. 1944 жылдың жазында Белоруссиядағы кеңес стратегиялық шабуылы аясында өткен «Багратион» операциясы кезінде Лепель 3 шілдеде азат етілді.
Lyepyel or Lepel (; Лепель, ; Lepel; ) is a town in Vitebsk Region, Belarus, located near Lyepyel Lake on the Vula River. It serves as the administrative center of Lyepyel District. Its population in the 1998 census was 19,400. As of 2024, it has a population of 17,106. In 1541 King Sigismund I the Old included the possessions of the Vitebsk Catholic parish, including Lepel, into the Diocese of Wilno with the approval of the Pope. The town was annexed by Russia in the Second Partition of Poland in 1793. In 1802 Lepel became a county seat of the Vitebsk Governorate. The town suffered greatly in the 1812 French invasion of Russia due to the passing troops razing many buildings to the ground. On 9 September 1852 Lepel was awarded its own coat of arms. Poet Jan Czeczot, friend of Adam Mickiewicz, worked as an engineer on the Berezina Canal in Lepel between 1833 and 1839. In 1880, the population of Lepel consisted of 5,284 people, including 2,458 Jews, 2,281 Orthodox, and 536 Roman Catholics. By 1913 Lepel had lost its strategic and economic importance and was a quiet regional town center. On November 10, 1919 in the neighbourhood of Lepel there was a clash between the company of the 13th Infantry Regiment of the Polish Army sitting in an ambush and the Soviet troops advancing into the region. The fighting was successful for the Poles though their commanding officer, lieutenant Stanisław Jacheć, was the only Polish victim of the clash. Heavy fighting between the Bolshevik troops and the Polish Army's 30th regiment of the Rifles of Kaniów of the XX brigade continued through November 1919 and the Polish Soviet frontline was established there until spring 1920. On 22 June 1941, Operation Barbarossa, the German invasion of the Soviet Union, began. Lepiel was captured by the rapidly advancing German troops on 3 July. While the Lepel's Jewish population had once been as high as 3,379 (53.7%) in 1897, by 1941 this had dwindled to only 1,919, or 13.6 percent of the townspeople. The German occupation authorities created a ghetto and appointed a Jewish elder. On February 28, 1942, almost all of the 1,000 residents remaining in the ghetto were shot During Operation Bagration, the summer 1944 Soviet strategic offensive in Belarus, Lepiel was liberated on 3 July.
Көлік
Лепель Минск пен Витебск қалаларын байланыстыратын тас жолда орналасқан. Витебске дейін 115 шақырым, Минскіге дейін 155 шақырым қашықтықта жатыр. Қала Полацк қаласына автомобиль жолымен, ал Орша қаласына темір жолмен қосылған.