Кіріспе

Бад-Радкерсбург (;) — Австрияның Штирия федералды жерінің оңтүстік-шығысындағы, Зюдостштайермарк округіндегі курортты қала.

География

Оңтүстік жағынан қала Мур өзені арқылы Словениямен шектеседі. Өзеннің арғы жағында Словенияның Штирия аймағындағы оның шағын қаласы Горня Радгона (Оберрадкерсбург) жатыр. Бад-Радкерсбург – бұл шипалы суларға толы қала, онда температурасы жоғары термалды бұлақ бар және Австриядағы ең ұзақ күн сәулесінің уақыты туризм үшін жыл сайын 100 000-нан астам адамды тартады. Штирияның әкімшілік реформасы аясында қала 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап 3158 тұрғыны бар көршілес Радкерсбург Умгебунг муниципалитетімен біріктірілді.

Тарих

Радкерсбургтің алғаш рет қандай уақытта қоныстанғаны немесе 1182 жылғы құжатта айтылған алғашқы елді мекеннің қай жерде орналасқаны белгісіз. Ол қашан князьдық билікке қарағаны да беймәлім. Радкерсбург бастапқыда Штирия герцогтарына қарасты болмаған, бірақ неміс патшасы оны Радгер есімді аристократқа сыйлаған болуы мүмкін. 1265-1278 жылдары Штирияны басқарған Богемия королі II Оттокар тұсында 1265/67 жылғы урбарийде базар туралы мәліметтер келтірілген. Алайда, қазіргі зерттеулер қазіргі қаланың XIII ғасырдың соңында Германия герцогы, Хабсбург королі I Альберт тарапынан құрылғанын көрсетеді. Қаланың бүгінгі келбеті нақты жоспарға негізделген, төңірегі мұнаралы қабырғамен қоршалған. Радкерсбург алғаш рет 1299 жылы қала ретінде тілге алынған. Венгрия Корольдігімен шекараға жақын орналасқандықтан, XV ғасырдың соңында король Маттиас Корвин мен император III Фридрих арасындағы қарулы қақтығыстан зардап шекті. Осман-Габсбург соғыстары кезінде итальяндық сәулетші Доменико дель Алио жасаған жобалар бойынша кеңейтілген бекіністер салынды. 1582 жылы Аугсбург диетасының шешімімен Радкерсбург императорлық бекініс мәртебесіне ие болды. XIX ғасырдың тілдік қақтығыстары кезінде этникалық тұрғыдан әраласса аймақта, негізінен неміс тілді тұрғындар мен Мур өзенінің төменгі ағысындағы словен тілді шаруалар арасында ұлтшылдық күрес туды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Австро-Венгрия армиясының гарнизондық қаласы болған Радкерсбург, 1918 жылдың 1 желтоқсанында жаңадан құрылған Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігі (Югославия) әскерлерімен басып алынды. Иоганн Микл басшылығымен оккупациялық күштерге қарсы қарулы көтеріліс, қаланы Германия Австриясына қосу мақсатымен жасалған, сәтсіз аяқталды. Бірақ, 1919 жылғы Сен-Жермен келісімі бойынша Мурдан солтүстікке қарайғы аймақ Бірінші Австрия Республикасына берілді, ал Оберрадкерсбург (Горня Радгона) және оңтүстік жағалаудағы Апаче (Абсталл) муниципалитеті Югославияның құрамына кірді. Ұлттық қақтығыстар екі жақта да жалғасты. Екінші дүниежүзілік соғыста неміс азшылығының көптеген өкілдері 1941 жылы Югославияға Вермахттың басып кіруін құттықтады және неміс жауынгерлік бөлімдеріне қосылды, ал Радкерсбургтің үлкен бөлігі қарулы қақтығыстардың салдарынан қирады. Соғыстан кейін Мурдан оңтүстікке қарай қалған неміс тілді халықтың көп бөлігі күштеп қуылды. 1969 жылдың 12 қазанында Мур арқылы өтетін Радкерсбург көпірі қайта ашылды, бұл Австрия мен Югославия арасындағы алғашқы жақындасуға әкелді. 1975 жылы қала курорттық мәртебе алды, 1978 жылы тағы бір жылу суы қолжетімді болды, одан кейін бірден шомылу алаңын кеңейту жұмыстары жүргізілді. Словения 2007 жылы Шенген аймағына қосылғаннан бері Радкерсбург пен Горня Радгона арасындағы шекаралық бақылау жойылды.