Кіріспе

Алкогольді ішімдіктерді қабылдауды тоқтатуға арналған седативті/гипнотикалық дәрілер

Клометиязол (кейде хлорметиязол деп те аталады) – 1930 жылдары Hoffmann La Roche компаниясы әзірлеген седативті және гипнотикалық дәрі. Бұл препарат алкогольді ішімдіктерді қабылдауды тоқтатудың жедел симптомдарын емдеу және алдын алу үшін қолданылады. Оның құрылымы тиаминге (В1 витаминіне) ұқсас, бірақ ол седатив, гипноз, бұлшықеттерді босаңсытатын және құрысуға қарсы әсер етеді, дәстүрлі барбитураттармен бірдей әрекет ету механизміне ие. Сондай-ақ, барлық басқа емдеу әдістері сәтсіз болған жағдайда, қарт адамдардағы алағайлық, тыныштық жоқтығы, қысқа мерзімді ұйқысыздық және Паркинсон ауруын басқару үшін сирек қолданылады. Ұлыбританияда бұл препарат Heminevrin (AstraZeneca Pharmaceuticals) таңбасымен сатылады. Басқа таңбалар: Румынияда Nevrin, Германияда Distraneurin және Испанияда Distraneurine. Препарат 192 мг мөлшеріндегі майлы ерітіндідегі бос негіз түрінде капсулалармен немесе клометиязол эдизилаты сиропы түрінде ұсынылады. Оның басқа ұқсас препараттармен салыстырғанда жоғары уыттылығына байланысты, ол кез келген жағдай бойынша бірінші таңдау ретінде ұсынылмайды және есірткіге тәуелділік тарихы жеке немесе отбасылық болған науқастарға, яғни тәуелділік қаупі жоғары адамдарға ерекше қауіпті.

Фармакология

Клометиязол ГАБАА рецепторларының барбитураттар/пикротоксиндер ошағында оң аллостериялық модулятор ретінде әрекет етеді. Ол осы рецептордағы GABA нейротрансмиттерінің әсерін күшейтеді. ГАМК – мидағы негізгі тежегіш нейротрансмиттер және оның құрамында тәуелсіздік тудырмайтын, құрысуға қарсы, ұйқы тартқызып, гипнотикалық әсерлер бар. Клометиязолдың тағы бір әсер ету механизмі бар, ол оның кейбір гипотермиялық және нейропротективтік әсерлерін қамтамасыз етеді. Оксазолдың гомологы да белгілі, ол аз ғана QSAR ақпаратын ұсынады. Барбитураттардан өзгеше, клометиязол қоздырғыш аминқышқылдарына электрофизиологиялық жауаптарға әсер етпейді, сонымен қатар ол хлорид иондарына тікелей әсер етеді. Клометиязол – CYP2E1 ферментінің қуатты ингибиторы, ол этанол метаболизмін баяулатады, сондықтан ол алкогольді қабылдаудан бас тарту кезінде қолданылады. Бұдан бөлек, ол CYP2B6 және, мүмкін, CYP2A6 ингибиторы болып табылады, демек, бұл ферменттердің плазмалық клиренсіне әсер етуі мүмкін. Клометиязол карбамазепинмен бірге тамырға енгізілген кезде оның клиренсі 30%-ға артады, бұл плазмадағы концентрацияның пропорционалды түрде төмендеуіне алып келеді. Сондықтан, карбамазепинмен немесе басқа күшті CYP3A4 индукторларымен бірге тамырға енгізгенде клометиязолдың дозасын арттыру қажет.

Жағымсыз әсерлер

Клометиязолды ұзақ мерзімді және жиі қолдану толеранттылықты және физикалық тәуелділікті тудыруы мүмкін. Кенеттен тоқтату алкоголь немесе бензодиазепин тоқтату симптомдарына ұқсас белгілерге әкелуі мүмкін.

Өте көп дозалау

Клометиазол, әсіресе шамадан тыс мөлшерде қолданғанда өте уытты және қауіпті, тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Алкоголь оның әсерін күшейтеді. Препараттың жоғары дозада қауімі өлімге әкелуі мүмкін болғандықтан, клометиазолды қатаң бақылаусыз ортада, мысалы, ауруханадан тыс жерде тағайындау ұсынылмайды, әсіресе диазепам сияқты аз уытты баламалары бар екенін ескере отырып. Диазепам – бензодиазепиндер класына жататын көптеген препараттардың бірі, ол ұзақ жартылай ыдырау кезеңіне (50-100 сағат) ие және пациент алкоголь немесе басқа да белгілі бір дәрілерді қабылдамаса, өлімге әкелетін дозадан асатын дозаның қаупі өте төмен. Клометиазолдың барбитураттар кешеніне әсер етуіне байланысты, бензодиазепинге қарсы дәрі флумазенил дозаны асыра қолданудың салдарына қарсы әрекет ете алмайды; дозаны асыра қолдануды емдеуге тек пациенттің көмексіз тыныс алуына жеткілікті мөлшерде препарат метаболизмделгенше және/немесе организмнен шығарылғанша механикалық желдеткіш аппаратты қолдану шектеледі. The Who рок-тобының барабаншысы Кит Мун клометиазолды шамадан тыс мөлшерде қабылдап қайтыс болды.