Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Будакеши (Wudigess немесе Wudigeß) – Венгрияның Будапешт қалалық аймағындағы Пешт облысының қаласы. Ол Будапешттің батыс қала шебіндегі Янош төбесінен тысқары орналасқан, қала орталығындағы Нөлдік километр тасынан батысқа қарай шамамен орналасқан. Бұл танымал демалыс орны, ландшафты негізінен еменнен тұратын ормандармен, жүзімдіктермен және жеміс бақтарымен сипатталады.
Budakeszi (Wudigess or Wudigeß) is a town in Pest County, in the Budapest metropolitan area, Hungary. It is located beyond the János Hill at the western city limits of Budapest, about west of the Zero Kilometre Stone in the city centre. A popular recreational area, the landscape is characterized by forests, predominantly oaks, by vineyards and by orchards.
Атаудың мағынасы
Буда – Будапешттің батыс жағы, Кези – жеті ежелгі венгр тайпаларының бірі.
Buda is the western side of Budapest, Keszi was one of the seven ancient Hungarian tribes.
Тарих
Венгрия Корольдігіндегі елді мекен алғаш рет 1270 жылы тарихта қалдырылған, ол 1541 жылы Буда қаласын Осман империясы қоршаған кезде толығымен қирады. 1683 жылы Вена шайқасында Осман әскерінің жеңіліске ұшырауынан кейін, халықтан суырылған аймаққа Габсбург императоры I Леопольдтың бұйрығымен «Дунай швабтары» (олардың көпшілігі шын мәнінде Лотарингия, Пфальц және Эльзас аймақтарынан келген) қоныстандырылды. Будакеци ғасырлар бойы негізінен «шваб» (этностық немiс) ауылы болып келді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Будакеци тарихы 1945 жылғы Потсдам келісімінің 12-бабына сәйкес этникалық немiс халқының депортациялануымен тікелей байланысты болды. Бұл депортация кеңес әскерлерінің қысымымен жүзеге асырылғанымен, аймақтағы көптеген венгрлер этникалық немiстерді кемсітуден ләззат алды және неміс тілді азаматтарды Германияға мәжбүрлеп депортациялауға ұйымдасқан түрде қатысты. Осы депортацияға ұшырағандардың көпшілігі бұрын Германияда болған емес, тіпті олардың әжелері де Венгрияда туған. Будакеци жоғарыда айтылған оқиғаларға байланысты көптеген азаматтарын жоғалтты, ал бос орын кейіннен Трансильвания сияқты басқа аймақтардан келген отбасылардың қоныстануымен толтырылды.
The settlement in the Kingdom of Hungary was first mentioned about 1270, it was completely devastated during the Ottoman Siege of Buda in 1541. In the aftermath of the Ottoman defeat at the 1683 Battle of Vienna, the depopulated area was re settled with "Danube Swabian" (most of them actually descending from Lorraine, the Palatinate and Alsace) immigrants by the order of the Habsburg King Leopold I. Budakeszi was for centuries a predominantly "Schwabian" (ethnic German) village. After World War II Budakeszi's history was influenced by the deportation of its ethnic German population according to Article 12 of the 1945 Potsdam Agreement. Though the expulsion was ordered under pressure of the Soviet forces, many Hungarians relished in the humiliation of ethnic Germans throughout the region and collectively took part in organized, forced deportations of German speaking citizens to Germany proper. Most of these expellees had never been to Germany before, as even their great grand parents had been born in Hungary. Budakeszi lost a great number of its citizens due to the above and the vacuum was later filled with the settlement of families from other regions, such as Transylvania.
Будакеші бүгінде
Көптеген тұрғындар күнделікті жұмыс істеу үшін астана Будапештке қатынайды. Қоғамдық көлікпен (No. 22 автобус немесе Volánbusz қалааралық автобусы) бұл әдетте 15 минутқа созылады. Будакешіде тарихи басты көшесі және оның аңғарында барокко стиліндегі Рим-католик шіркеуі орналасқан. Сонымен қатар, протестант шіркеуі де бар, оның зиратында көбінесе неміс тіліндегі есімдері жазылған қабір тастары көп, олардың кейбіреулері 19 ғасырдың басына дейін сақталып қалған. (Зиратта шамамен онға жуық екінші дүниежүзілік соғыстағы польшалық әскерлердің де жерленген жерлері бар). Бүгінде Будакешіде түрлі этникалық топтар өкілдік табады: венгрлер, шваб немістері және трансильвандықтар осы шағын қалада бірге тұрады. Будакешінің жанында желкенді ұшақтар (планерлер) мен шағын ұшақтарға арналған аэродром, сондай-ақ жақында салынған екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс әскери зираты бар.
Many inhabitants commute to work to the capital Budapest daily. With mass transportation (No. 22 bus or Volánbusz intercity bus) this normally takes about 15 minutes. Budakeszi has a historic main street and a baroque Roman Catholic church in its valley. There is also a Protestant church, the cemetery of which has largely German named headstones, some of which date back to the early 19th century. (There are also about a dozen WW2 Polish soldiers buried in the cemetery). Today Budakeszi's population is mixed; Hungarians, Schwabian Germans, and Transylvanians share this small town. Near Budakeszi there is an airfield for sailplanes (gliders) and for small planes, as well as a recently established World War 2 German military cemetery.