Кіріспе

"Конго" класындағы "Хей" (比叡) – 1870 жылдары Жапон императорлық теңіз күштері үшін салынған екінші және соңғы бронекорвет. Олар Ұлыбританияда салынды, себебі жапондықтар өздері темір қапталған соғыс кемелерін құрастыра алмады. 1887 жылы оқу кемесіне айналып, Жерорта теңізіне және Тынық мұхитының жағалауындағы елдерге оқу сапарларын жасады. 1894–1895 жылдардағы Бірінші Қытай-Жапон соғысы кезінде кеме қайтадан активтік қызметке кірісіп, Ялу өзені шайқасында зақымданды. "Хей" сондай-ақ 1895 жылы Вэйхайвэй шайқасына және Формозаға жасалған жорыққа қатысты. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме оқу қызметін жалғастырды, бірақ 1904–1905 жылдардағы орыс-жапон соғысында екінші деңгейдегі рөл атқарды. 1906 жылы зерттеу кемесі ретінде қайта жіктеліп, 1912 жылы металл тескісіне сатылды.

Дизайн және сипаттама

1874 жылы Тайваньды жапондықтардың қысқа мерзімдік басып алуы кезінде Қытай мен Жапония арасындағы қарым-қатынас шиеленісіп, соғыс болу мүмкіндігі жапон үкіметіне әскери-теңіз күштерін нығайту қажеттігін ұқтырды. Келесі жылы үкімет британдық кеме жасаушы Эдуард Рид жобалаған «Фусо» зымырандық фрегаты және екі «Конго» класындағы кемелерді британдық кеме жасаушы орындарынан тапсырыс берді, себебі жапондық кеме жасау орындары осындай үлкен кемелерді құрастыра алмады. «Хиеи» кемесінің ұзындығы перпендикулярлар арасында 67 метр, ал ені 12 метрді құрады. Оның алдыңғы тұсының суға батып тұру тереңдігі 5 метр, ал артқы тұсы 6 метр болды. Кеменің суыру салмағы және экипажы 22 офицер мен 212 сарбазды құрады. Кеменің корпусы темір қаңқаға ағаш қаптамасы жабылған композиттік құрылымнан жасалған.

Қозғалтқыш

Кемеде екі цилиндрлі, екі есе кеңейтілген, көлденең кері байланысты таяқшалы бу машинасы болды, ол алты цилиндрлі қазаннан алынған бу арқылы бір ғана пропеллерді қозғалтады. Қозғалтқыш Қоңғо класының броненосецтеріне жылдамдық беру үшін жобаланған. 1877 жылғы 7 желтоқсанда теңіз сынақтары кезінде кеме ең жоғары жылдамдыққа жетті. Ол өзімен бірге буды пайдаланып сапар шегуге жеткілікті көмір тасыды. 1895 жылы оның ең жоғарғы мачталары алынып тасталды.

Қару-жарақ және бронь

Хией үш Krupp бұрандалы қаптамалық (RBL) және алты RBL Krupp зеңбірегімен жабдықталған. 172 мм-лік зеңбіректердің барлығы екі алдыңғы және біреу артқы жақтағы қуғын зеңбіректері ретінде орналастырылды. 152 мм-лік зеңбіректер бортына орнатылды. Кемеде жағалауда немесе кеме қайықтарында қолдануға арналған екі қысқа зеңбірек те болды. 1880-ші жылдары кеменің қарулануы төрт төрт ұңғылы Норденфельт және екі бес ұңғылы Норденфельдт пулеметтерімен торпедалық қайықтардан қорғану үшін күшейтілді. Сол кезде ол Schwartzkopff торпедалары үшін екі торпеда түтігін алды. 1897 жылы торпедаға қарсы қарулану 2,5 фунттық Hotchkiss зеңбіректерімен күшейтілді. Рус-жапон соғысы аяқталғаннан кейін Хиейдің қарулануы алты бұрынғы ресейлік 12 фунттық және алты 2,5 фунттық зеңбірекке дейін азайтылды. Кеме Хией тауының құрметіне аталған. 1878 жылдың ақпанында құрастырылып аяқталды.

1880 жылы Хией Үндістан, Парсы, Парсы шығанағы және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы түрлі порттарды бағындырды. Кеме 1881 жылдан 1883 жылға дейін жыл сайын Кореяның Джинсен портына сапар шекті. 1886 жылы Шағын тұрақты флотқа тағайындалды және келесі жылы, 1887 жылы оқу кемесі болды. Өзінің бауырлас кемесі, япондық броненосцы Конгомен бірге Хией 1889 жылдың 13 тамызында Синагавадан, Токиодан Жерорта теңізіне жаттығу сапарына шықты, 1890 жылдың 2 ақпанында оқу орталықтарынан оралды. 5 қазанда бауырлар Шинагаваны Көбеге Осман фрегатының құлағаннан кейін аман қалған 69 теңізшіні алу үшін тастап кетті, оларды өз Отанына қайтару үшін Түркияның Стамбул қаласына бағытталды. Хией 1891 жылдың 30 қыркүйегінде тағы бір оқу сапарына шықты, Шинагаваға 1892 жылдың 10 сәуірінде оралғанға дейін Австралия мен Манилаға барды. Кеме 1893 жылы қызметте болған жоқ, бірақ 1894 жылы Бірінші қытай-жапон соғысы басталғанға дейін қайтадан жұмысқа кірісті. 2 шілдеде Хией тұрақты флотқа тағайындалды. Қыркүйекте Ялу өзені шайқасында жапондықтардың соңғы кемесі болды және ауыр зақымдарға ұшырады. Кеме қытай кемелерінің көп бөлігінің нысанасы болды және одан әрі зақымдануды болдырмау үшін шегінуге мәжбүр болды. Хией 14 қазанда Батыс теңіз флотына ауыстырылды, ал бауырлар желтоқсанда Қытайдың Вэйхайвэй портына қарсы операциялар үшін Екінші шабуыл тобына тағайындалды. Хией 1895 жылы Формозаға шабуылға қатысты және 1895 жылдың 13 қазанында Такоу (Каосиунг) қаласындағы қытай жағалауындағы бекіністерді бомбалауға қатысты. Соғыстан кейін Хией Конгомен оқу сапарларын ауыстырып, 1897 жылдың 13 сәуірінен 20 қыркүйегіне дейін Солтүстік Американың Батыс жағалауына және Гавайиге сапар жасады, содан кейін 1898 жылдың 14 желтоқсанынан 1899 жылдың 28 тамызына дейін сол сапарды қайталады. Осы сапар барысында, 1898 жылдың 21 наурызында кеме 3-ші сыныпты жағалау қорғаныс кемесі болып қайта тағайындалды, бірақ оқу міндеттерін сақтап қалды.