Кіріспе

Нацистік Германияның Әуе қорғаныс лигасы

Рейхслюфтшуцбунд (RLB; "Рейх Әуе қорғаныс лигасы") – нацистік Германиядағы азаматтық қорғаныс ұйымы, тұрғын үйлер мен шағын кәсіпорындардағы әуе шабуылынан қорғану шараларын ұйымдастырды.

Мақсаты

RLB 1933 жылы Герман Герингтің бастамасымен ерікті ұйым ретінде құрылды. Бұрынғы ерікті әуе шабуылынан қорғану қауымдастықтары RLB-ға қосылуға міндеттелді. 1939 жылы RLB «Körperschaft des öffentlichen Rechts» (квазиавтономдық мемлекеттік емес ұйым) мәртебесін алды, ал 1944 жылы нацистік партияның еншілес ұйымына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін одақтас державалар RLB-ны таратып жіберді. Германия Федеративтік Республикасында оның ізбасары – Bundesverband für den Selbstschutz болды. RLB әуе шабуылдары кезінде азаматтардың өзін-өзі қорғауына қажетті азаматтық қорғаныс шараларын қарапайым неміс азаматтарына үйретумен және оқытумен айналысты. Жергілікті деңгейде әуе шабуылынан қорғанушылар құрылып, шағын жедел әрекет ету тобында жұмыс істеді. Оқу бағдарламасына өрт сөндіру, химиялық қарудан қорғану, байланыс тәсілдері және үйлер мен пәтерлерді әуе шабуылына қарсы дайындау кірді.

Ұйым

1939 жылы RLB-де шамамен 15 миллион мүше, 820 000 ерікті қызметкер (оның ішінде 280 000 әйел) және 75 000 жергілікті бөлімше болды. Мүшелер 3800 азаматтық қорғаныс мектебінде 28 000 оқытушымен оқытылды. RLB-ге Президиум басшылық етті, оның президенті, вице-президенті және штаб бастығы – Люфтваффе әскерінің қолдағы генерал-офицерлері болды. Президиум өзі Авиация министрлігіне тікелей бағынысты департамент болып табылды. Әрбір әуе командасымен (Luftgaukommando) бірдей RLB тобы (RLB Gruppe) жұмыс істеді, оны 46 штаттан тыс қызметкермен қолдаған жетекші басқарды. Әрбір Regierungsbezirk үшін RLB аймақтық тобы (RLB Bezirksgruppe) құрылды. Негізгі ұйым – RLB аймағы (RLB Revier) болды, ол қалалардағы әрбір полиция бөлімшесі үшін, ал елдің қалған бөлігінде әрбір қалалық немесе ауылдық муниципалитет үшін құрылды. Егер қалада бірнеше бөлімше болса, қалалық ұйым RLB жергілікті тобы (RLB Ortsgruppe) деп аталды. Бірнеше муниципалитет тобы RLB округтік тобын (RLB Ortskreisgruppe) құрады, ол әрбір Landkreis үшін біреуден болды. Әрбір Ortsgruppe және Ortskreisgruppe жетекші және тоғыз адамнан тұратын штаты болды, оның бесеуі – толық жұмыс күнімен жалақы алатын қызметкерлер. Негізгі ұйымдарда әртүрлі сандағы кіші топтар (Untergruppen) болды, олар блоктардың күзетшілеріне (Blockwarte) бағынышты блоктарға (Blöcke) бөлінді. Блоктардың күзетшілері бірқатар әуе шабуылынан қорғану қауымдастықтарымен (Luftschutzgemeinschaften) байланыс орнатып, оларды бақылады, ал қауымдастықтар әуе шабуылынан қорғану күзетшілерімен (Luftschutzwarte) жұмыс істеді. Әрбір қауымдастыққа бір пәтер үйі немесе бірнеше кіші ғимарат кірді, бірақ үлкен пәтерлер кешенінде бірнеше қауымдастық болуы мүмкін. Қауымдастықта күзетшінің көмекшісі, үй өрт сөндірушілері, көмекшілер және хабаршылар алғашқы араласу тобы ретінде болуы керек еді. Осындай отрядтардағы қызмет азаматтық халық үшін міндетті (Notdienstpflicht) болды.