Кіріспе

Лондонға яһуди иммигранттары. Chuts '/x//ʊ//t//s/ – Виктория дәуірінің ортасында (1850-1860 жылдар) Нидерландыдан Лондонға көшіп келген яһудилерге берілген атау. Олар көбінесе Амстердам және Роттердам қалаларынан келіп, Лондонға өздерінің кәсіптерін әкелді: ең бастысы – сигар, бас киім және тақтап кигізу аяқкиімдерін жасау, сондай-ақ ұсақ кеме жабдықтарымен сауда жасау. Олардың қоныстануы Шпиталфилдс аймағынан тыс, бұрын фламанд тоқымашылары тоқыма маталарын «tenters» деп аталатын машиналарда созып, кептіретін жабық Tenterground аумағында басталды (осыдан «on tenterhooks» деген тіркес пайда болды). Виктория дәуірінің ортасына қарай тоқымашылар тарап кетті, себебі ашық жерлер спекулянт-құрылысшылар салған тұрғын үйлердің астында қалды, ал Tenterground Чут иммигранттары үшін ерекше қауым ретінде қалыптасқан анклавқа айналды. 1890, 1930 жылдары және әсіресе The Blitz апатынан кейін бұл аудан қиратылып, қайта жаңартылды. Қазіргі кезде ауданның шекарасын Уайтс-Роу, Уэнтуорт-стрит, Белл-лейн және Тойнби-стрит (бұрынғы Шепард-стрит) көшелері құрайды. 1881 жылы Ресейдің Александр II-сінің қазасынан кейін, Шығыс Еуропадағы одан кейінгі қырғындардан қашып, мыңдаған еврей босқындары Лондонның шығыс бөлігіне, соның ішінде Tenterground-қа келді, сол кезде Чуттар тарап бастады. Маңыздысы, темекіні көптеп өндіруге арналған машиналардың табысты енгізілуі Чут қауымдастығының тәуелді болған сигар жасау экономикасының құлдырауына әкелді. Көптеген Чуттар Амстердамға жақсы жағдайға оралды, кейбіреулері Австралия және АҚШ сияқты елдерге көшіп кетті, ал кейбіреулері басқа еврей отбасыларына сіңіп кетті, ал кейбіреулері еврей тегін мүлдем жоғалтты.

Этимология

Чатс атауының шығу тегі белгісіз. Көпшілік бұл сөз голланд тіліндегі "goed" сөзінен шыққан деп санайды (мағынасы "жақсы") және ол басқалар естіген шет тілінің сөйлеу үлгісін еліктейді. Сондай-ақ, бұл сөз еврей тіліндегі חוץ ("хуц") сөзімен "сыртта" немесе "көшеде" деген мағынаны білдіреді және Лондонның голланд яһудилеріне қолданылған болуы мүмкін, себебі олар әлеуметтік тұрғыдан оқшауланған немесе көптеген көше сатушылары болған. Тағы бір мүмкіндік – еврей сөзі Амстердам синагогтарының тізімдерінде Лондонға көшіп келгендердің саны артып, одан кейін келгендер "чатсқа" (яғни, эмиграциялаған) кеткен болуы мүмкін. Наполеонды жеңгеннен кейін Вильгельм III-нің күш-жігеріне қарамастан, ашкеназдық голландтар Амстердамда нашар жағдайда шоғырланды және интеграцияға қарсылық көрсетті. Оларға деген көзқарас діни қуғынға тең болмаса да, 19-ғасырдың ортасына дейін жалғасты. Осы факторлармен қатар, голланд экономикасының төмендеуі Амстердамнан еврейлердің эмиграциясына түрткіс берді. Айта кетейік, 1858 жылы Ұлыбританиядағы яһудилер ресми түрде азаттыққа ие болды, содан кейін олар білікті маман болып жұмыс істей және христиандық серт қабылдамай-ақ еркін сауда-көлікпен айналыса алды.