Кіріспе

КВ21 – Египеттегі Патшалар аңғарында орналасқан ежелгі египеттік қабір. Оны 1817 жылы Джованни Белцони ашқан, ал кейіннен 1989 жылы Дональд П. Райан қайта қазба жұмыстарын жүргізген. Онда XVIII династияның патшайымдары деп есептелетін екі әйелдің мумиялары сақталған. 2010 жылы Захи Хавастың басшылығымен жұмыс істеген команда ДНК-анықтамасы арқылы бір мумияны, KV21A-ны, Тутанхамон патшаның қабірінде сақталған екі ұрықтың биологиялық анасы деп болжады.

Сәулет

Қабір көлбеу төмен түсетін дәлізден, баспалдақтан және тағы бір төмен түсетін дәлізден тұрады. Дәліз бір орталық бағанасы және оған іргелес кішкентай бөлмесі бар бөлмеде аяқталады. Қабырғалар жақсы кесілген, егер гипстеу жоспарланған болса, гипске дайын.

Ашылу және мазмұны

Қабырғы 1817 жылы Джованни Белцони тапқан. Ол кіреберістің алғашқы бөлігінің соңында кірпіштен қаланған қабырғаны тапты; ол ежелгі заманда бұзылған еді. Үлкен бөлмеде Белцони ұзын шашы бар екі жалаңаш әйел мумиясын тапты; ол мумиялардың біреуінің шашын тартқанда оңай үзіліп шығатынын жазды. Кішігірім бөлмеде қыш ыдыстар мен алабастр сынықтары болды. Сатының үстінде үлкен толық қыш құмыра табылды.

Қайта тергеу

1989 жылы Дональд Райан Тынық мұхиты лютеран университетінің "Патшалар аңғары" жобасы аясында бұл қабірді қайта зерттеді. Ол кіреберісті су тасқыны салдарынан көмілгенін анықтады; су қабірге енгенін, қабір бөлмесі қабырғасындағы "су деңгейінің іздері" көрсетіп, бірнеше дюйм сумен толғандығын байқады. Бұрын жақсы сақталған мумиялар шашыраңқы күйде табылды, бүйір бөлмедегі ақтан сырған құмыралар үлкен тастармен қиратылған, ал қабірдің бір қабырғасында "ME 1826" деген үлкен жазу қалдырылған. Қабірде шошқаның нәжісінің болуы Белзони мен Бертоннан кейін қабірдің біраз уақыт ашық болғанын көрсетеді.

Мумиялар

Раян қабірді қайта қазу жұмыстарында екі әйел мумияның Белзонидің алғашқы хабарламасынан кейін біраз уақыт өткен соң ауыр зақымдалғанын анықтады. Бір мумияның басы мен кеудесі бірінші дәлізден табылды. Басқа бөліктері баспалдақтарға шашырап кеткен, бірақ қалдықтардың көп бөлігі жерлеу камерасында қалған; осы жерде сынған қолдар мен аяқтардың үйіндісі табылған. Бір мумияның басы жоғалған, Раян оның естелік ретінде алынғанын болжайды. Марк Папворт Раян оларды жинағаннан кейін біраз уақыттан соң екі мумияның алдын ала сипаттамасын жасады. 2010 жылдары екі мумия да КТ сканирование және ДНК талдауынан өтті.

KV21A

Бұл мумияның басы жоқ және нашар сақталған. Көкіректің артқы жартысы сақталған, ал іш қуысында бәлзәмдеу үшін қолданылған ақ матадан жасалған қаптар мен тастар бар. Сол жақ иық және қол жоқ; денемен бірге табылған сол қол "патшайымдық" позаны көрсететіндей қысылған күйде. Омыртқаның бөліктері жоғалған. Екі аяқ та сақталған, бірақ енді денеге жалғанбаған. Сол және оң аяқтар қатты деформацияланған. Марк Папворт бұрынғы есебінде, бұл мумияның денесі су тасқыны кезінде шөгінділердің астында қалып, қысылуынан болған деуге болады. Оның тірі кезіндегі бойы шамамен [мәлімет жоқ] болған деп есептеледі, ал сүйек тігістерінің бірігу дәрежесіне сүйене отырып, жасы 21 жастан аспаған болуы мүмкін. 2010 жылы жарияланған ДНК талдауының нәтижелері бұл мумияның Тутанхамон қабірінен табылған екі мумияланған ұрықтың анасы екенін көрсетеді, бірақ нақты анықтау үшін жеткілікті мәліметтер алынбады. Хавасс бұл мумияның Тутанхамонның әйелі Анхесенамун, Нефертитидің қызы болуы мүмкін деген пікірде. Габолде ДНК талдауының басқаша түсіндірілуін пайдалана отырып, бұл мумияның Аменхотеп III-нің анасы Мутемвия екенін ұсынады.

KV21B

Бұл мумия жоғарғы дәлізден табылды. Бас сүйегінің жоғарғы алдыңғы бөлігі жоқ, бірақ оның сол жақ көз ұясы сақталған. Қалған тістері орташа тозуға ұшыраған. Мойынның төменгі жағында қара шаш бар. Кеуде қабырғасының көп бөлігі жоқ; дене ішінде зығырдан жасалған бальзамдау пакеттері орналасқан. Сол қол сынған, бірақ бұрын "патшайымдық" позада кеудеге иілген; сол қол жұмсақ. Бірнеше омыртқада омыртқаның дегенеративтік өзгерістері байқалады. Екі аяқтың көп бөлігі сақталған, бірақ екі аяқтың алдыңғы бөліктері жоқ. Оның тірі кездегі бойы шамамен болса, ал жасы сүйектердегі дегенеративтік өзгерістерге сүйене отырып, 45 жасқа шамаланған. ДНК талдауы нақты анықтама беруге жеткілікті мәліметтер бермеді, бірақ оны XVIII династияның патшалық әулетімен байланыстырды. Хавасс бұл мумияны Нефертити денесіне үміткер деп санайды; бұл Анхесенамунның мүмкін денесімен байланысына негізделген. Қазір KV35-те анасы (Тие) қызының (Кіші ханымның) қасында жатқандығы белгілі; осы мумиялар арасында да сондай қарым-қатынас болуы мүмкін.