Кіріспе

Тутанхамонның бальзамдау жиынтығы сақталған египеттік қабір KV54 қабірі Египеттегі Патшалар аңғарында орналасқан. Оны бастапқыда Эдвард Р. Айртон америкалық заңгер Теодор М. Дэвис тапсырмасымен қазып шығарды, ол бұл жұмысты қаржыландырды.

Тарих

Бұл Сети I қабірінің жанында орналасқан қабір емес, шағын шұңқыр, онда онға жуық үлкен, мөрленген сақтау құмыралары болған. Құмыралардың ішінде мұқият жиналған жабдықтар мен заттар сақталған. Олардың арасында керамикалық ыдыстар, тарелкалар, натрон қаптары, жануар сүйектері, гүл шоқтары және Тутанхамонның сол кезде (1907) көпке белгісіз болған соңғы жылдарына жатқан мәтін жазылған зығыр маталар бар еді. 1909 жылы Дэвис Египеттен шығаруға рұқсат етілген табылған заттардың (алты сақтау құмырасының ішіндегілер) ішінде аса құндысы жоқтарын Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайына сыйға берді, қазір олар мұражайда көрмеге қойылған. Дэвис баспасөзге Тутанхамон қабірін тапқанын жариялады және 1912 жылы «Хармахаби және Тутанхаману қабірлері» атты кітабында өз зерттеулерін жариялады (кітапта Хоремхеб және Тутанхамон фараондарының сол кездегі француз тіліндегі жазылуы қолданылған). KV54-тен табылған маңызды заттардың бірі – «Екі Жердің Иесі, жақсы құдай, Небхеперуре [Тутанхамонның преномені], Миннің сүйіктісі. 6-шы жылғы зығыр» деген иероглифтермен жазылған мата болды. KV54 Тутанхамонның нақты қабірі емес екенін, ал әлі табылмаған қабірдің бар екенін түсінген археолог Говард Картер, кейіннен Тутанхамонның нағыз қабірін табатын, 1915 жылы Метрополитен мұражайының египтологиялық директоры Герберт Уинлокпен осы мәселе бойынша хат алмасты. 1923 жылы Уинлок, Тебан некрополінің басқа қазбаларында да осыған ұқсас заттар тапқаннан кейін, KV54-тің мазмұнын нақты қабір емес, бальзамдау жиынтығы деп анықтады, ол фараонның мумиялануынан қалған қалдықтарды білдіреді, оның «мазары» емес. Бұл тағамдар мен басқа да заттар, фараонның жерленгеніне орай өткізілген аспаздық тойдан әкелінген болуы мүмкін. Оның есебінше, жерлеу рәсіміне барлығы сегіз ресми аза тұрған адам қатысқан. 1922 жылы Тутанхамон қабірі табылғанда кіреберіс дәлізінде де осындай заттар табылды. Қабірге жасалған алғашқы тонау әрекетінен кейін, бальзамдау жиынтығы KV54 шұңқырына көшірілген, ал дәліз болашақта тонау әрекеттерін болдырмау үшін тас-талқанмен толтырылған деп саналады.