Кіріспе

Шотланд шұпасы – көбінесе күрішпен немесе кейде арпамен қалыңдатылған, көк шұбар мен қара бұрыш қосылған тауық сорпасынан тұрады. Алғашқы рецепт пісіру кезінде құрғақ өрік қосуды қарастырған, ал дәстүрді сақтаушылар оны әлі күнге дейін құрғақ өріктің жұқалап кесілген түрімен (жюльен) безендіреді. «Шотландияның ұлттық шұпасы» деп аталғанымен, бұл шұпаның тегі Франциядағы тауық пен пияз шұпасынан бастау алады. 16 ғасырдың соңында ол Шотландияға жеткен, онда пияз көк шұбармен алмастырылған. Алғашқы рецепт 1598 жылы жарық көрген.

Дәстүр бойынша, бұл шұпа бройлер тауығынан жасалады, онда еті аз болады. Дәстүрлі рецепт бойынша, шұпаға көп мөлшерде көкөніс немесе қалыңдатқыш қосылмайды. Ол таза сорпадан бастап, көк шұбардың түсті сорпасына дейін, аздаған етімен бірге дайындалады. Бүгінгі күні кездесетін бай, тауықты, көкөністі және қалыңдатылған түрлерінің себебі – түпнұсқалық «cock a leekie» шұпасының нәзік, жаңартатын және дәмді етуге қиындығында. Бұл қазіргі нұсқадағыдай тауық шұпасына немесе қайнатпаға ұқсамайды. «Cock a leekie» шұпасы, тауық пен көк шұбардан жасалған консомме сияқты, аздаған етімен және көк шұбар кесінділерімен Роберт Бернстің кештеріндегі дәстүрлі шұпа болып табылады. Осы шұпаның вегетариандық нұсқалары да бар. Вегетариандық нұсқада көк шұбар және әртүрлі көкөністер, тауықтан жасалған ет алмастырғыш және/немесе құрғақ өрік болуы мүмкін.

Тарих

Бұл сорпа туралы алғашқы мәлімет Орхтертайр үйінің кітабында (1737 ж.) кездеседі, онда "оның ішінде тауық еті мен пияз" деген тамақ тіркелген. Ең ерте рецепт Виктория дәуірінің аспаздық кітап авторы Изабелла Битоннан келген және "ұсақталған қамырмен" қалыңдатылған. Кристиан Изобель Джонстон (Мег Додс) бұл сорпаның "пиязға толы, қалың болуы керек, ал пияздың алғашқы бөлігі сорпа майлы консистенцияға дейін қайнатылуы тиіс" деді. "Cockie Leekie" 1912 жылдың 14 сәуірінде "RMS Titanic" кемесінің бірінші класс жолаушыларының түскі ас мәзірінде ұсынылды.