Кіріспе

Неміс дәрігері, жазушысы және журналисі (1867–1946)

Оскар Людвиг Леви (28 наурыз 1867 – 13 тамыз 1946) – неміс еврей дәрігері және жазушысы, қазір Фридрих Ницшені зерттеуші ғалым ретінде танымал. Ол оның еңбектерін алғаш рет жүйелі түрде ағылшын тіліне аударған адам. Оның өмірі парадоксалды болды – өзінен-өзі шеттеу және қуғынға ұшырау, сондай-ақ иудаизм туралы және оған қарсы (көптегендер солай түсінеді) жазу. Ол Артур де Гобиноның нәсілдік теорияларымен әсерленді. Ол сонымен қатар Бенджамин Дизраэлиді құрметтеді, оның екі романын неміс тіліне аударды.

Өмір және мансап

Леви Померания провинциясындағы Старгард қаласында туды, ол Эрнестина (құрметті әкесі Леви) мен Мориц Левидің ұлы, сондай-ақ Макс Левидің (1869, Берлин – 1932) және Эмиль Элиас Левидің ағасы болды. Ол 1891 жылы Фрайбургте медициналық білімін аяқтады. 1894 жылы әкесі банкир болып жұмыс істеген Висбаден қаласынан кетіп, Ұлыбритания мен Ирландияның Біріккен Корольдігінде тұрды. 1905 немесе 1906 жылы ол бір науқасы арқылы Ницшені жаңадан ашты немесе оның идеяларына толыққанды берілді. Ол 1909 жылдан 1913 жылға дейін Ницшенің 18 томдық аудармасын жариялауға жетекшілік етті. Оның серіктестері Фрэнсис Бикли, Пол В. Кохн, Томас Комон, Уильям С. Хаусман, Дж. М. Кеннеди, Энтони Людовичи, Максимилиан А. Магге, Мод Д. Петре, Хорась Б. Самуэль, Герман Георг Шеффоуэр, Г. Т. Вренч және Хелен Циммерн болды. Людовичи оның ең маңызды ізбасарына айналды. Жалпы алғанда, ол британдықтардан көп қолдау таппады, бірақ А. Р. Орадж оған ынталы болды және Леви «Жаңа дәуір» журналында өз жұмысын жариялады. Кейіннен, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Орталық державаларға қарсы британдық жақты қолдағанына қарамастан, Ұлыбританиядан және медициналық тәжірибесінен кетуге мәжбүр болғандықтан өмірі қиын жағдайға түсті. 1915 жылы ол Германия империясына, содан кейін Швейцарияға оралды. 1920 жылы Ұлыбританияға қайтып келген ол Джордж Питт Риверстің «Ресей революциясының әлемдік маңызы» атты қоздырылған саяси памфлетіне алғысөз жазды. 1921 жылы ол шетелдік ретінде депортацияланды. Одан кейін ол үшінші француз республикасында өмір сүрді. Ақырында ол Ұлыбританияға оралды. Ол Оксфордта қайтыс болды. Ол Фрида Брауэрге үйленген. Оның қызы Мод Оксфордта тұрды және кітап сатушы Альби Розентальға үйленді. Оның немересі – телеарнадағы спорт комментаторы Джим Розенталь, ал шөбересі – актер Том Розенталь. 2004 жылы оның құжаттары Сильс-Мариядағы Ницше үйіне тапсырылды.