Кіріспе

Макроэкономикада классикалық дихотомия - классикалық және Кейнске дейінгі экономикаға тән идея, нақты және номиналды айнымалыларды бөлек талдауға болады. Нақтырақ айтқанда, егер нақты айнымалыларды, мысалы, өнім мен нақты пайыздық мөлшерлемелерді, олардың номиналды теңдестеріне, өнімнің ақшалай құнына және пайыздық мөлшерлемеге не болып жатқанын қарамай-ақ толық талдауға болатын болса, экономика классикалық дихотомияны көрсетеді. Бұл нақты ЖІӨ мен басқа да нақты айнымалыларды номиналды ақша массасының деңгейін немесе инфляция деңгейін білмей анықтауға болады. Экономика классикалық дихотомияны көрсетеді, егер ақша бейтарап болса, тек баға деңгейіне әсер етеді, нақты айнымалыларға емес. Егер классикалық дихотомия дұрыс болса, ақша тауарлардың салыстырмалы бағаларына емес, абсолюттік бағаларға ғана әсер етеді. Классикалық дихотомия кей кей кейнсиандық экономистердің ("күлдіргі ретінде ақша") ойлауының ажырамас бөлігі болды және ол бүгінгі күні макроэкономиканың жаңа классикалық теорияларында кездеседі. Жаңа классикалық макроэкономикада қысқа мерзімді Филипс қисығы бар, ол ұтымды күтулерге сәйкес тік ауыса алады. Қатаң мағынада ақша қысқа мерзімде бейтарап емес, яғни классикалық дихотомия орын алмайды, өйткені агенттер бағалар мен ақша мөлшерінің өзгеруіне олардың ұсыныс шешімдерін өзгерту арқылы жауап береді. Алайда ақша ұзақ мерзімді перспективада бейтарап болуы керек, ал классикалық дихотомия ұзақ мерзімді перспективада қалпына келтірілуі керек, өйткені бағалар мен нақты макроэкономикалық көрсеткіштер арасында дерек деңгейінде байланыс жоқ. Бұл көзқарас экономикалық саясатқа үлкен әсер етеді. Ұзақ мерзімді перспективада, дихотомияға байланысты, ақша макроэкономикалық өнімділікті бақылаудың тиімді құралы болып саналмайды, ал қысқа мерзімді перспективада бағалар мен өнім (немесе жұмыссыздық) арасында сауда-саттық бар, бірақ рационалды күтулер бойынша үкімет оны жүйелі түрде контрциклдік экономикалық саясат құру үшін пайдалана алмайды. Кейнсиандар мен монетаристер классикалық дихотомияны қабылдамайды, өйткені олар бағалар жабысқақ деп санайды. Яғни, олар бағалар қысқа мерзімде өзгермейді деп санайды, сондықтан ақшаның көбеюі жиынтық сұранысты арттырады, осылайша нақты макроэкономикалық айнымалыларды өзгертеді. Пост-кейнсиандар классикалық дихотомияны да әр түрлі себептермен қабылдамайды, ақша жасаудағы банктердің рөлін, мысалы ақша айналымы теориясында баса көрсетеді.