Кіріспе

Гари Макмайкл (1969 жылы туған) – Солтүстік Ирландияның қоғамдық белсендісі және саяси карьерасын аяқтаған саясаткер. Ол Солтүстік Ирландиядағы бейбіт процесі кезінде аз ғана уақыт болған Ольстер Демократиялық партиясының (UDP) жетекшісі болды және 1994 жылы Түйткілдердегі лоялистердің атысты тоқтатуын ұйымдастыруда маңызды роль атқарды.

Алғашқы жылдар

Макмайкл – лоялистік жарымәскери «Ольстер қорғаныс қауымдастығы» (UDA) ұйымының бұрынғы басшысы Джон Макмайклдың үлкен ұлы. 1985 жылы туған Лизбурн қаласында мектепті тастап, мемлекеттік қызметте жұмыс істей бастады, бірақ кейіннен жастармен жұмыс істейтін маман және сақтандыру сатушысы болып та жұмыс істеді. Ол Англия-Ирландия келісіміне қарсы жергілікті наразылықтарға келісімге қол қойылғаннан кейін көп ұзамай қатысты. Макмайкл әкесі құрған «Ulster Clubs» қозғалысының жергілікті бөлімшесі – «Lisburn Club» клубына қосылды және біраз уақыт осы бөлімнің төрағасы болды. Джон Макмайкл 1987 жылдың 22 желтоқсанында қаза тапты, ал Гэри Макмайклға полиция хабарлады. Бұл туралы «Stiff Little Fingers» тобының вокалисі Джейк Бернс Белфасттағы «Ольстер залында» концертке қатысып жатқанда, есіктің алдында хабарласу туралы хабарламаны оқып берді. 1988 жылы Макмайкл «Ольстердің лоялистік демократиялық партиясына» (сол кезде UDP деп белгілі болған) қатысты. Ол топтың сайлау координаторы болып қызмет етті және 1989 жылы Кен Керрдің Дерри қалалық кеңесіне сайлануын қамтамасыз етуге көмектесті. Ол 1990 жылы «Үрге Банн» сайлау округінде UDP кандидаттығына түсті, онда Дэвид Тримбл жеңген сайлауда 600 дауыспен сегізінші орын алды. Ол UDA-ның басқарушы «Ішкі кеңесіне» үнемі саяси кеңестер бергенімен, ешқашан жарымәскери ұйымның мүшесі болған жоқ, тек саяси қанатына ғана назар аударды. Макмайкл Рей Смолвудстың жақын одақтасы болды, ол UDP төрағасының басшылығымен саяси тәлімгерлік алды. Смолвудс 1994 жылы қаза тапты, ал Макмайкл оны UDP басшысы ретінде алмастырды. Макмайкл Смолвудстың өлтірілуін қатты айыптағанмен, кейіннен Смолвудстың, сондай-ақ Джо Братти мен Рейми Эльдердің атылуы, оны «Уақытша ИРА» атысты тоқтатуға жақын екеніне сендірді, өйткені бәрі де республикашыл топтың көптен бері мақсаты болған.

UDP басшысы

UDP басшысы ретінде Макмайкл Біріккен Лоялист Әскери Командымен байланысты болды және 1994 жылдың қазан айында CLMC-ні атысты тоқтатуға көндіруде маңызды рөл атқарды. Гленкерндегі Фернхилл үйінен атысты тоқтату жарияланғанда Макмайкл, UDP әріптестері Джон Уайт пен Дэвид Адамс, сондай-ақ Прогрессивті Юнионисттік партия басшылары Гасти Спенс, "Плам" Смит және Джим Макдональд сияқты алты адамның бірі болды. Олар тоқтатуды растайтын мәлімдеме жасады. Әсіресе Макмайкл Америка Сыртқы саясаты жөніндегі Ұлттық комитетіне сөйлеген сөзінен кейін көп назар аударды. Ол, егер Уақытша IRA атысты тоқтату дұрыс екенін дәлелдесе, онда юнионисттік көшбасшылар Синн Фейнмен келіссөздер жүргізуі керек екенін айтты, бірақ Ольстер Юнионисттік партиясы мен Демократиялық Юнионисттік партиясы мұндай мүмкіндікті қабылдамайтын еді. Сондай-ақ ол 1996 жылдың маусым айында 10 Даунинг-стриттегі лоялисттік делегациясының құрамында болды, мақсаты CLMC атысты тоқтатуын күшін жойту қаупін болдырмау болды. Макмайкл Солтүстік Ирландиядағы бейбіт процеске қатысқандығы үшін танымал тұлғаға айналды және ол UDP-ді 1996 жылы Белфаст келісімі қабылданған Форумға жетектеді. 1997 жылдың соңында Лоялист еріктілер күштерінің басшысы Билли Райт өлтірілгеннен кейін Макмайкл Солтүстік Ирландия мемлекеттік хатшысы Мо Моуламмен жеке кездесу өткізді. Ол оны Райттың үлкен беделіне байланысты атысты тоқтату бұзылмауы үшін UDA тұтқындарымен байланысу қажеттігіне көндірді. Моуламның өзі және Макмайкл HMP Maze түрмесіне жарымәскери басшылармен кездесу үшін барды. Ұзақ келіссөздерден кейін олар жауап шараларын қолдамайтындықтары туралы уәде берді. Кейбір радикальды мүшелер Макмайклдың жарымәскери тәжірибесінің болмауына байланысты оның беделінің төмендегенін айтты. Бірақ UDA-ның жетекші тұлғасы және Джон Макмайклдың жақын серігі Джеки Макдональд оның күш-жігерін қолдады. Дегенмен, UDA Батыс Белфаст бригадасы бұл келісімді елемеді, Стивен МакКиг бірнеше кек қайтару мақсатымен кісі өлтірді, бұл Макмайклдың басшылығына нұқсан келтірді. Сэмми Дадди кейіннен Райт өлтірілгеннен кейін UDA-ның іс-қимылдары Макмайклдан жасырылғанын мойындады. Макмайкл кейіннен Ішкі кеңеске барып, атысты тоқтатуды сақтауға шақырды, бірақ олар UDA-ның шабуылдарға қатысы жоқ екенін айтты, тіпті олар UDA мүшелері жасаған болса да.

Саясатты тастау

Жергілікті кеңес мүшесі болып қалғанымен, 1998 жылғы сәтсіздіктен кейін Макмайклдың ықпалы азая бастады. Джонни Адейрдің «Лоялист ерікті күштеріне» қарай ұмтылуы және осыған байланысты лоялисттар арасындағы араздықтардың күшеюі салдарынан ол, жалпы UDP сияқты, маңызды рөлден шеттеді. 1999 жылы UDA құрамындағы белсенділер «Red Hand Defenders» деген жасырын атпен зорлық-зомбылыққа қайта оралғанда, Макмайкл UDA-ның қатысы бар-жоғын толық білмеді. Ол дерлік саяси зейнеткерлікке шығып, «Ирландияда жексенбіде» газетіне мақала жазуға және 1999 жылы «Ulster Voice» атты өмірбаянын жариялауға көңіл бөлді. Ол Дэвид Эрвинмен араздықтарды тоқтату мақсатында келіссөздер жүргізуге қысқа ғана уақытқа қатысты, бірақ бұл әрекеттер нәтижесіз аяқталды. Макмайкл Солтүстік Ирландияның Азаматтық форумына тағайындалды, алайда 2001 жылы UDP тарап кеткенімен оның саяси мансабы де-факто аяқталды және ол 2005 жылы қайта сайлануға түспеді. Ол енді сайлау саясатына қатыспайды. 1998 жылы Макмайкл Лисбернде «ASCERT» – «Қоғамдық білім беру және оқыту арқылы зиянды заттарға қарсы іс-қимыл» атты қоғамдық ұйым құрды. Бұл ұйым жергілікті қауымдастықтардағы есірткі және алкогольге қатысты мәселелерді шешуге бағытталған. Шығыс денсаулық сақтау аймағындағы қауымдастықтармен жұмыс істей отырып, ASCERT есірткі және алкогольге қатысты оқыту бағдарламаларын ұйымдастыруда жетекші ұйым ретінде танылды. Саясаттан кеткеннен кейін Макмайкл ASCERT-тің толық уақытты директоры болып тағайындалды және ұйымды Солтүстік Ирландиядағы есірткі және алкогольге қатысты емдеу, білім беру, қолдау көрсету және жастармен жұмыс істеу саласындағы алдыңғы қатарлы ұйымға айналдырды.