Кіріспе

Германиядан келген дәстүрлі шұжық.

Gelbwurst, яғни "сары шұжық" – Германияның Бавария аймағынан шыққан дәстүрлі шұжық және деликатес ет.

Сипаттама

Гелбюрст 1905 жылы ойлап табылды және шошқа еті, бұзау еті және имбирь, мускат жаңғағы сияқты дәмдеуіштер қосылып жасалады. Дәстүрлі түрде оның құрамында ми болған, бірақ қазір бұл практика тоқтатылған. Дегенмен, Германияның кейбір аймақтарында оны әлі де "Hirnwurst" ("ми шұжығы") деп атайды. Гелбюрст сары-ақ түсті болып келеді және әдетте шетінде сары немесе апельсин түсті қабықшасы болады. Оны көбінесе нан үстіне салқын кесек ретінде қояды. Бүгінде ми қосу сирек кездеседі, себебі жануар миын жеуге деген тұтынушылардың қызығушылығы төмендеген. 2000 жылғы малдың жұқпалы энцефалопатиясы (МЖЭ) дағдарысынан кейін ірі қараның миын пайдалануға тыйым салынды.

Өңдеу

Рецептіге, аймаққа және дәуірге байланысты шұжық дайындау туралы ақпарат айтарлықтай өзгереді. Германияда шұжық түрлерін өндіруде әдетте стандартталған рецептер қолданылады; мысалы, Die Fabrikation Feiner Fleisch und Wurstwaren кітабында келтірілген. Өндірісте аз шемірлі шошқа еті және терісіз шошқа құрсағы немесе бекон қолданылады. Бұл ет баяу шауылып, мұз қосылып, майдаланып, біртегіс массаға айналдырылады. Типик дәмдеуіштер – тұз, бұрыш, мак, имбирь, кардамон және лимон ұнтағы. Масса әдетте қалыңдығы 50-60 мм және салмағы 1 кг болатын сары жасанды қаптамаларға құйылады. Гелбюрст қайнағаннан кейін ақ түсті кесімдік беті болуы керек. Бұл шұжық басқа қайнатылған шұжықтардан, мысалы, Болоньядан, көбінесе тұздау тұздары қосылғанда болатын қызартудың болмауымен ерекшеленеді. Ганноверлік Hirnwurst және Ганноверлік Bregenwurst дайындау үшін майдаланған пияз қосылады. Егер 75 мм-ге дейінгі диаметрлі табиғи қаптамалар қолданылса, онда шұжық Weisswurst (ақ шұжық) деп аталады. Баварияда Гелбюрст көбінесе ұсақ кесілген ақжелекпен араластырылады, бұл оған жасыл ұсақ-түйекті көрініс береді. Германияның азық-түлік кодексіне сәйкес, Gelbwurst дайындау үшін бұзау етін де пайдалануға болады. Сондай-ақ, боялған немесе сары пигменттелген шұжық қабықтарын пайдалануға рұқсат етіледі.