Кіріспе

Сверридің сағасы – патшалар сағаларының бірі. Оның негізгі тақырыбы – Норвегия королі Сверре Сигурдсон (1177–1202 жылдары билеген) және ол норвегиялық тарихтың осы кезеңі туралы маңызды мәліметтердің негізгі көзі болып табылады. Сағаның кіріспесінде айтылғандай, оның түпкілікті нұсқасы бірнеше бөлімнен тұрады. Жұмыс 1185 жылы корольдің тікелей қадағалауымен басталды. Оның қашан аяқталғаны белгісіз, бірақ Снорри Стурлусон 1220 жылдары «Хеймскрингла» жаза бастағанда бұл саға кеңінен танымал болған болуы мүмкін, себебі Снорридің баяндамасы Сверри сағасы басталатын жерде аяқталады. Осылайша, саға өзі суреттейтін оқиғалармен бір уақытта немесе оларға жақын уақытта жазылған. Саға, әрине, Сверренің ісіне көңіл білдіретін адам жазған, бірақ жанрдың қатаң талаптары белгілі бір дәрежеде бейтараптылықты қамтамасыз етеді.

Авторлығы мен құрамы

Саганың ерекше бөлігі "Грила" деп аталады және 1179 жылы Нидарос маңындағы Калвскиннет шайқасында Сверренің алғашқы маңызды жеңісінен кейінгі оқиғаларды баяндайды. Бұл бөлімнің орталық тақырыбы – Сверренің король Сигурд Мунннің ұлы екендігі туралы талабы және оның қарсыласы Магнус Эрлингсонмен күресі. Кіріспеде айтылғандай, "Грила" Исландияның солтүстігіндегі Тингейяр монастырының аббаты Карл Йонссон жазған. Карл Йонссонның 1185 жылдан шамамен 1188 жылға дейін Норвегияға сапар шеккені белгілі. Сверре "Гриланың" басты дереккөзі болды деп есептеледі және не жазылуы керек екенін ол шешті. Сага Сверренің 1202 жылы қайтысымен аяқталады және кейін, мүмкін, Карл Йонссон да оны аяқтаған.

Стиль

Грила ерекше стильде жазылған, ол белгілі бір дәрежеде ұзақ ортағасырлық агиография дәстүрінен шабыттанған сияқты. Сверридің сағасының стилі мен мазмұны бұрынғы норвегиялық синоптиктерден мүлдем өзгеше. Патша мен мемлекеттің маңызды оқиғаларына ғана тікелей назар аудармай, Сверридің сағасы – көптеген кейіпкерлер, терең суреттелген көріністер мен әңгімелермен толық, егжей-тегжейлі және байографиялық шығарма. Сага Сверридің елдегі монархияны жеңіп алу және сақтап қалу үшін өткізген көптеген шайқастарын ең толыққанды көрсетеді. Сага Сверридің сөздеріне, сондай-ақ оның шайқастары мен әскери стратегиясына ерекше назар аударады.

Басылымдар

Сверридің сағасы, Þorleifur Hauksson редакциясымен, Íslenzk fornrit, 30 (Рейкьявик: Hið íslenzka fornritafélag, 2007)

Басқа дереккөздер

Якобссон, Арман (2005) Корольдік өмірбаян, Ежелгі исланд тіліндегі және скандинавиялық әдебиет пен мәдениет серігі (Рори МакТурк, ред. Уайли Блэкуэлл)