Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қараоғлан — 1963 жылы Суат Ялаз жасаған түрік тарихи комиксі. Ол алғаш рет 1962 жылғы 3 қаңтарда «Ақшам» газетінде күнделікті жарияланды. 1963 жылғы 1 сәуірде Ялаз оны жеке комикс журналы ретінде шығара бастады; және 2002 жылға дейін әртүрлі баспагерлер арқылы шығарыла берді.
Karaoğlan is a Turkish historical comic book that was created in 1963 by Suat Yalaz. It was first published on January 3, 1962 daily in Akşam newspaper. Karaoğlan was started to be published by Yalaz as a separate comics magazine on April 1, 1963; and was continued to be published by various publishers until 2002.
Қысқаша мазмұны
Комикстің оқиғасы 12-13 ғасырларда Орта Азияда, Шыңғыс ханның билігі тұсында өтеді. Басты кейіпкер – Қараоғлан, Шыңғыс ханның әскерінде барлаушы болып жұмыс істеген жас ұйғыр түркі сарбазы. Қараоғлан 23 жастағы, ер жүрек және оқиғаға құмар жігіт ретінде бейнеленген. Ол көшпелі тіршілік кешіп, әңгімелерінде Еуразияны аралайды. Саяхаты Қытай, Үндістан, Константинополь және Сібірге дейін жетеді. Оған адал досы, бұрынғы моңғол әскерінің капитаны Балабан және әкесі Байбора сүйісіп жүреді. Оның басты қарсыласы – Камока, шайқап, ауылдарды тонаумен айналысатын моңғол қарақшысы. Қараоғланның өмірбаяны қызықты. Оның анасы тайпалық қандастық салдарынан қаза тапқан, ал әкесі Байбора (кейін жылдар өткен соң қайта табысады) Қараоғлан нәресте кезінде қашуға мәжбүр болған. Оны бір ағаш шебер тәрбиелеген. Әкесі оған есім бермегендіктен (сол кездегі дәстүр осылай болған), бала есімсіз өскен. Ағаш шебер оның ұзын қара шашына байланысты "қара шал" (қараоғлан) деп атаған. Суат Ялаз өзінің шығармаларын түрік тарихы мен халық мұрасына негіздеген. Ол сол дәуірдің тілі мен күнделікті өмірін дәл сақтаған. Комикс бастапқыда күнделікті газетте жарияланғандықтан, әңгімелер соғыс, саясат, тарих және эротизм сияқты күрделі мәселелерді қамтитын ересек көрермендерге арналған. Юмор да осы әңгімелердің маңызды бөлігін құрайды. Кейіпкерлер жақсы-жаманға бөлініп, бір өлшемді бейнеленбейді. Ялаздың шығармаларында 1960-1970 жылдардағы Түркияның әлеуметтік-саяси атмосферасы да көрініс табады.
The comic's story takes place between the 12th and 13th centuries in Central Asia during the reign of Genghis Khan. The main character, Karaoğlan, is a young Uygur Turkic adventurer who worked as a scout in Genghis Khan's army. Karaoğlan is portrayed as a 23 year old adventurous and brave youngster. He is nomadic and travels throughout Eurasia in his stories. He traveled as far as China, India, Constantinople and Siberia. He is accompanied by his faithful friend Balaban, an ex captain in the Mongolian army and his father Baybora. His nemesis is Camoka, a Mongolian bandit who raids villages with his men. Karaoğlan has an interesting origin story. His mother was killed in a tribal blood feud and his father (which he will reunite with years later) Baybora had to run while Karaoğlan was just a baby. He was raised by a woodsman. Because he was never officially named with a ritual by his father (this was the tradition in those times) the boy remained nameless. The woodsman called him "black boy" (karaoğlan) because of his long black hair. Suat Yalaz based his stories on Turkish history and folklore. He was faithful to the language and daily life of that era. Because it originally started as a daily newspaper comic strip, stories were focused for a mature audience with serious issues of war, politics, history and eroticism. Humor is also an important part of stories. Characters are never portrayed as two dimensional heroes or villains. The socio political aura of 1960s and 1970s Turkey is also reflected in Yalaz's stories.
Халықаралық баспа
"Караоғлан" – халықаралық деңгейде жарық көрген алғашқы түрік комиксі. Ялаз Францияға көшіп келгеннен кейін, "Караоғлан" жеті жыл бойы Парижде "Кебір" деген атпен жарық көрді. "Кебір" комикстері сәтті болды және Еуропа мен Канаданың француз тілді аймақтарына, сондай-ақ Алжир, Тунис, Марокко сияқты Солтүстік Африка елдеріне таратыла бастады. "Кебір" комикстері бастапқыда ай сайын, кейін екі апта сайын шығарылатын болды. Бұл табыс "Кебір" комиксінің ағылшын және араб тілдерінде жаңа басылымдарына жол ашты (1970 жылдардың соңында Ирақта "Desert Eagle" деген атпен). Француз баспалары орыс тілінде "БОЭКАШИ" (Бозкаши) деген атпен басылым шығаруды жоспарлаған, бірақ кейіннен ол жоба тоқтатылды.
Karaoğlan is the first Turkish comic book to be published internationally. After Yalaz moved to France, Karaoğlan was published in Paris with the title of "Kebir" for seven years. Kebir comic books got successful and began distribution to French speaking regions of Europe and Canada, as well as north African countries like Algeria, Tunisia, Morocco etc. The Kebir comics started publishing as monthly, then turned to bi weekly. This success brought new editions of Kebir comics in English and Arabic (in Iraq under the title "Desert Eagle" at the end of the 1970s). A Russian edition with the title "БОЭКАШИ" (Bozkashii) was also planned by the French publishers but later was canceled.
Қызықты деректер
"Караоғлан" түрік саясаткері Бюлент Ечевиттің де лақап аты болған. Түрік поштасы PTT 2006 жылы Караоғланды еске алу үшін естелік маркалар сериясын шығарды.
"Karaoğlan" was also the nickname of Turkish politician Bülent Ecevit. Turkish postal service PTT printed a series of memorial stamps to honour Karaoğlan in 2006.