Кіріспе
Ми травмасынан туындаған ерекше дене қалыбы. Аномальды дене қалыбы – бұл қол мен аяқтың еріксіз иілуі немесе керілуі, ауыр ми травмасын көрсетеді. Бұл бір жиын бұлшықтардың қабілетсіз болуымен, ал қарсы жиын бұлшықтардың жұмыс істеуімен байланысты болады, және сыртқы тітіркендіргіш, мысалы, ауырсыну, жұмыс істеп тұрған бұлшықтардың жирылуына себеп болады. Бұл қалып тітіркендіргішсіз де пайда болуы мүмкін. Дене қалыбы миға келтірілген зақымның маңызды көрсеткіші болғандықтан, медициналық мамандар команың ауырлығын бағалау үшін Глазго кома шкаласын (еңбекке қабілетті адамдар үшін) және педиатриялық Глазго кома шкаласын (сәбилер үшін) пайдаланады. Аномальды дене қалыбының болуы дереу медициналық көмек қажеттілігін көрсететін ауыр медициналық жағдайды білдіреді. Децеребрациялық және декортикациялық қалыптар түрлі жағдайларда нашар нәтижелермен байланысты. Мысалы, суға батып, жан сақтап қалған пациенттерде децеребрациялық немесе декортикациялық қалып байқалса, олардың жағдайы осы белгілер жоқ пациенттерге қарағанда нашар болады. Пациенттің жағдайының өзгеруі әртүрлі дене қалыптарының кезектесуіне әкелуі мүмкін.
Abnormal posturing is an involuntary flexion or extension of the arms and legs, indicating severe brain injury. It occurs when one set of muscles becomes incapacitated while the opposing set is not, and an external stimulus such as pain causes the working set of muscles to contract. The posturing may also occur without a stimulus. Since posturing is an important indicator of the amount of damage that has occurred to the brain, it is used by medical professionals to measure the severity of a coma with the Glasgow Coma Scale (for adults) and the Pediatric Glasgow Coma Scale (for infants). The presence of abnormal posturing indicates a severe medical emergency requiring immediate medical attention. Decerebrate and decorticate posturing are strongly associated with poor outcome in a variety of conditions. For example, near drowning patients that display decerebrate or decorticate posturing have worse outcomes than those that do not. Changes in the condition of the patient may cause alternation between different types of posturing.
Түрлері
Аномальды позаның үш түрі бар: қолдарды кеудеге бүгіп, декортикациялық поза; қолдарды екі жаққа созып, децеребрациялық поза; және бас пен арқа артқа қарай иілген опистотонус.
Қабықшадан шығару
Декортикалды ұстаным декортикалды жауап, декортикалды қатаңдық, флексорлық ұстаным немесе, көбінесе, "ана құшағындағы бала" деп аталады. Декортикалды ұстанымдағы науқастардың қолдары иілген, көкірекке қарай бүгілген, қолдары жұдырыққа жиырылған, ал аяқтары созылған және табандары ішке қарай бұрылған. Ауырсынуға жауап ретінде декортикалды ұстанымды көрсететін адам Гласгоу кома шкаласының моторлық бөлімінде үш ұпай алады, бұл травмаға байланысты нейромыскулярлық жауаптан туындаған бұлшық еттердің иілуінен болады. Декортикалды ұстанымның екі бөлігі бар. Біріншісі – қызыл ядроның тежелуін жою және руброспинальді жолдың күшейтілуі. Руброспинальді жол жоғарғы аяқтардың иілгіш бұлшықтарын қамтамасыз ететін мойын омыртқа миындағы моторлық нейрондарды күшейтеді. Руброспинальді жол мен медуллярлық ретикулоспинальді жолдың иілуге бейімділігі жоғарғы аяқтардағы медиальді және латеральді вестибулоспинальді және понтиндік ретикулоспинальді жолдың созылуға бейімділігінен басым. Екінші компонент – төменгі аяқтардың иілгіш бұлшықтарын қамтамасыз ететін төменгі омыртқа миындағы моторлық нейрондарды күшейтетін кортикоспинальді жолдың бұзылуы. Кортикоспинальді жол бұзылғандықтан, понтиндік ретикулоспинальді және медиальді және латеральді вестибулоспинальді жолдардың созылуға бейімділігі медуллярлық ретикулоспинальді жолдың иілуге бейімділігін айтарлық дәрежеде басып тастайды. Осы екі жолға (кортикоспинальді және руброспинальді) қызыл ядроның үстіндегі зақымданулардың әсері жоғарғы аяқтардың ерекше иілу ұстанымына және төменгі аяқтардың кеңейту ұстанымына әкеледі. Декортикалды ұстаным мидың екі жарты шарлары, ішкі капсула және таламус сияқты аймақтарда зақымдану болуы мүмкін екенін көрсетеді. Науқастың тістері қысылған, қатаң. Трансекція жоғары тежегіш бақылаудан төменгі орталықтарды босатады. Жарыс спортында (әдетте, қолының алдыңғы бөлігі) басқа соққыдан туындауы мүмкін және қоршау реакциясы деп аталады.
Себептер
Позура ми ішіндегі қысымның күрт өсуіне алып келетін жағдайлардың салдары болуы мүмкін. Мұндай жағдайларға бас миының жарақаты, инсульт, ми ішіндегі қан кету, ми ісіктері, ми абсцестері және энцефалопатия жатады. Инсульт салдарынан туындаған позура көбінесе дененің бір жағында ғана байқалады және оны спастикалық гемиплегия деп те атайды. Бұл жағдай сондай-ақ инсульт болып жатқан немесе бола жатқан кезде де кездесуі мүмкін. Тараған ми гипоксиясы және ми абсцестері де позураға себеп болуы мүмкін.
Балалар
Екі жасқа дейінгі балаларда дене қатаю (постура) сенімді белгі емес, себебі олардың жүйке жүйесі жетілмеген.
Болжам
Көбінесе децеребратты немесе декортикатты позыцияны көрсететін адамдар комада болады және жағдайы нашар болады, жүрек аритмиясы немесе тоқтауы және тыныс жетіспеуі қаупі бар.