Кіріспе
Көлік саны мен жол апаттары арасындағы байланыс
Smeed's Law is an empirical rule suggested to relate traffic fatalities to traffic congestion as measured by the proxy of motor vehicle registrations and country population. The law proposes that increasing traffic volume (an increase in motor vehicle registrations) leads to an increase in fatalities per capita, but a decrease in fatalities per vehicle. The relationship is named after statistician Reuben Smeed, who first proposed it in 1949. Smeed also predicted that the average speed of traffic in central London would always be nine miles per hour, because that is the minimum speed that people tolerate. He predicted that any intervention intended to speed traffic would only lead to more people driving at this "tolerable" speed unless there were any other disincentives against doing so. His hypothesis in relation to road traffic safety has been refuted by several authors, who point out that fatalities per person have decreased in many countries, when according to Smeed's law requires they should increase as long as the number of vehicles per person continues to rise.
Смид заңы – көлік апаттары мен жол жүктемесі арасындағы байланысты анықтауға арналған эмпирикалық ереже. Бұл заңға сәйкес, көлік санының артуы (көлік құралдарының тіркелуінің өсуі) бір адамға шаққандағы қаза болғандардың санының артуына, бірақ бір көлік құралына шаққандағы қаза болғандардың санының азаюына алып келеді. Бұл қатынас алғаш 1949 жылы статистик Рубен Смид ұсынғандықтан оның есімімен аталады. Смид сондай-ақ Лондон орталығындағы көліктердің орташа жылдамдығы әрқашан сағатына 15 шақырымды құрайды деп болжады, себебі бұл адамдардың төзе алатын ең төменгі жылдамдық. Ол, егер қарсы шаралар қолданылмаса, көлік қозғалысын жылдамдатуға бағытталған кез келген әрекет осы "қанағаттанарлық" жылдамдықпен жүретін жүргізушілердің санының артуына әкеледі деп есептеді. Оның жол қауіпсіздігіне қатысты гипотезасы бірнеше авторлармен жоққа шығарылды, олар көптеген елдерде бір адамға шаққандағы қаза болғандардың саны азайғанын көрсетті, ал Смид заңы бойынша, бір адамға шаққандағы көлік саны арта берсе, қаза болғандардың саны да артуы керек.
Smeed's Law is an empirical rule suggested to relate traffic fatalities to traffic congestion as measured by the proxy of motor vehicle registrations and country population. The law proposes that increasing traffic volume (an increase in motor vehicle registrations) leads to an increase in fatalities per capita, but a decrease in fatalities per vehicle. The relationship is named after statistician Reuben Smeed, who first proposed it in 1949. Smeed also predicted that the average speed of traffic in central London would always be nine miles per hour, because that is the minimum speed that people tolerate. He predicted that any intervention intended to speed traffic would only lead to more people driving at this "tolerable" speed unless there were any other disincentives against doing so. His hypothesis in relation to road traffic safety has been refuted by several authors, who point out that fatalities per person have decreased in many countries, when according to Smeed's law requires they should increase as long as the number of vehicles per person continues to rise.
Толыққан жолдардағы жылдамдық
Бұл теорияның қарама-қарсы тұсында Смидтің аса қаулы желілерді байқаулары болды. Ол, жүргізушілер белгілі бір ең төменгі жылдамдыққа жеткенде көлік жүргізуден бас тартатынын анықтады. Егер жылдамдық 9 миль/сағ (14,5 км/сағ) төмен түсетін болса, жүргізушілер жолға шықпайтын еді; ал жылдамдық осы шектен асып кеткенде, жолдар қайтадан тығыздалғанша, одан да көп жүргізушілерді қызықтыратын еді.
Эмпирикалық қарама-қайшылықтар
Австралияның Виктория штаты 1970 жылға дейін Смид формуласымен күтілгеннен көп өлім-жітімге ұшырады, бірақ кейіннен жол қауіпсіздігін жақсартуға бағытталған бірқатар шаралар қабылдады, осы арқылы нашар көрсеткіштен үздік көрсеткіштердің біріне айналды. Өлім-жітімнің абсолютті саны 1970 жылы шаңырағынан 1000-ға жеткеннен кейін 2009 жылы 300-ден төмен деңгейге түсті, бұл халық саны мен көлік құралдарының өсуіне қарамастан мүмкін болды. Сыншылар қазіргі уақытта бір көлік құралына шаққандағы өлім-жітім көрсеткіші формула бойынша күтілгеннен тез төмендеп бара жатқанын, ал көп жағдайда бір адамға шаққандағы өлім-жітім көрсеткіші де Смидтің болжамын жоққа шығаратындай төмендеп бара жатқанын атап өтеді. Олар осы жақсартуды тиімді қауіпсіздік шараларына байланысты деп санайды (Андреассен, Броутон, Оппе, Амин және Наджиге қараңыз). Дегенмен, 1995 жылы Лондон университетінің колледжінің профессоры Джон Адамс Смид заңының өлім-жітім, жүрілген қашықтық және халық арасындағы байланысты уақыт өте келе әртүрлі елдер үшін де жарамды екенін айтты, бұл қатынастың 62 елде сақталғанын мәлімдеді. Ол қауіпсіздік шараларына қарамастан, әлемнің әртүрлі аймақтарында өлім-жітім көрсеткіштерінің айтарлықтай ерекшеленетінін атап өтті және Смид заңының жалпы тенденцияларды анықтауда, әсіресе ұзақ мерзімді кезеңде пайдалы екенін ұсынды. Тенденциядан ауытқулар көбінесе жол қауіпсіздігі шараларына қарағанда экономикалық факторлармен жақсы түсіндіріледі. Алайда Адамс Смидтің халыққа шаққандағы көлік құралдарынан болатын өлім-жітімді есептеуі, жүрілген қашықтық бойынша есептеуге қарағанда нашар нәтиже бергенін анықтады. 2007 жылғы зерттеуде 139 елдің халқы қолданылды, ал Смид бастапқыда ең дамыған 20 елдің үлгісін алған. Бұл зерттеу Смид заңының көлік құралдарының саны бір адамға шаққанда 0,2–0,3 құрайтын елдерде де қолданылатынын, бірақ бұл көрсеткіш жоғары елдерде өлім-жітімнің саны күрт төмендейтінін көрсетті. Бұл Смид заңы мәдени ерекшеліктерді немесе өлім-жітімді азайтуға бағытталған заңнаманы ескермейтінін білдіруі мүмкін. Басқа зерттеушілер көлік құралдарының саны бір адамға шаққанда жоғары елдердегі тенденцияларды сипаттауға тырысты. Бір зерттеу көрсеткендей, мұндай жағдайда адамдардың ұжымдық психологиясы қалыптасады, олар автокөлік жол апаттарының қаупіне көбірек мән береді және жүргізу кезінде сақтық танытады. Смид заңы алғаш рет жасалған 1940 жылдан бері автокөліктердің саны күрт өсті, сонымен қатар заңнамалар, жылдамдық шектеулері және автомобиль қауіпсіздігінің жақсартылған факторлары да көбейді. Автокөліктерді пайдалану және қауіпсіз жүргізу ережелері туралы білім де кеңірек тарады, бірақ бұл факторлар Смид заңында ескерілмейді. Жоғары табысты елдер әдетте жол инфрақұрылымын және оны күтіп ұстауды, жол қауіпсіздігін зерттеуді және жақсартуды, көлік құралдарын дамытуды және жүргізушілерді оқытуды қаржыландыра алады.
However, John Adams of University College London argued in 1995 that Smeed's law linking deaths, vehicle miles and population was still valid for a variety of countries over time, claiming that the relationship held for 62 countries. He noted an enormous difference in fatality rates across different parts of the world in spite of safety interventions, and suggested that Smeed's Law was still useful in establishing general trends, especially when using a very long time period. Variations from the trend were normally better explained through economics, rather than claimed safety interventions. However, Adams found that Smeed's calculation of estimated deaths from vehicles per population was less successful than the calculation for vehicle miles. A 2007 study used a population of 139 different countries, where Smeed originally sampled 20 of the most developed countries. This study concluded that Smeed’s Law is still applicable in fatalities in countries with a ratio of 0.2 0.3 vehicle per person, but in countries with a higher ratio, the number of fatalities decreases greatly. This may mean that Smeed’s Law does not take into account any cultural differences nor laws that may decrease the number of fatalities. Other researchers have tried to find a way to describe the trends in countries with a higher vehicle per person ratio. One study suggested that at higher ratios, a collective psychology is formed where people are more aware of the risk of motor vehicle related deaths and are inherently more careful in their driving. Since the 1940s, when Smeed's Law was first created, the number of motor vehicles has greatly increased, but so have the number of laws, stricter speed limits, and more car safety factors and features. Education on motor vehicles and safe driving habits are more common, but are not considered in Smeed's Law. High income countries are typically able to invest in their road infrastructure and its maintenance, traffic safety research and maintenance, vehicle development, and driver education.