Сузан Моллер Окин: Жаңазеландиялық феминист философ және ойшыл

Кіріспе

Жаңа Зеландиялық феминист саяси философ Сьюзан Моллер Окин (19 шілде 1946 – 3 наурыз 2004) – либералды феминист саяси философ және жазушы.

Өмір

Окин 1946 жылы Жаңа Зеландияның Окленд қаласында дүниеге келген. Ол Ремуера бастауыш мектебінде, Ремуера орта мектебінде және Эпсом қыздар гимназиясында оқыды, онда 1963 жылы үздік оқушы атанды. 1966 жылы Окленд университетінде бакалавр, 1970 жылы Оксфордтағы Сомервилл колледжінде философия магистрі, ал 1975 жылы Гарвард университетінде доктор ғылымын қорғады. Стэнфорд университетінің құрамына кірмес бұрын Окленд, Вассар, Брандейс және Гарвард университеттерінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1990 жылы Стэнфорд университетінде Марта Саттон Уикс қоғамдағы этика профессоры қызметін атқарды. 2004 жылы қайтыс болған кезде Гарвард университетінің Radcliffe Institute for Advanced Study институтында қонақ профессор болып жұмыс істеді. 2004 жылдың 3 наурызында Окин Массачусетс штатының Линкольн қаласындағы үйінде қайтыс болған күйде табылды. Ол 57 жаста еді. Қайтыс болу себебі әлі анықталған жоқ, бірақ билік қылмысқа қатысы бар екеніне күмәндануда.

Шығармалары

Окин, өз заманының көптеген либералды феминистері сияқты, гендерлік дискриминацияның әйелдердің мұратына кедерлес болатын көптеген жолдарын көрсетті; олар әлеуметтік және саяси теңдікті әйелдер үшін шындыққа айналдыруға бағытталған реформаларды қорғады. 1979 жылы ол «Батыс саяси ойдағы әйелдер» деген еңбегін жариялады, онда батыс саяси философиясындағы әйелдерге қатысты түсініктердің тарихын егжей-тегжейлі баяндады. 1989 жылы жарық көрген «Әділет, гендер және отбасы» атты кітабы – әділеттің қазіргі заманғы теорияларына сын. Бұл теорияларға Джон Роулздың либерализмі, Роберт Нозиктің либертариандығы және Аласдер МакИнтайр мен Майкл Уолзердің коммунитариандығы жатады. Әр теоретиктердің негізгі еңбегін талдағанда, гендерлік немесе отбасылық қатынастарды дұрыс түсінбегендіктен, іргелі болжамның дұрыс емес екенін айтады. Окиннің пікірінше, бұл теоретиктер ерлердің көзқарасынан жазған, отбасы институтының әділ екенін бұрыс қабылдаған. Оның ойынша, отбасы бүкіл қоғамда гендерлік теңсіздікті одан әрі күшейтеді, себебі балалар өздерінің құндылықтары мен идеяларын отбасының сексистік ортасында қалыптастырады, содан кейін осы идеяларды ересектер ретінде іске асыруға өседі. Әділеттің теориясы толық болуы үшін, Окин мәлімдейді, оған әйелдер де қамтылуы керек және қазіргі заманғы отбасыларда кең таралған гендерлік теңсіздіктерді шешуге бағытталған болуы керек. Окин 1991 жылы «Жыныстық айырмашылық, феминизм және заң» атты эссесінде әйелдерге қатысты жыныстық негіздегі заңдық дискриминацияны тоқтатудың екі қарама-қарсы феминистік тәсілін талқылайды. Ол жыныстық негіздегі дискриминацияның тарихын және қазіргі замандағы салдарларын зерттеу, сондай-ақ жыныстар арасындағы теңсіздікті жоюдың ең тиімді жолы туралы пікірталас сол онжылдықтағы феминистік құқықтық теорияның маңызды тақырыптары болғанын айтады. Окин Венди Каминердің тең құқықтық көзқарасты қолдайтын «Қорқынышты бостандық» атты кітабын, гендерлік бейтарап заңдар мен әйелдерге ерекше емес, тең қарауды жақтауын, Дебора Роудтың «Әділет және гендер» кітабымен салыстырады, ол тең құқықтық көзқарас әйелдерге бұрын жасалған дискриминацияны толық өтемақылауға жеткіліксіз деп санайды. Окиннің пікірінше, ерлер мен әйелдер арасындағы айырмашылықтардың негізі биологиялық емес, мәдени екенін қарастырмау екі аргументтің де кемшілігі болып табылады. Эссе екі жақты феминистерге бір-бірімен күресуді тоқтатып, сол кездегі көптеген әйелдердің қиын жағдайын жақсарту үшін бірлесіп жұмыс істеуге шақырумен аяқталады. 1993 жылы Джейн Мансбриджбен бірге ол өзінің және басқалардың көптеген еңбектерін Роберт Э. Гудин мен Филип Петиттің редакциялаған «Қазіргі саяси философияға серіктес» (Oxford: Blackwell, 1993, 269-290 беттер) атты мақаласында жинақтады, ал келесі жылы, Мансбриджбен бірлесіп, «Феминизм (саясаттағы ой мектептері)» атты екі томдық феминистік жазулар жинағын жариялады. [Альдершот, Англия және Брукфилд, Вермонт, АҚШ: E. Elgar]. 1999 жылы жазған эссесі, кейіннен антологияға айналдырылды, «Көпмәдениеттілік әйелдер үшін зиянды ма?» Окин мәдени әртүрлілікті сақтауға деген қамқорлық көптеген дәстүрлі азшылық мәдениеттеріндегі гендерлік рөлдердің дискриминациялық сипатын көлеңкелеуге тиіс емес деп, ең болмағанда, «мәдениет» әйелдер құқығы қозғалысын кері қайтару үшін қалайда қолданылмауы керек деп санайды.

Okin, like many liberal feminists of her time, highlighted the many ways in which gender based discrimination defeats women's aspirations; they defended reforms intended to make social and political equality a reality for women. In 1979, she published Women in Western Political Thought, in which she details the history of the perceptions of women in western political philosophy. Her 1989 book Justice, Gender and Family is a critique of modern theories of justice. These theories include the liberalism of John Rawls, the libertarianism of Robert Nozick, and the communitarianism of Alasdair MacIntyre and Michael Walzer. For each theorist's major work she argues that a foundational assumption is incorrect because of a faulty perception of gender or family relations. More broadly, according to Okin, these theorists write from a male perspective that wrongly assumes that the institution of the family is just. She believes that the family perpetuates gender inequalities throughout all of society, particularly because children acquire their values and ideas in the family's sexist setting, then grow up to enact these ideas as adults. If a theory of justice is to be complete, Okin asserts that it must include women and it must address the gender inequalities she believes are prevalent in modern day families. Okin discusses two opposing feminist approaches to ending legal sex based discrimination against women in her 1991 essay "Sexual Difference, Feminism, and the Law". She says that examining the history and current ramifications of sex based discrimination, and debating the best way to end inequality between the sexes, were prominent topics in that decade of feminist legal theory. Okin contrasts Wendy Kaminer's A Fearful Freedom, which champions an equal rights approach, backing gender neutral laws and equal, not special treatment for women, with Deborah Rhode's Justice and Gender, which argues that an equal rights approach is insufficient to compensate for the past discrimination against women. In Okin's view, a failure to address whether the differences between men and women are founded in biology or culture is a shortcoming of both arguments. The essay concludes with a call to the feminists on both sides to stop fighting against one another, and work together in improving the disadvantaged situations of many women at the time. In 1993, with Jane Mansbridge, she summarized much of her own and others' work in the article on "Feminism," in Robert E. Goodin and Philip Petit, eds., A Companion to Contemporary Political Philosophy, 269 290, (Oxford: Blackwell, 1993), and the next year, also with Mansbridge, published a two volume collection of feminist writing, entitled Feminism (schools of thought in politics). [Aldershot, England and Brookfield, Vermont, USA: E. Elgar. ]. In her 1999 essay, later expanded into an anthology, Is Multiculturalism Bad for Women? Okin argues that a concern for the preservation of cultural diversity should not overshadow the discriminatory nature of gender roles in many traditional minority cultures, that, at the very least, "culture" should not be used as an excuse for rolling back the women's rights movement.