Кіріспе

Үндістандағы Химачал-Прадеш штатындағы қала
Үндістандағы муниципалитет

Кангра – Үндістанның Химачал-Прадеш штатындағы Кангра ауданындағы қала және муниципалдық кеңес. Ол сондай-ақ Нагаркот деп те аталады. Кангра қаласын Чандраванши әулетінің Каточ Кшатрия Раджпуттары негізін қалады. Бұл жерде Каточ раджаларының бекінісі, қамал және сәнді ғибадатханалары болған. Қаланың тағы бір көне аты – Бимагар, және оны Индрапрастаның (қазіргі Дели) Куру императоры Юдхиштхираның кіші інісі Раджа Бим құрған деп есептеледі. Деви Ваджрешвари ғибадатханасы Солтүстік Үндістанның ең көне және ең бай ғибадатханаларының бірі болды. Ол 1905 жылғы 4 сәуірде болған Кангра жер сілкінісі кезінде қамал мен қаламен бірге қирады. Осы оқиғада тек осы жерде 1339 адам, ал басқа жерлерде шамамен 20 000 адам қаза тапты. 1855 жылы ауданның штаб-пәтері 1849 жылы құрылған Дәрімсала гарнизонына көшірілді.

Нагаркотқа шабуыл

Газнидің Махмұды Шри Баджрешвари Мата Мандир (ғибадатханасын) тонады дегенді айтады. Ол 1009 жылы аймақтағы бір бекіністі де тонаған, бірақ Кангра бекінісі алынды ма, жоқ па, әлі күнге дейін тарихи тұрғыдан нақтыланбаған. Газни мен Нагаркот бекінісі арасында жүздеген жақсы қорғалған бекіністер болғандықтан, оның тонау жорығы Канграға жетпеуі ықтимал. Сондай-ақ, тарихшылар әртүрлі деректерге сілтеме жасап, бұл мәлімдемені жоққа шығарып, бекіністің бұрынғыдан бері қолға түспейтінін және 1622 жылы император Джехангир басып алғанға дейін жауланбағанын айтады.

Непал патшалығына қарсы Каточ-сикх шайқастары мен одақтастары

Жехангир қайтыс болғаннан кейін қамалды Катох патшалары қайтарып алды. Сикх патшасы Махараджа Ранджит Сингх пен Катох патшасы Сансар Чанд Каточ арасында бірнеше шайқас болды. Бірақ, сикхтер мен катохтар арасындағы соғыс кезінде Кангра қамалының қақпалары ашық қалды. 1806 жылы Гуркха әскері Нагаркот қамалының ашық қақпаларынан кірді. Бұл, шайқасып жатқан сикхтер мен катохтардың одақтасуына әкеп соқты, және екі әскер де 1809 жылы шайқас арқылы қамалды қайта басып алды. Кангра 1828 жылға дейін Катох патшаларының билігінде болды, содан кейін Махараджа Ранджит Сингх Сансар Чандтың қайтысынан кейін оны өз құрамына қосты. Содан кейін непалдық горкхалар Канграны басып алды, бірақ кейін британдықтар оны тартып алды. 1846 жылы қамалда мен қала британдықтардың қолға түсті және Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін олардың бақылауында болды. Кангра княздік мемлекеті 1948 жылы Кангра Ламбаграонның сол кездегі титулды Раджасы, атап айтқанда Раджа Друв Дев Чанд Каточ, Үндістанға қосылды.

География

Кенграның орташа биіктігі 733 метрді (2404 футты) құрайды. Кангра ауданы Джаландхар Доабынан Гималайдың оңтүстік сілемдеріне дейін созылып жатыр. Бұл қала Банер және Маджи өзендерінің қосылған жерінде орналасқан, ал Беас өзені бұл аймақта маңызды өзен болып табылады.

Экономика

Қаңра аңғарында шай өсіру шамамен 1850 жылы енгізілді. Орталық Азиямен сауданы дамыту мақсатында үкімет құрған Палампур жәрмеңкесі Ярканди саудагерлерінің аз тобын қызықтырады. Лахулилер қапталдағы қой және ешкілер арқылы Ладак және шекара сыртындағы елдермен белсенді сауда-саттық жүргізеді. Күріш, шай, картоп, дәмдеуіштер, жүн және бал – басты экспорт тауарлары болып табылады.

Көрермендер үшін

Кангра форты да танымал туристік орын. Бұл Үндістандағы ең көне бекіністердің бірі, сонымен қатар Химачал-Прадеш штатындағы ең көне бекініс. Бұл Пандавалар салған Масрур тасқа қашалған ғибадатхананың орны, ол "Гималай пирамидалары" деп те аталады және ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізіміне ілігуге үміткер әлемнің таңғажайып орындарының бірі болып саналады. Мұнда Жаваладжи, Чамунда Деви, Чинтапурни, Баба Барох және Байжнат сияқты көптеген ежелгі храмдар орналасқан. Гопалпур ауылындағы Гопалпур табиғат паркінде шай плантациялары бар. Дхарамшаланың жанындағы Маклеодгандж – Далай-ламаның эмиграциядағы резиденциясы. Сол жерде Бхагсунаг храмы да орналасқан. Дхарамшаладағы Химачал-Прадеш крикет қауымдастығы стадионы қар басқан таулардың қарсаңында орналасқандықтан және әлемдегі ең биік халықаралық крикет алаңы болғандықтан да қызығушылық тудырады.

Демография

2001 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Канграның халқы 9 154 адамды құрады. Халықтың 50%-ы еркектер, 50%-ы әйелдер. Канграның орташа сауаттылық деңгейі 83%, бұл ұлттық орташа деңгейден (59,5%) жоғары. Ерлердің сауаттылық деңгейі 85%, әйелдердің сауаттылық деңгейі 81%. Кангра халқының 10%-ы 6 жасқа дейінгі балалар.

Көлік

Кангра әуежайы (IATA әуежай коды DHM) қаланың солтүстігіне қарай 10 км қашықтықта орналасқан. Патанкоттан 94 км қашықтықта Кангра аңғары темір жолы арқылы қызмет көрсетеді. Ол Химачал-Прадеш пен Үндістанның басқа қалаларымен автомобиль жолдары арқылы байланысты. Делиден 450 км, Палампурдан 36 км, Дхарамшаладан 15 км, Чандигархтан 220 км қашықтықта жатыр.