Кіріспе

Нұрлы түсінікке ие болу қабілеті

Христиан дінінде, ерекшелеу – бұл нұрлы түсінікке ие болу немесе дұрыс бағалау қабілеті (немесе осыны істеу процесі). Бағалау кезінде ерекшелеу психологиялық, моральдық немесе эстетикалық сипатта болуы мүмкін. Ерекшелеу мынадай контекстерде де анықталған: ғылыми (шындықты анықтау, нақты әлем туралы), нормативтік (құндылықты анықтау, соның ішінде қандай болуы керек), және формальды (дедуктивті ойлау). Бағалау процесінде ерекшелеу бір нәрсені жай ғана сезінуден арғыға өтуді және оның қасиеттері немесе ерекшеліктері туралы терең оймен бағалауды қамтиды.

Христиандық

Христиан дінінде бұл сөздің бірнеше мағынасы болуы мүмкін. Ажырату – бұл белгілі бір жағдайда немесе өмірде Құдайдың қалауын анықтау, немесе бір нәрсенің жақсы, жаман екенін, тіпті осындай екіұштылық шегінен асып түсетін шынайы мәнін тану процесін білдіруі мүмкін. Жағдайды бағалауға уақыт берілсе, ажырату процесі жақсарады. Уақыт болғанда, алдын ала қабылданған шешімді қайта қарастырып, адам өз таңдауына қанағаттанғандығын тексеру үшін басқалармен ақылдасуға болады. Шешім қабылдау мен ажыратудың екеуіне де «ақыл» мен «жүрек» қажет. «Ақылмен» шешім қабылдау үшін алдымен жағдайды ойлап, шешім қабылдау процесінің рационалдық тұсын баса назар аудару керек. «Жүрекпен» шешім қабылдау үшін сезімдерге де, ақылға да сүйене отырып шешім қабылдау керек. Ажырату процесіндегі құндылықтар – адам үшін ең маңыздысын анықтайтын нұсқаларды бағалау болып табылады. Әр адамның құндылық жүйесі әртүрлі, ол әр адамның ажырату процесіне әсер етеді.

Топтық талдап-түсінік

Топтық талдап-түсініп білу – талдап-түсініп білудің жеке саласы. Топтық талдауда топтағы әрбір адам ең алдымен өзіндік талдау процесінен өтуі керек. Шешім қабылдағанда ол адам өзінің мүддесімен қатар, топ үшін не дұрыс екенін де ескеруі тиіс. Христиандық рухани талдау процесінде Құдай жеке тұлғаны ең жақсы шешімге жетуіне бағыттайды. Христиандық рухани талдау арқылы ең дұрыс шешімге жетудің жолы – Құдайдың іс-әрекеттерінің белгілерін іздеу және оларды қолдағы мәселеге қатысты қолдану. Христиандық талдау Исаға ерекше мән береді және Жаңа өсиеттегі Исаның үлгісімен сәйкес келетін шешімдерді қабылдауға шақырады. Рухани жаттығулар – өмірде маңызды шешімдермен бетпе-бет келген адамдарға көмектесу үшін жасалған. Талдаудың жеті қадамы бар: мәселені анықтау, таңдау туралы дұға ету үшін уақыт бөлу, адал ниетпен шешім қабылдау, кеңесшімен пікір алмасу және соңында қабылданған шешімге сену.