Эдвард Бондтың "Теңіз" пьесасы (1973) – Эдуард дәуіріндегі ауылдық Англиядағы комедия. "Дауыл" пьесасынан шабыттанған, махаббат пен қоғамдық шектеулерді зерттейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Теңіз" – Эдвард Бондтың 1973 жылғы пьесасы. Ол Эдвард дәуіріндегі Шығыс Англияның шалқыған ауылдық аймағындағы кішкентай теңіз жағалауындағы елді мекенде өтетін комедия. Пьеса Шекспирдің "Дауыл" трагедиясының кейбір тақырыптарымен байланысты. Сыншылар бұл пьесаны жақсы қарсы алды.
The Sea is a 1973 play by Edward Bond. It is a comedy set in a small seaside village in rural East Anglia during the Edwardian period and draws from some of the themes of Shakespeare's The Tempest. It was well received by critics.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Ойын 1907 жылы басталады, қатты дауыл кезінде қалың жұрттың танымал және жақсы көрілетін бір мүшесі суға батып қайтыс болады. Содан кейін пьеса ауыл тұрғындарының реакциясын және екі жас ғашықтың иерархиялық, кейде қисынсыз қоғамның шектеулерінен шығуға жасаған әрекеттерін көрсетеді. Осы уақытта қаланың мата сатушысы қаланың "бірінші ханымы" Рафи ханымның зорлық-зомбылығы мен қорқытуына қарсы күреседі. Ол басқа планетадан келген жандар қалаға шабуыл жасауға келген деп сеніп, суға батып бара жатқан адамның досының оны құтқаруға тырысуына көмектеспейді де, ақырында есінен шығып кетеді.
Set in 1907, the play begins with a tempestuous storm in which a well known and loved member of the community drowns. It then explores the reactions of the villagers and the attempts by two young lovers to break away from the constraints of the hierarchical, and sometimes irrational, society. At the same time, the town's draper struggles with abuse and bullying from the town's "First Lady", Mrs. Rafi. Believing that aliens from another planet have arrived to invade the city, he had refused to help the drowning man's friend's attempts to save him and eventually goes stark raving mad.
Қайта өрлеулер
1991 жылы оны Ұлттық театр сахналады, режиссерлік – Сэм Мендес, Рафи ханым рөлінде Джуди Денч, ал Хач рөлінде Кен Стотт болды. 2000 жылы Шон Холмс Чичестердегі Минерва театрында қойылымды режиссерлік етті, онда Рафи ханым рөлін Сьюзан Энгель, ал Хач рөлін Майкл Гулд ойнады. 2008 жылы Джонатан Кент Корольдік Хеймаркет театрында осы пьесаны қойды, Рафи ханым рөлінде Эйлин Аткинс, ал Хач рөлінде Дэвид Хейг өнер көрсетті. Бұл қойылым Evening Standard газетінде жағымды пікірлер алды. 2009 жылы Йоркширдегі Хелмсли қаласындағы Хелмсли өнер орталығында 1812 театр компаниясы да осы пьесаны сахналады. 2014 жылы Эва Холмс оны қойды, ал Фиона Ридтің Луиза Рафи рөліндегі ойыны The Buffalo News және Toronto Star газеттерінде жоғары бағаланды. 2007 жылы Нью-Йоркте, "Офф Бродвей" сахнасында "The Actors Company Theatre" (TACT) театры осы пьесаны қойды.
In 1991 it was produced by the National Theatre, directed by Sam Mendes, with Judi Dench as Mrs. Rafi and Ken Stott as Hatch. In 2000, Sean Holmes directed a production at The Minerva Theatre Chichester, with Susan Engel as Mrs. Rafi and Michael Gould as Hatch. In 2008, Jonathan Kent produced the play at the Theatre Royal Haymarket, with Eileen Atkins as Mrs. Rafi and David Haig as Hatch. This production was reviewed positively in Evening Standard. It was also produced by the 1812 Theatre Company at Helmsley Arts Centre in Helmsley, Yorkshire in 2009. It was produced by Eva Holmes in 2014, with Fiona Reid's performance as Louise Rafi highly praised in The Buffalo News and Toronto Star. In 2007, in a New York production Off Broadway, The Actors Company Theatre (TACT) staged the play.
Қабылдау
Энн Мари Демлинг 1983 жылы «Теңіз» пьесасының халық арасында және сыншылар тарапынан жоғары бағаланғанын жазды, сондай-ақ пьесада Бондтың «Папаның үйлену тойы» мен «Құтқарылу» пьесаларында тек меңзеліп айтылған көріністі ең айқын және шеберлікпен жеткізгенін атап өтті. Лоуренс Макдональд Карсон мен Хэтч арасындағы динамиканы, сондай-ақ Эвенс кейіпкерін жоғары бағалады. Алайда, Макдональд пьесаның сегіз көрінісі «жалпы, өзін-өзі нығайтатын тұтас құрылымды толықтырмайды» деді және «Вилли Карсон мен Роза Джонстың арасындағы» көріністерді сынға алды. Олар «ер бала мен қыз бала синдромына» қатысты жалған және қарапайым ымыраға келгендей көрінеді. Иан Шаттлворт Financial Times газетіне былай деп жазды: «Оның комедиясы көбінесе 1970-ші жылдардағы телесериалдар сияқты кең, ал оның терең ойлары Троялық жылқысының астына жасырынудың орнына, осы ақымақтыққа кедергі келтіреді. «Теңіз» үнемі тереңдігі бар екенін жариялайды, бірақ Бонд оларды дұрыс зерттеуге батыл түспейді». Колин Дабковски The Buffalo News газетінде «Бұл экзистенциалистік драманың мұндай қараңғы түрінің жақсы калибрленген манералық комедиямен қатар келуі ерекше, бірақ көбінесе қызықты. Бонд өмір тәжірибесін өмірдің аяққа тіреген қаласындағы шұғыл комедияға жақын жерде бейнелеу арқылы, театрдың қуатына қатысты мәлімдеме жасады деп санаймын, ол босқындыққа қарсы құрал ретінде немесе кем дегенде одан ауытқу ретінде». 1999 жылы Оңтүстік Калифорния университетінің Иан Стюарты пьесаны «керемет» деп сипаттады. Марк Равенхилл Раффи ханымды «шағын теңіз жағалау қауымдастығын темір қауырсынмен және қышқыл тілмен басқаратын» деп атады. 2007 жылы The New York Times газетінің Нейл Генцлингер «Теңіз» пьесасын «британдықтарша күлкілі» деп атады. Келесі жылы Пол Тейлор The Independent газетінде бұл пьесаның «күлкілі» және «жалған» аспектілері бар екенін айтты. Сюзанна Клэпп оны «керемет және бір уақытта бұзылған» деп атады, өйткені «бұл жойылуға жақын әлемнің суреті де, британдық әлеуметтік құрылымның сатирасы да». Чарльз Спенсер The Telegraph газетінде бұл шығарманы «ағылшын ерекшелігінің классикалық туындысы» деп сипаттады. 2014 жылы The Wall Street Journal журналында Терри Титшут бұл пьесаны көбірек қойылымдарға лайық «шедевр» деп атады. Грант Голден Buffalo Rising басылымында «Теңіз» пьесасының «өте бағалы бөліктерінің жиынтысынан сәл кем» екенін айтты, бірақ оның кейбір бөліктері «мен ойлағаннан да ұзақ уақыт бойы менің ойымда қалды». Ол Рафи ханымның өзінен алған қорытындысын «бір мезгілде күлкілі де әсерлі» деп атады. Variety журналының журналисі Карен Фрикер бірінші актіге қатысты күмәні бар еді, бірақ ол пьесаның «екінші актідегі жерлеу сахнасында талап етілетін комикалық трагикалық қайғылы ұлылыққа қол жеткізгенін» айтты, оның су жағалауындағы орны (сынықтаушының пікірінше) «ағылшындықтың сахнасының арқымен салыстырғанда, әсерлі, бірақ тиімді тоналды қарама-қайшылықты қамтамасыз етеді». Фрикер: «Бонд қызыл қаламның әуесқойлығы емес, бұл пьесаға зиян тигізеді. Бірақ оның кең ауқымы, әлеуметтік санасы мен театралды қиялынан қуаныш сезіледі». Джон Каплан пьесаны «ойланатын және өткір» деп мақтады және Шоу фестивалінің актерлік ансамблі «жұмыстың мәтіні мен эмоционалды субтекстін қалай пайдалану керектігін біледі» деді. The Globe and Mail газетінің журналисі Дж. Келли Несструк «Хэтч» романын Бондтың «ең қызықты театрлық туындысы» деп мақтады. Тамара Маккарти «Теңіз» туралы былай деді: «Кең күрделі кейіпкерлер, шығарманың поэзиясы және абсолютті еріншек әзіл-сықақ менімен біраз уақыт бойы үндесті». National Post-тың Роберт Кушман Хатч пен Рафи ханымды «үлкен шығармалар» деп мақтады, соңғысының болашақ өзі туралы сөйлеген сөзін «заманауи драмадағы керемет сөздердің бірі» деп атады; Кушман сондай-ақ жерлеу сахнасын «жақсы көрінеді» деп мақтады. Ол пьесаның аяқталуын үш кіші кейіпкердің моральдық талқылауы деп сынға алғанмен, пьесаны «жақын шедевр» деп атады. Кейбір сыншылар бұған соншама мақтанышпен қарамайды. Торонто Стардың Ричард Узуниан «жазуы өте ақылға қонымды, бірақ қатал саяси» және «жазылған ескі ром құмырасы ғалам туралы таңғажайып дұрыс философиялық көзқарастарды ұсынады» деп жазды. Бірақ ол тағы былай деді: «Теңіз керемет сәттерге толы, бірақ бұл керемет тәжірибе емес. Бұл Эдвард Бондтың кінәсі ме, әлде Эда Холмстің кінәсі ме? Білмеймін». The Guardian журналының Майкл Биллингтон Кенттің қойылымындағы актерлік өнерді «ең жоғары деңгейдегі» актерлік өнер деп мақтады және «Бонд жергілікті дана ақымақ «соңында өмір өлімге күледі» деп жариялаған кездегідей, ашық поэзия сәттеріне қол жеткізді» деп жазды. Бірақ, «оқиға оған жүктелген ғарыштық салмақты көтере алатынына менің сенімім жоқ». Time Out-тың Крис Вера Хэтчтің шетелдік шабуылдан қорқу тақырыбының «күшті саяси маусымда өте ұнамсыз резонансқа ие» екенін айтты, бірақ ол «пьесаның басқа бөліктерімен үйлеспейді».
Ann Marie Demling wrote in 1983 that The Sea enjoyed popular and critical acclaim, and that in the play, Bond "most clearly and articulately expresses a vision that was only suggested in The Pope's Wedding and Saved." Lawrence MacDonald praised the dynamic between Carson and Hatch, as well as the character of Evens. However, MacDonald said that the play's eight scenes "don't quite add up to a total, self cementing structure" and derided the scenes "between Willy Carson and Rose Jones. They come across as fiat and banal concessions to the boy meets girl syndrome." Ian Shuttleworth wrote for the Financial Times, "His comedy is frequently as broad as a 1970s television sitcom, and his passages of more profound comment tend to interrupt this silliness obtrusively rather than to sneak in under its Trojan horse cover. [ ] The Sea constantly declares that it has depths, but Bond never summons the resolve to trawl them properly". Colin Dabkowski of The Buffalo News wrote, "For this particularly bleak brand of existentialist drama to sit side by side with such finely calibrated mannerist comedy is unusual but often thrilling. [ ] by placing haunting reflections on the experience of life in a dead end seaside town in such proximity to slapstick comedy, Bond seems to be making a statement on the power of theater as an antidote to the void, or at least a distraction from it." In 1999, Ian Stuart of the University of Southern California described the play as "excellent". Mark Ravenhill called Mrs Raffi "terrifyingly hilarious [ ] ruling a small seaside community with an iron fist and an acid tongue." In 2007, Neil Genzlinger of The New York Times dubbed The Sea a "funny in that British way" play. The following year, Paul Taylor said in The Independent that the play has "hilarious" and "haunting" aspects. Susannah Clapp called it "both magnificent and a mess [ ] it's not an indictment of a play which is both a picture of a world on the point of destruction and a satire on the British social set up to say that it doesn't hang together: does King Lear exactly cohere?" Charles Spencer of The Telegraph described the work as a "classic piece of English eccentricity". In a 2014 article for The Wall Street Journal, Terry Teachout called the play a "masterpiece" deserving of more productions. Grant Golden of Buffalo Rising said that while The Sea is "a little less than the sum of its estimable parts", portions of it "have stuck around in my head for a good deal longer than I thought they would." He called Mrs. Rafi's final appraisal of herself "simultaneously humorous and touching". Variety's Karen Fricker had reservations about the first act but stated that the play "[achieves] the required comic tragic pathetic grandeur in the second act funeral scene", the waterside setting of which provides (in the critic's opinion) "a jarring but effective tonal contrast to the scene’s arch sendup of Englishness". Fricker argued, "Bond is clearly no fan of the red pen, and the play suffers for it. But there is exhilaration in the breadth of his reference, social conscience and theatrical imagination". Jon Kaplan of Now praised the play as "thoughtful and incisive" and said that the Shaw Festival's acting ensemble "know how to mine the work's text and emotional subtext". The Globe and Mail's J. Kelly Nestruck praised Hatch as Bond's "most riveting theatrical creation". Tamara McCarthy said of The Sea, "The complex characters, the poetry of the piece, and the absolute ripping humour resonated with me for quite a while afterward.” Robert Cushman of National Post lauded Hatch and Mrs. Rafi as "major creations", referring to the latter's speech about her future self as "one of the great speeches in modern drama"; Cushman also praised the funeral scene as "brilliantly grotesque". While criticizing the play's ending as a moralistic discussion between three minor characters, he still dubbed the play a "near masterpiece". Some critics have been less laudatory. Toronto Star's Richard Ouzounian wrote that the "writing throughout is brilliantly witty, yet savagely political", and that the "battered old rum pot [offers] some astonishingly valid philosophical views of the universe" near the ending. But he also said, "The Sea is full of wonderful moments, but it’s not a unified wondrous experience. Is it Edward Bond’s fault or Eda Holmes’s? I don’t know." The Guardian's Michael Billington lauded the acting in Kent's production as acting "of the highest order" and wrote that "Bond achieves moments of limpid poetry as when the local wise fool announces 'in the end life laughs at death'. But [ ] I'm not sure the story is strong enough to bear the cosmic weight imposed on it." Time Out's Kris Vera said that the thread on Hatch's fear of alien invasion "has an unfortunate resonance amid an increasingly ridiculous political season" but "sits uncomfortably alongside" other parts of the play.