Кіріспе

Лукка соборы, Тоскана, Италия

Лукка соборы – Италияның Лукка қаласындағы әулие Мартин Турскийге арналған рим-католик соборы. Ол Лукка архиепискобының тақтысы болып табылады. Құрылысы 1063 жылы епископ Анзельм (кейін Папа Александр II) бастаған.

Сипаттама

Бастапқы құрылыстың үлкен апсиді, биік бағаналы аркадалары және әдемі қоңыраулы мұнарасы сақталған. Собордың негізгі бөлігі мен қанаттары 14 ғасырда готика стилінде қайта салынған, ал батыс фасады 1204 жылы Комолық Гвидо Бигарелли бастаған. Ол үш керемет аркадан тұратын үлкен портиктен және олардың үстінде мүсіндермен безендірілген ашық галереялардың үш қатарынан құралған. Негізгі бөліктің ішінде шағын сегізбұрышты ғибадатхана немесе шіркеуде Лукканың ең құнды жәдіресі – Лукканың қасиетті бейнесі немесе Ұлы Жүз сақталған. Аңыз бойынша, бұл кедр ағашынан жасалған крест және Мәсіхтің бейнесін Оның замандасы Никодим ойып, 782 жылы керемет түрде Луккаға жеткізген. Мәсіхтің киімі – қола, яғни жеңсіз ұзын көйлек. Шіркеу 1484 жылы Ренессанстың алғашқы кезеңінің ең танымал луккалық мүсіншісі Маттео Чивитали салған. Сиеналық Жакопо делла Кверчияның ең ерте сақталған туындысы – Илария дель Карреттоның мазары 1406 жылы оның күйеуі, Лукканың иесі Паоло Гвиниджинің тапсырысымен жасалған. Сонымен қатар, соборда Доменико Гирландайоның Әулие Петр, Климент, Пауыл және Себастьянмен бірге Мадонна мен Баласы, Федерико Цуккаридің Періштелерге табыну, Жакопо Тинтореттоның Соңғы тоқсан және Фра Бартоломеоның Мадонна мен Баласы (1509) суреттері бар. Фасадтың бағандарының барлығы неге әртүрлі екенін түсіндіретін аңыз бар. Аңыз бойынша, оны безендіруге кіріскенде Лукка тұрғындары ең жақсы бағанаға бәйге жариялаған. Әр суретші бір бағана жасаған, бірақ Лукка тұрғындары суретшілерге ақы төлемей, барлығын алып, барлық бағандарды пайдаланған.

Лабиринт

Лабиринт портиктің оң тірегіне орнатылған және 12-13 ғасырларда салынған деп саналады. Оның маңыздылығы сол, ол әйгілі Шартр лабиринтінен бұрынғысы болуы мүмкін, бірақ лабиринттер үшін стандарт болған Шартр үлгісімен салынған. Дөңгелекке салынған латын жазуы ежелгі пұтқа табынушылардың мифологиясына сілтеме жасайды: "Бұл - Криттің Дедал салған лабиринті; оған кіргендердің бәрі Тесейден басқа жол таба алмады, Ариаднаның жібінің арқасында" (HIC QUEM CRETICUS EDIT. DAEDALUS EST LABERINTHUS DE QUO NULLUS VADERE QUIVIT QUI FUIT INTUS NI THESEUS GRATIS ADRIANE STAMINE JUTUS").