Жоғарғы тасқайнарлы жүйке және оның анатомиялық ерекшеліктері
Greater petrosal nerve
Үлкен тасқанат жүйкесі – бас сүйегінде орналасқан, беттік жүйкеден тарайтын маңызды нерв. Парасимпатикалық талшықтардан құралған, тіл түйініне қатысады. Анатомиясы, орны туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бас сүйегіндегі жүйке
Nerve in the skull
Үлкен петрозальді жүйке (немесе үлкен беткі петрозальді жүйке) – бастысы преганглиондық парасимпатиялық талшықтардан тұратын бас жүйкесі, олар птеригопалатиндік ганглионда түпкілікті синапсқа түседі. Ол бет нервінен (CN VII) тармақталады және CN VII нервінің парасимпатиялық бөлігінен шығады, оның жасушалық денелері жоғарғы сілекей ядросында орналасқан. Шыршаның түйіндік тіндерінде үлкен петрозальді жүйке (симпатиялық) терең петрозальді жүйкемен бірігіп, птеригоидтық каналдың (видиандық жүйке) жүйкесін құрайды, ол птеригопалатиндік ганглионға қарай бағады. Ортаңғы бас сүйегінің қуысында жүйке, қатты қабықтың екі қабатының арасында орналасқан және қуыстың еденіндегі ойыс бойымен алға қарай және қисық сызықпен өтеді – үлкен петрозальді жүйкеге арналған ойыс, ол уақыт сүйегінің тасты бөлігінің алдыңғы-жоғарғы жағында және доға тәрізді өсіндіге дейін, сондай-ақ кіші петрозальді жүйкеге және оның ойысына жақын және параллель орналасқан. Жүйке тригеминальді ганглийдің тереңінен өтіп, лацералық тесікке жетеді. Лацералық тесікте ол (симпатиялық) терең петрозальді жүйкемен бірігіп, птеригоидтық каналдың жүйкесін құрайды (ол птеригоидтық канал арқылы алға қарай жалғасып, птеригопалатиндік қуысқа жетеді және птеригопалатиндік ганглионды құрайды).
The greater petrosal nerve (or greater superficial petrosal nerve) is a nerve of the head mainly containing pre ganglionic parasympathetic fibres which ultimately synapse in the pterygopalatine ganglion. It branches from the facial nerve (CN VII) and is derived from the parasympathetic part of the nervus intermedius component of CN VII, with its cell bodies located in the superior salivary nucleus. In the connective tissue substance of the foramen lacerum, the greater petrosal nerve unites with the (sympathetic) deep petrosal nerve to form the nerve of the pterygoid canal (vidian nerve) which proceeds to the pterygopalatine ganglion. In the middle cranial fossa, the nerve is situated between the two layers of the dura mater and passes obliquely anterior ward along a groove upon the floor of the fossa the groove for the greater petrosal nerve that is situated upon the anterosuperior aspect of the petrous part of the temporal bone and anteromedial to the arcuate eminence, and adjacent and parallel to the lesser petrosal nerve and its own groove. The nerve passes deep to the trigeminal ganglion to reach the foramen lacerum. At the foramen lacerum, it unites with the (sympathetic) deep petrosal nerve, forming the nerve of the pterygoid canal (which continues anterior ward through the pterygoid canal to reach the pterygopalatine fossa and form the pterygopalatine ganglion).
Клиникалық маңызы
Ортаңғы бас сүйегі қуысының хирургиялық операциясы кезінде қатты қабықтың манипуляциясы үлкен петрозальды нервтің созылуына себеп болуы мүмкін, бұл тізелік ганглийде қан кетуге немесе ісінуге алып келеді; нәтижесінде бет жүйкесі қысылып, соның салдарынан (уақытша) бет параличі пайда болады.
During surgery of the middle cranial fossa, manipulation of the dura mater may yank the greater petrosal nerve, causing haemorrhaging or oedema at the geniculate ganglion; this results in compression of the facial nerve and consequent (transient) facial paralisis.