Кіріспе

Базил Дирденнің 1959 жылғы режиссерлік фильмі

Сюжет

Лондонның Хэмпстед-Хит қаласында ойнаған балалар ашық түсті жас әйелдің өлі денесіне тап болады. Полиция бастығы Роберт Хазард және оның көмекшісі инспектор Фил Лиройд "С" әріппен монограммаланған әйелдің қолқасын іздеп, оның есімі Сапфир Роббинс екенін, музыка студенті екенін біледі. Бірмингемде жұмыс істейтін дәрігер ағасына хабарланады. Оның күйеуі, сәулетші Дэвид Харрис, қылмыс кезінде Кембриджде болғанын айтады. Аутопсия Сапфираның үш айлық жүкті екенін көрсетті. Полиция доктор Роббинстің қара түсті екенін көріп, таңғалады. Ол және оның әпкесі аралас нәсілге жататын, бірақ Сапфир ақ тәнді ретінде "өтуге" қабілетті болды. Роббинс кәсіби мінез-құлқымен мақтанады, полиция оның әпкесі өлтірілгенін анықтауға тырысатынына күмәнданады. Сапфирдің өмірі мен таныстарын тергеу кезінде офицерлер оның қара клиенттері бар түнгі клубтарға жиі баратынын, оларды басқа жігіт іздеуге итермелегенін біледі. Лиройд құрбанның мінез-құлқы туралы нәсілшіл болжамдарға тез кіріседі, бірақ Хазард үкімсіз және кейде өзінің көмекшісінің бейтарап көзқарастарына қарсы тұрады. Басқа да куәгерлермен сұхбаттасулар немесе осы жағдайға байланысты ақ нәсілді тұрғындар арасында түрлі нәсілшіл көзқарастар бар екенін көрсетеді. Полиция қызметкерлері Дэвидтің отбасы мүшелерін тергегенде, Сапфираның өзінің отбасылық тарихы туралы Дэвидке айтып, оның ата-анасы мен ересек әпкесі Милдредке жүктілік туралы хабарлағандығын біледі. Дәуіттің әкесі өзінің нәсілшіл көзқарасына қарамастан, Дәуіт пен Сапфираның некелесуіне келісті, сонымен қатар отбасы олардың әлеуметтік жағдайына алаңдайтын болды, сондай-ақ Дәуітке Римде оқуға арналған стипендиядан бас тарту керектігін білді. Түлкі клубына, бай қара нәсілді жастар сүйікті түнгі клубқа барғанда, Хазард пен Лиройд Сапфирдің кейбір замандастарынан ренжігенін, бірақ ол жиі "Джонни Фидл" деген жас жігітпен бірге барғанын біледі. Бірнеше рет қуып шыққаннан кейін Джонниді полиция ұстап алады. Оның бөлмесінде пышақ пен қанды көйлек табылды, бірақ Джонни бұлардың белгілі бір "Хорас Үлкен Сигареті"мен болған ұрыстан шыққандығын айтады. Дегенмен, бұл арада Дэвидтің Хэмпстед Хиттегі қылмыс орнына жақын жерде күдікті әрекет еткенін көреді және ол Кембриджден қылмыс күні бұрын қайтып келгенін анықтады. Қылмысқа жақын адамдардан қосымша ашылуларды күтіп, Хазард доктор Робинсті Харрис үйіне әкеледі, бұл отбасының ашуын туғызады. Ең күштісі Милдредтен келеді, ол Роббинс қызының ойыншықтарын жинап алғанда, оған ренжігендей жауап береді. Милдред Сапфирді жек көретінін және оны өлтіргенін мойындайды. Істің аяқталуымен Хазард істің негізі болып табылатын үлкен әлеуметтік зұлымдықтарды мойындайды, Лиройдке олар "бір нәрсені шешпеді, біз тек бөлшектерді жинадық" деді.

Қалыптастыру жазбалары

Кейін Ерл Кэмерон "Жалға көшеде" (1961) тағы бір британдық фильмде нәсілдік мәселелерге қатысты.

Кассалық жинақ

Kinematograph Weekly басылымының хабарлауынша, 1959 жылы британдық кинотеатрларда фильм "орташадан жақсы" көрсетті. 1961 жылы 100 000 фунт стерлингтен астам пайда тапқан.

Сыни қабылдау

Фильмнің алғашқы Ұлыбританияда жарық көрген кезінде Daily Worker басылымынан Нина Хиббин: "Сіз адамдарға оның бар екенін айтып қана, түстер жолына қарсы тұра алмайсыз. Сіз оған ыстық ықыласпен және сенімділікпен шабуыл жасауыңыз керек. Өзіңді барынша берік ұста. Әйтпесе, өрттің өршуіне себепші боласың". АҚШ-та "Нью-Йорк Таймс" газетінің А. Х. Вайлер бұл фильм "өзінен-өзі бір сыныпқа жатпаса да, кісі өлтіру құпиясы мен нәсілдік мәселелердің үйлесімі оны стандартты кино мелодрамасынан бірнеше қызықты қималармен жоғарылатады" деп жазды. Variety басылымы фильмді "түсті кемсіту мәселесі бойынша ыңғайсыз келісімге келген дыбыстық кісі өлтіру драмасы" деп атады. Өткен жылы Лондон мен Нотингемдегі барларда болған төтенше жағдайдан әсер алғанмен, ол мәселені шешуге батыл кіріспей, мәселені шешуден бас тартады. Осылайша сурет өзінің хабарын мүмкіндігінше тиімді жеткізе алмайды. Бұл мәселеде үнемі сауда-саттық, кейде келеке-шөсек айтылады, бірақ ақырында бұл тек тағы бір құпияға айналады". Британдық кино институтының Screenonline веб-сайтының сыншысы былай деп жазды: "Дирденді Лондонда жалғыз тұратын жас әйелді азғындықпен теңейтін және джазға деген құлшынысты күмәнді мінез-құлықтың дәлелі ретінде қарастыратын үстем тұжырымдарға қарсы емес. Фильмде қарапайым, қарапайым нәсілшілдік бар". Фильмдегі жұмысы үшін Американың құпия жазушылары сценарий авторы Джанет Гринге үздік шетелдік фильм үшін Эдгар сыйлығын берді.

Кітаптар жинағы

1959 жылы сәуірде Panther Books компаниясы E. G. Cousins жазған фильмнің романдық нұсқасын жариялады.