Пауль Хофхаймер: Австриялық органшы және композитор өмірі мен шығармашылығы
Paul Hofhaimer
Пауль Хофхаймер (1459-1537) – австриялық органшы, композитор, заманасының шебері. Еуропалық аты бар, «Түстілер» тобынан. Биографиясы, шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пауль Хофхаймер (25 қаңтар 1459 – 1537) – австриялық органшы және композитор. Ол импровизацияда ерекше дарынмен туған, және Вадиан мен Парацельс сияқты көптеген жазушылар оны өз заманының ең шебер органшысы деп санады; сонымен қатар, ол сол кездегі неміс тілінде сөйлейтін екі композитордың (басқасы Генрих Исаак) бірі болды, олар неміс тілінде сөйлейтін елдерден тыс Еуропада танымал болды. Ол «колорист» аталған композиторлардың қатарына жатады.
Austrian organist and composer
Paul Hofhaimer (25 January 1459 – 1537) was an Austrian organist and composer. He was particularly gifted at improvisation, and was regarded as the finest organist of his age by many writers, including Vadian and Paracelsus; in addition he was one of only two German speaking composers of the time (Heinrich Isaac was the other) who had a reputation in Europe outside of German speaking countries. He is grouped among the composers known as the Colorists.
Өмір
Ол Зальцбург қаласына жақын Радштадт қаласында дүниеге келген. Оның ерте өмірі туралы дереккөздер біршама қайшылықты, Вадианның айтуынша, ол өздігінен білім алған, ал Нюрнберг гуманисі Конрад Целтис оның шеберлігін император Фредерик III сарайында үйренгенін айтады. Хофхаймер 1478 жылы Инсбрукке барды және Тирольдің эрцгерцогы Сигизмундқа соншалықты әсер етті ki, 1480 жылы оған өмір бойы сарай органшысы қызметі берілді. Ол Генрих Исақты Инсбрукте жақсы білгені анық, себебі Исак сол онжылдықтың соңында сарай композиторы болды. 1489 жылы ол Максимилиан I-ге органшы ретінде қызмет ете бастады, бірақ ол бұл қызметті Инсбруктегі қызметімен қатар атқарды. 1498 жылы бірнеше жыл саяхаттағаннан кейін, ол Саксонияның сайлаушысы Фридрих Зергердің сарайына барды, содан кейін Пассауға көшіп, 1507 жылы Максимилианға жақынырақ болу үшін Аугсбургке көшті. Максимилиан мен Польша королі 1515 жылы оны рыцарь және дворян атағына ие етіп, "Императордың бірінші органшысы" атағын берді. Хофхаймердің соңғы көшкен жері Зальцбург болды, ол қайтыс болғанға дейін Зальцбург соборында органшы болып қызмет етті. Көшпелі императорлық сарайдағы музыкант өмірі қиын болды. Хофхаймер Аугсбург, Вена, Инсбрук және басқа қалалар арасында жиі көшіп жүруге мәжбүр болды. Музыканттар тіпті императордың әскери жорықтарында өлім қаупіне де тап болды. Кейін, 1524 жылы, ол Салцбург архиепископының қызметіне кірген кезде, Хофхаймер Вадианға жазған хатында: "Ich dannck got, das ich nymmer wye ayn zigeyner umraysen bedorff." ("Мен енді цыган сияқты саяхаттамайтыным үшін Құдайға шүкіршілік етемін.")
He was born in Radstadt, near Salzburg. Sources are somewhat contradictory on his early life, with Vadian asserting that he was self taught, and the Nuremberg humanist Konrad Celtis saying that he acquired his technique at the court of Emperor Frederick III. Hofhaimer went to Innsbruck in 1478, and so impressed Archduke Sigismund of Tyrol that he was given a lifetime appointment as court organist in 1480. He almost certainly knew Heinrich Isaac well while he was in Innsbruck, since Isaac became court composer there later that decade. In 1489 he began serving Maximilian I as organist, but he did this in addition to his Innsbruck service. In 1498, after several years of travel, during which time he visited the Saxon court of Elector Frederick the Wise, he moved to Passau, and in 1507 he moved to Augsburg, where he could be closer to Maximilian. Maximilian and the king of Poland made him a knight and nobleman in 1515, conferring on him the title of "First Organist to the Emperor". Hofhaimer's last move was to Salzburg, where he remained as organist at Salzburg Cathedral until his death. Life as a travelling musician at the peripatetic imperial court was harsh. Hofhaimer had to move frequently between Augsburg, Vienna, Innsbruck and other cities. The musicians even encountered mortal danger as they followed the Emperor during his military campaigns. Later, in 1524, when he had already joined the service of the Archbishop of Salzburg, Hofhaimer claimed in a letter to Vadianus: "Ich dannck got, das ich nymmer wye ayn zigeyner umraysen bedorff." ("I thank God that I no longer have to travel like a gypsy.")
Музыка және әсер
Хофхаймер керемет дарынды импровизатор еді, ал куәгерлер оның теңдесі жоқ қабілетіне куәлік берді; ол сағаттап ойнай алатын, ешқашан қайталамайтын: «адам таңғалып қарар еді, мұхит өзендерді сумен қамтамасыз ету үшін барлық суды қалай жинайды екен, бірақ осы адам әуендеріне қалай идея табады екен?» Ол тек орындаушы музыкант ғана емес, неміс органшыларының бір буын тәрбиешісі болды: барокко дәуіріндегі неміс органшыларының танымал мектебі өзінің көптеген түбірлерін Хофхаймерге дейін жегізеді. Сонымен қатар, ол оқытқан органшылардың кейбіреуі Италияға барды, мысалы Дионисио Мемно, ол Венециядағы Сан-Марко шіркеуінде органшы болып қызмет етті және Хофхаймерден үйренген өнерін ерте венециялық мектепке жататын органшыларға жеткізді. Ол органға шығармалар жазуда өте өнімді болғанмен, оның музыкасының көбі бастапқы күйінде жеткен жоқ. Сақталған туындылардың көпшілігі үш немесе төрт дауысты неміс әндері немесе олардың клавесин немесе лютня аспаптарына бейімделген (интабуляциялар) нұсқалары. Оның әндерінен Еуропаның әртүрлі аймақтарынан сақталған көптеген көшірмелер олардың танымалдылығын көрсетеді. Органға арналған сақталған аз ғана шығармалар Хофхаймердің белгілі бір әуенге (кантус фирмус) айнала полифониялық желілер құру шеберлігін көрсетеді. Оның неміс лидтері сол заманғыдай, көбінесе куплеттік формада болып келеді, бір бөлігі полифониялық, екіншісі – аккордтық. Ол Жоскен немесе Гомберт сияқты франко-фламанд композиторларының қалыптастырған тегіс полифониялық текстурасын сирек қолданды, бұл стильді ол алғаш рет Инсбрукте Исаактың музыкасымен кездестірген болуы мүмкін. Хофхаймер сонымен қатар орган жөніндегі кеңесші ретінде танымал болды және органдарды жасау және күтіп ұстау мәселелері бойынша жиі кеңес берді.
Hofhaimer was a spectacularly gifted improviser, and witnesses attested to his unequaled gift; he could play for hours, never repeating himself: "one would wonder not so much how the ocean gets all the water with which to feed the rivers, but how this man gets the ideas for all his melodies." Not only was he a performing musician, though, he was the teacher of an entire generation of German organists: and the famous school of German organists of the Baroque era can trace much of its lineage to Hofhaimer. In addition, some of the organists he trained went on to Italy, for example Dionisio Memno, who became organist at St. Mark's in Venice, and there passed on technique learned from Hofhaimer to the organists who were part of the early Venetian school. While he was most prolific as a composer for organ, little of that music has survived in its original form. Most of the surviving works are either German songs in three or four voices, or arrangements (intabulations) of them for either keyboard or lute. The large quantity of surviving copies of his songs from different locations in Europe, usually in arrangements, attests to their popularity. The handful of pieces for organ which have survived show Hofhaimer's gift for composing polyphonic lines around a cantus firmus. His German lieder are typical of the time, and usually in bar form, with one section being polyphonic and the other being more chordal. He rarely used the smooth polyphonic texture then being cultivated by the Franco Flemish composers such as Josquin or Gombert, a style he probably first encountered in Innsbruck with the music of Isaac. Hofhaimer was also well known as an organ consultant, and frequently advised on the building and maintenance of organs.
Еске алу
1969 жылдан бастап (император Максимилиан I қайтыс болғанның 450 жылдығы) Инсбрук қаласы ескі шеберлердің органдық шығармаларын орындау бойынша Пол Хофхаймер сыйлығын табыстап келеді. Бұл сыйлық үшін үш жыл сайын халықаралық конкурс өткізіледі.
From 1969, (the 450th anniversary year of Emperor Maximilian I's death), the city of Innsbruck has awarded the Paul Hofhaimer Preis (Paul Hofhaimer Prize) for interpretations of organ compositions by old masters. An international competition takes place every three years for the prize.