Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Болеслав Константи "Билл" Геберт (22 шілде 1895 – 13 ақпан 1986) – Коммунистік партияның жоғары лауазымды шенеунігі, ұйымның поляк тілінде сөйлейтін маңызды басшыларының бірі ретінде танылды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында кеңестік агент болды және соғыстан кейін Польшаның коммунистік үкіметінде қызмет етті.
Bolesław Konstanty "Bill" Gebert (22 July 1895 – 13 February 1986) was a top Communist Party official, remembered as one of the organization's top Polish language speaking leaders. He was a Soviet agent during the years of World War II and was an official of the Polish Communist government after the war.
Өмірбаян
Болеслав Константи Геберт 1895 жылғы 22 шілдеде Польша мен Беларусь шекарасына жақын, Белосток аймағындағы Тикоцин қаласының жанындағы Татарияда дүниеге келген. Оның отбасы – Геберттің әкесі Адольф Геберт 1863–1864 жылдардағы қаңтар көтерілісіне қатысқаннан кейін ақсүйек мәртебесінен айырылған және жер иеліктерінен қол үзген шаруалар болған. Геберттің әкесі Константи Геберт (1856–1941) Бірінші дүниежүзілік соғыста Польша легиондарының әскери қызметшісі болды, кейін Польша-Совет соғысында Варшаваны қорғауға қатысты. Кәсібі бойынша шаруа болған ол "Вызволение" Польша халық шаруа партиясының белсенді мүшесі болды, осы үшін 1923 жылы түрмеге қамалды. 1939 жылы Польшаға жасалған шабуыл кезінде ол әскери қызметін жалғастырды және Кеңес Одағының Козельск лагерінде тұтқынға алынды. Бостандыққа шыққаннан кейін Константи Геберт үш бауыры – Мичислав, Генрих және Александрмен бірге Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қарсылық армиясының құрамында күресті. Соңғы бауыры, Билл Геберттің ағасы Александр Геберт кейіннен соғыстан кейінгі Польшада коммунистер тарапынан қарсылық қызметі үшін қуғынға ұшырады.
Bolesław Konstanty Gebert was born July 22, 1895, in Tatary, near Tykocin, in the Białystok region, near the current border of Poland and Belarus. His family were farmers who lost their noble status and landed estates after Gebert's grandfather, Adolf Gebert, took part in the January Uprising in 1863–1864. Gebert's father, Konstanty Gebert (1856–1941), was a soldier in the Polish Legions in World War I and later fought in the Polish–Soviet War, taking part in the defence of Warsaw. A farmer by trade, he was an active member of the peasant Polish People's Party "Wyzwolenie", for which he was imprisoned in 1923. He continued his military service during the Invasion of Poland in 1939 and was a prisoner of war in the Kozielsk Soviet camp. After his release, Konstanty Gebert was a member of the Home Army resistance movement during World War II, along with three of his four brothers, Mieczysław, Henryk, and Aleksander. The latter brother and Bill Gebert's uncle, Aleksander Gebert, was later persecuted for his resistance service by the Communists in post War Poland.
Мансап
Геберт Ресей революциясынан бұрын Польшадан АҚШ-қа көшіп келіп, кенші болып жұмыс істеді.
Gebert immigrated from Poland to the United States prior to the Russian Revolution and found work as a miner.
Саяси мансап
1915 жылы Геберт Америка Социалистік партиясының белсенді мүшесі болды. Ол Костюшко лигасының құрылысына қатысты. 1919 жылы ол Социалистік партияның Сол қанат бөлімінде белсенді болып, АҚШ Коммунистік партиясының (АКП) құрылтайшы мүшесі болды және осы партия үшін поляк тіліндегі социалистік газеттің редакторы болды. 1919 жылдың соңындағы Палмердің ұстаулары кезінде ол тұтқындалды, бірақ депортацияланбады. 1920 жылы Геберт, Польша көшбасшысы Даниэль Эльбаум депортацияланғаннан кейін, АКП-ның басқарушы Орталық Атқару комитетіне Польша Коммунистік Федерациясының ресми өкілі ретінде тағайындалды. Сол кезде ол Мичиган штатының Детройт қаласында тұрып, үш негізгі поляк тіліндегі басылымдардың редакторы болды: Głos Robotniczy (Жұмысшы дауысы), Trybuna Robotnicza (Жұмысшы трибунасы) және Głos Ludowy (Халық дауысы). 1929 жылы ол Польша жұмысшы (коммунистік) партиясының бюросының хатшысы болды және 1929 жылдың наурыз айында Нью-Йоркте өткен партияның 6-шы ұлттық съезіне бауырластық делегат ретінде қатысты. 1932 жылы Геберт Халықаралық Жұмысшылар Орденінің (ХЖО) поляк тіліндегі бөлімінен Polonia қоғамын құрды. Ол сондай-ақ ХЖО-ның ұлттық лауазымды тұлғасы болды. 1930 жылдардың ортасына дейін ол АКП-ның Чикаго және Питтсбург округтерінің ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді. (Луи Ф. Буденц Геберт пен Иллинойс округінің ұйымдастырушысы Моррис Чайлдс арасындағы жанжал туралы айтты, Геберттің Чикагоға араласуы және әсіресе, Геберт үшін маңызды жер астындағы жұмыс істеген "чех жолдасы" туралы.) 1936 жылы Геберт Өнеркәсіптік ұйымдар конгресінің (ӨҰК) Болат жұмысшыларын ұйымдастыру комитетінің (БЖҰК) құрылуына көмектесті, ол үшін ол шетелде туған американдықтардың бауырластық ұйымдарын ұйымдастырды. Жыл соңында ол Питтсбургте бауырластық ұйымдардың конференциясын ұйымдастырды, онда түрлі ұлттық шығу тегінің 447 өкілі қатысты, Филип Мюррей сөз сөйледі және Джон Л. Льюис сәлемдеме жасады. 1930 жылдары Геберт АКП-ның теориялық айлық журналы "Коммунистке" жиі мақала жазды. Геберт 1944 жылдың мамыр және қазан айлары аралығында ұсталған 9 НКГБ хабарламасында фигура етеді. Геберт кеңес агенті Оскар Лангемен байланыста болды, ол "Польша мәселесі" бойынша президент Франклин Д. Рузвельттің Иосиф Сталинге жеке елшісі болған поляк экономисі еді. "Венона" желісіндегі тағы бір хабарлама Геберттің 500 доллар сомасын талап еткені туралы хабарлады, бұл ақшаны КГБ оған поляк тіліндегі кітапты басып шығаруға жасаған 1000 долларлық келісімшарт бойынша әлі төлемеген еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Геберт Польшаға оралып, сол кездегі коммунистік үкіметтің бақылауындағы кәсіподақтардың жетекші лауазымына келді. 1949 жылдан 1950 жылға дейін Геберт Дүниежүзілік бейбітшілік кеңесінің хатшысы, ал 1950 жылдан 1957 жылға дейін "Głos Pracy" журналының редакторы болды. 1950 жылы ол АҚШ-қа Дүниежүзілік кәсіподақтар федерациясының Біріккен Ұлттар Ұйымындағы өкілі ретінде оралды. 1960 жылдан 1967 жылға дейін Геберт Польша Халық Республикасының Түркиядағы елшісі қызметін атқарды.
By 1915, Gebert was an active member of the Socialist Party of America working in the SPA's Polish Federation. He took part in the creation of the Kosciuszko League. In 1919, he was active in the Left Wing Section of the Socialist Party and became a founding member of the Communist Party of the USA (CPUsA), for which he edited a Polish socialist newspaper. In the Palmer Raids at year end 1919, he was arrested but not deported. In 1920, Gebert was named to the governing Central Executive Committee of the CPA as an ostensible representative of the Polish Communist Federation in the wake of the deportation of Polish leader Daniel Elbaum. By that time, he was in Detroit, Michigan and editor of the three primary Polish language publications: Głos Robotniczy (Workers' Voice), Trybuna Robotnicza (The Workers' Tribune), and Głos Ludowy (People's Voice). In 1929, he served as Secretary of the Polish Bureau of the Workers (Communist) Party and was a fraternal delegate to the party's 6th National Convention, held in New York City in March 1929. In 1932, Gebert co founded the Polonia Society from an existing Polish language section of the International Workers Order (IWO). He also became a national officer of the IWO. Up to the mid 1930s, he also served as organizer of the CPUSA's Chicago and Pittsburgh districts. (Later, Louis F. Budenz described of a conflict between Gebert and Morris Childs, District Organizer for Illinois, over Gebert's intrusion into Chicago and, in particular, over a "Czech comrade who was doing vital underground work for Gebert.") In 1936 Gebert helped found the Steel Workers Organizing Committee (SWOC) of the Congress of Industrial Organizations (CIO), for which he organized fraternal organizations of foreign born Americans. Toward year end, he organized a conference of fraternal organizations in Pittsburgh — a gathering attended by 447 representatives of various national origins, addressed by Philip Murray and greeted by John L. Lewis. During the 1930s, Gebert was a frequent contributor to the theoretical monthly of the CPUSA, The Communist. Gebert appears in nine intercepted NKGB messages between May and October 1944. Gebert was the contact of fellow Soviet agent, Oskar Lange, a Polish economist who was a personal emissary from President Franklin D. Roosevelt to Joseph Stalin on the "Polish question". Another Venona message reports Gebert's demand for a $500 balance the KGB still owed him on a one thousand dollar contract to publish a Polish language book. After World War II, Gebert returned to the now Communist dominated Poland, where he assumed a leading position in the state controlled labor unions. From 1949 to 1950, Gebert was Secretary of the World Peace Council and from 1950 to 1957, the editor of Glosu Pracy. He returned to the United States in 1950 as United Nations representative of the World Federation of Trade Unions. From 1960 to 1967 Gebert served as the Polish People's Republic's Ambassador to Turkey.
Жеке өмір және өлім
Геберт екі рет үйленген. 1920 жылы АҚШ-та ол румыниялық Эльвира Кенигке (1898–1974) үйленді; олардың бір ұлы болды, Арманд Геберт (1922–2009), Детройтте өмір сүрген және сол жерде қайтыс болған журналист. Кейін Польшада ол еврей тегінен шыққан Кристина Познанская Гебертке (1916–1991) үйленді; олардың екі баласы болды: қызы мен ұлы Константи Геберт (1953 жылы туған), поляк журналисі және еврей қозғалысының белсендісі. Геберт 90 жасында 1986 жылдың 13 ақпанында Варшавада қайтыс болды.
Gebert married two times. In 1920 in the US, he married Romanian born Elvira Koenig (1898–1974); they had one son, Armand Gebert (1922–2009), a journalist who lived and died in Detroit. Later in Poland, he married Krystyna Poznańska Gebert (1916–1991), of Jewish origin; they had two children: a daughter and son, Konstanty Gebert (born 1953), a Polish journalist and Jewish activist. Gebert died age 90 on February 13, 1986, in Warsaw.