Балалар құқықтарын қорғау жөніндегі комитет – БҰҰ конвенциясының орындалуын қадағалайтын сарапшылар тобы. Балалардың құқықтары, халықаралық стандарттар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бала құқықтары жөніндегі конвенцияның орындалуын қадағалайтын орган.
Body that monitors implementation of the Convention on the Rights of the Child
Бала құқықтары жөніндегі комитет (БҚК) – БҰҰ-ның Бала құқықтары жөніндегі конвенциясының орындалуын қадағалап, есеп беретін сарапшылар органы. Комитет конвенцияның үш қосымша хаттамасын да қадағалайды: балаларды қарулы жанжалдарға тарту туралы қосымша хаттама, балаларды сату, балалық проституция және балалық порнография туралы қосымша хаттама, сондай-ақ Бала құқықтары жөніндегі конвенцияға қатысты шағымдану рәсімінен тұратын қосымша хаттама.
The Committee on the Rights of the Child (CRC) is a body of experts that monitor and report on the implementation of the United Nations Convention on the Rights of the Child. The committee also monitors the convention's three optional protocols: the Optional Protocol on the Involvement of Children in Armed Conflict, the Optional Protocol on the Sale of Children, Child Prostitution and Child Pornography and the Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child on a Communications Procedure.
Тарих және ұйым
КҚК – БҰҰ-ның адам құқықтары туралы шарттарға негізделген он органның бірі. Комитет 1991 жылдың 27 ақпанында Конвенциямен құрылды. Комитет әртүрлі елдер мен құқықтық жүйелерден шыққан, адам құқықтары саласындағы "жоғары моральдық қағидалары бар" және сарапшы 18 мүшеден тұрады. Мүшелерді конвенцияға қатысушы мемлекеттер ұсынады, бірақ олар жеке тұлға ретінде әрекет етеді. Олар өз елдерінің үкіметтерін немесе басқа да кез келген ұйымды, оның мүшесі болуы мүмкін, өкілдік етпейді. Мүшелер төрт жылдық мерзімге сайланады және қайтадан ұсынылса, қайта сайлануы мүмкін. Конвенцияны ратификациялаған 196 мемлекет ("Конвенцияға қатысушы мемлекеттер") (оның ішінде АҚШ-тан басқа барлық БҰҰ мүше мемлекеттері, Оңтүстік Судан 2015 жылғы 23 қаңтарда ратификациялады, Сомалидегі ішкі ратификация 2015 жылғы қаңтарда аяқталды және құжат 2015 жылғы қазанда Біріккен Ұлттар Ұйымына тапсырылды) балалар құқықтарының ұлттық жағдайы туралы бастапқы және мерзімдік есептерді комитетке қарау үшін ұсынуға міндетті. Комитет әрбір есепті қарап, мемлекетке наразылықтарын білдіреді немесе ұсынымдар жасайды. Сонымен қатар, ол Конвенцияның нақты міндеттемелерін түсіндіруге қатысты жалпы түсініктемелер жариялайды. Комитет жылына бір рет Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының Үшінші комитетіне есеп береді, ол сондай-ақ КҚК төрағасының мәлімдемесін тыңдайды және Ассамблея Балалар құқықтары туралы Резолюция қабылдайды. Жеке шағымдар халықаралық адам құқықтары шарттарымен құрылған басқа комитеттердегідей, белгілі бір шарттар орындалғанда ғана комитет тарапынан қарастырылуы мүмкін. 11-ші Панчен-лама Гендхун Чоки Ниманың ісі комитетте 1996 жылғы 28 мамырда және кейінгі күндері қарастырылды. 2014 жылғы қарашада комитет әйелдер мен қыздарға зиян келтіретін әрекеттерді алдын алу және жою жөніндегі мемлекеттердің міндеттемелерін жан-жақты түсіндіру үшін, әйелдерге қатысты барлық түрдегі кемсітушілікті жою туралы конвенциямен бірінші рет бірікті.
The CRC is one of the ten UN human rights treaty based bodies. The committee was created by the convention on 27 February 1991. The committee is made up of 18 members from different countries and legal systems who are of 'high moral standing' and experts in the field of human rights. Although members are nominated and elected by States party to the convention, committee members act in a personal capacity. They do not represent their countries' governments or any other organization to which they might belong. Members are elected for a four year term and can be re elected if nominated. The 196 states that have ratified the convention ("States party to the Convention") (which includes all UN member states except the United States, South Sudan ratified on 23 January 2015, Somalia's domestic ratification finished in January 2015 and the instrument was deposited with the United Nations in October 2015.) are required to submit initial and periodic reports on the national situation of children's rights to the committee for examination. The committee examines each report and raises concerns or makes recommendations to the State party. It also issues occasional general comments on the interpretation of particular Convention obligations. Once a year, the committee submits a report to the Third Committee of the United Nations General Assembly, which also hears a statement from the CRC Chair, and the Assembly adopts a Resolution on the Rights of the Child. Individual complaints may be considered only under certain conditions by the committee, as is the case with other committees established by international human rights treaties. The case of Gendhun Choekyi Nyima, 11th Panchen Lama, was considered by the committee on 28 May 1996, as well as at other later dates. In November 2014, for the first time, the committee joined with the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women to release a comprehensive interpretation of the obligations of States to prevent and eliminate harmful practices done to women and girls.
Мүшелер
Бала құқықтары жөніндегі комитеттің қазіргі мүшелері БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комиссарының кеңсесінің веб-сайтында тізімделген. Бұрынғы Бала құқықтары жөніндегі комитет мүшелері туралы ақпарат сол веб-беттен сілтеме арқылы қолжетімді. Комитеттің қазіргі президенті – Уругвайдан келген балалар құқықтары сарапшысы Луис Педернера. 2022 жылғы мәлімет бойынша, комитет төрағасы – халықаралық адам құқықтары заңгері Микико Отани.
The current members of the Committee on the Rights of the Child are listed on the Web site of the Office of the UN Commissioner for Human Rights. Information on former CRC members is linked from the same Web page. The current president of the committee is Luis Pedernera, a children's rights expert from Uruguay. As of 2022, the committee chair is international human rights lawyer Mikiko Otani.
Киелі орын туралы мерзімді есеп
2014 жылдың ақпан айында комитет католик шіркеуінің екі жоғары лауазымды шенеунігімен сұхбаттасқаннан кейін, "Ватиканның дін қызметкерлеріне қатысты балаларға қарсы сексуалдық зорлық жасау істерін қарауын қатаң сынаған" деп сипатталған ескертулерді жариялады. Бұл есепте шіркеудің гомосексуализм, гендерлік теңдік және аборт мәселелеріндегі тұжырымдамасына сын айтылды. Ватикан сынды мәлімдеме жасап, өздері санайтын өзгермейтін мәселелер бойынша ұстанымын өзгертуді сұрағанына наразылық білдірді. Ватиканның БҰҰ-дағы тұрақты өкілі архиепископ Сильвано Томаси, гомосексуалистердің құқықтарын қолдайтын ҮЕҰ-лар комитетке ықпал етіп, БҰҰ-да "идеологиялық бағытты нығайтқан" деп күдіктенді. Діни қызметкерлердің сексуалдық зорлық құрбандарының жақтастары комитеттің қорытындысын қолдады.
In February 2014 the committee, after interviewing two top officials of the Catholic Church, published observations described as "a scathing indictment of the Vatican’s handling of child sexual abuse cases involving clerics, releasing a report that included criticism of church teachings on homosexuality, gender equality and abortion". The Holy See released a critical statement and said that it did not appreciate being asked to change its position on issues it considered immutable. Archbishop Silvano Tomasi, the Holy See's permanent observer at the UN, said that he suspected pro gay rights NGOs had influenced the committee and "reinforced an ideological line" in the UN. Advocates for the survivors of clerical sex abuse welcomed the committee's findings.
Жалпы талқылау күндері
Балалар құқықтары жөніндегі комитет жыл сайын халықаралық Жалпы талқылау күнін өткізеді, оған сарапшылар мен азаматтық қоғам өкілдері шақырылып, балалар құқықтарының маңызды мәселелерін комитет мүшелерімен бірге талқылайды. 2021 жылы Жалпы талқылау күні балаларға институционалдық күтімге балама табу мәселесіне арналды. Атап айтқанда, оның мақсаты – "Балаларды қорғау жүйесінде тәжірибесі бар және/немесе кез келген түрдегі балама күтімде өмір сүрген балалар мен жастардың сапалы күтімнің қандай болуын білдіру үшін, сондай-ақ заңнамалық және жүйелік өзгерістерді қолдау үшін мағыналы қатысуын қамтамасыз ету".
Each year, the committee on the Rights of the Child holds an international Day of General Discussion, bringing together experts and civil society members to discuss important children's rights issues with the committee. In 2021, the Day of General Discussion focuses on alternatives to institutional care for children. In particular, it aims to, “Create meaningful engagement for children and young people who have experience of the child protection system and/or of living in alternative care of any type so they can voice their opinions on what constitutes quality care and advocate for legislative and systemic changes.”