Кіріспе
рабби Масаржавайх (ماسرجويه) парсы тектес ең ерте еврей дәрігерлерінің бірі және сирия тілінен ең ерте аудармашы; ол 683 жылы Басрада өмір сүрді (Анно Хигира 64). Оның есімі бұрмаланып, Еуропалық дереккөздерде берілді; ол әлі де қанағаттанарлық түрде түсіндірілмеген. Неуда ("Шығыс, әліпби" деп аударылады. vi. 132) "Масаржавайх" деген атауды еврейше "Мешаршея" деген жеке атпен салыстырады; бірақ "вайх" деген аяқталуы парсы тегіне сілтеме жасайды. "Масаржи" түрін "Мар Сержи" деген христиандық атымен салыстыруға болады; бірақ Масаржилердің христиандықты немесе исламды қабылдағаны белгісіз. Масаржавайдың ұлы, ол да аудармашы болды және екі трактаттың авторы болды (түстер мен тағамдар туралы), оны "'Иса" деп атады, яғни "Иса"; оның есімі бұл ұлының христиандыққа айналғандығын көрсетеді. Масаржавайх Александриялық архидиакон немесе пресвитер Ааронның медициналық пандекттерін аударды (fl. 610-641 жж.) арап тіліне аударған. Бұл араб тіліне аударылған алғашқы ғылыми кітап деп саналады. Сондай-ақ, ол араб тілінде "Тамақтардың артықшылықтары, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері" және "Дәрілік өсімдіктердің артықшылықтары, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері" атты екі трактат жазды. Бұл үш жазбаның ешқайсысы сақталмаған. Алайда олардың мазмұны белгілі бір дәрежеде цитаталар арқылы белгілі. Масаржавайдың Аронның пандекттерін аударуға қаншалықты қосқандығы шешілмеді, өйткені еңбектердің өздері тек фрагменттерде сақталған.
Māsarjawaih (ماسرجويه) was one of the earliest Jewish physicians of Persian origin, and the earliest translator from the Syriac; he lived in Basra about 683 (Anno Hegirae 64). His name, distorted, has been transmitted in European sources; it has not yet been satisfactorily explained. Neuda (in "Orient, Lit." vi. 132) compares the name "Masarjawaih" with the Hebrew proper name "Mesharsheya"; but the ending " waih" points to a Persian origin. The form "Masarjis" has been compared with the Christian proper name "Mar Serjis"; but it is not known that Masarjis embraced either Christianity or Islam. Masarjawaih's son, who also was a translator, and was the author of two treatises (on colors and on foods), was called "'Isa", that is, "Jesus"; whose name indicates that this son had converted to Christianity. Masarjawaih translated the medical Pandects of the archdeacon or presbyter Aaron of Alexandria (fl. c. 610–641) from the Syriac into Arabic and added to the thirty chapters of this translation two of his own. This is believed to be the first scientific book to have been translated into Arabic. He also wrote in Arabic two treatises, "The Virtues of Foods, Their Advantage and Their Disadvantage", and "The Virtues of the Medicinal Plants, Their Advantage and Their Disadvantage". None of these three writings has been preserved. Their contents, however, are known to a certain extent by quotations. How much Masarjawaih added to the translation of Aaron's pandects can hardly be decided, as the works themselves are preserved in fragments only.
Ресурстар
Готтеил, Ричард және Макс Шлоссингер. "Масаржавайх". Еврей энциклопедиясы. Funk and Wagnalls, 1901–1906; төмендегі библиографияны келтіреді:
Steinschneider, Z. D. M. G. liii. 428 және одан кейінгі беттер ;
сол автор, Die Arabische Literatur, § 16, 13-беттен бастап және одан кейінгі Г.М.С.
Steinschneider, in Z. D. M. G. liii. 428 et seq. ;
idem, Die Arabische Literatur, § 16, pp. 13 et seq. G. M. Sc.