Кіріспе

Габриэль Ленкевич Ипохорский, СД (15 наурыз 1722, Полоцк – 21 қараша 1798, Полоцк) – поляк-литвалық иезуит дін қызметкері, 1785 жылдан 1798 жылға дейін Иса қоғамының уақытша бас викариі. Барлық католик елдерінде Рим папасының тыйымы салынған кезде, қоғам Ресейде өз қызметін жалғастырды.

Ерте жылдары және қалыптасуы

Ленкевич Польша-Литва одақтастығында (қазіргі Беларусь) Полоцк қаласында поляк-литвалық ақсүйек отбасында дүниеге келген. "Гуманитарлық" білімін аяқтағаннан кейін иезуиттер қатарына қосылды. 1748-51 жылдары Нисвицте философияны оқыды, содан кейін Вильнюс академиясында математика, астрономия және архитектураны үйренді (1752-54). Одан кейін Варшавада теологияны оқыды (1754-58), ол жерде 1757 жылы дін қызметкеріне бекітілді. Варшавада бірнеше жыл математика сабақтарын бергеннен кейін, архитектура саласындағы білімін жетілдіру үшін Римдегі Польша колледжіне жіберілді (1762-65).

Мансап

Польшаға оралғанда ол Полоцкте ғылым пәнін оқытуға тағайындалды (1765–68), бірақ ол қоғамдық және діни ғимараттардың сәулетшісі ретінде танымал болды, соның ішінде Станислав Черневич ректор болған Полоцк иезуит колледжі үшін жаңа ғимараттар салды. Польша және Литваның бірінші бөлінісінен (1773) және Иса қоғамының екінші таратылуынан кейін ол генерал-викарий Черневичтің жақын көмекшісі болды, Ресей императрицасы Екатерина II-мен иезуиттердің сақталуы үшін келіссөздер жүргізіп, сонымен бірге Полоцктегі ғылыми білімнің сапасы жоғары деңгейде қалатынын қадағалады. Ленкевич үшін, Ресей империясында қоғамның өмір сүруі үшін 'сапалы білім беру' – міндетті талап еді.

Екінші генерал - уақытша - Полоцк қауымы

Ленкевич Станислав Черневичтің (1785 жылы қайтыс болған) орнын басатын адамды сайлау үшін шақырылған Екінші жалпы (уақытша) құрылтайға дайындық жасап жатқанда, Ресейдегі Қоғамның болуына Папа Пий VI-нің (1783 жылғы 12 наурызда) ауызша мақұлдағандығы туралы жаңалық келді. 1785 жылғы 8 қазанда Полоцк қаласында өткен Екінші жалпы құрылтайда Ленкевич генерал-викарий болып сайланды. Папаның үнсіз мақұлдауынан күш алып, Аталар құрылтайы Қоғамның Ресейдегі өмірін қайта ұйымдастыруға көп еңбек етті, алғашқы жылдардағы шатастықтан кейін діни өмір мен міндеттемелерге, білім беруге (Ratio Studiorum-ды енгізу арқылы), тәрбиелеуге, бұрынғы иезуиттерді қабылдау және т.б. баса назар аударды. Сол кезде Ресей провинциясында 172 иезуит (95 дін қызметкері, 23 студент, 48 бауыр және 6 жаңадан кіруші) болды. Олар 6 жоғары мектепті басқарды. Полоцк иезуиттердің барлық қызметінің орталығына айналды.

Уақытша Бас Викарий

Викарий генерал Ленкевич қоғамға қайта оралуды қалаған бұрынғы иезуиттермен байланыс орнатты. Ол Солтүстікте миссионерлік қызметті дамытты, бірақ жергілікті епископтың араласуына қарсы тұрып, қоғамның тәуелсіздігін сақтау үшін күресті. 1791 жылы Ресейде қоғамның екі күшті қолдаушысы – жергілікті губернатор және әсіресе 1796 жылы императрица Екатеринаның қайтысынан кейін Ленкевич қиын жағдайға түсті. Алайда, оның қайтысынан кейін бірнеше ай өткен соң, 1797 жылы оның ұлы және жаңа император Павел I иезуиттерді қолдайтынын мәлімдегенде, ол көңілі көтерілді. Қоғамның ресми мойындалуына үміт жаңарып, Парма герцогы (Италия) 1793 жылы Пармадағы жұмысты қайта бастау үшін иезуиттерді жіберуді сұрады. Осы кезеңде көптеген бұрынғы иезуиттер Ресейдегі қоғамға қайта қабылдануды өтінді. Ленкевич викарий генерал болған жылдары Ресейдегі иезуиттердің өміріндегі тұрақтылық артып, апостолдық қызмет жаңа деңгейге көтерілді. Батыс Еуропаның түкпір-түкпірінен иезуиттер қатарына қосылуға ниет білдірген жастар келіп түсті. Ленкевич 30 жыл Полоцк қаласында түрлі лауазымдарда қызмет етіп, ғылыми зертханасы, бай кітапханасы, табиғаттану мұражайы және басқа да рухани және мәдени ресурстарымен сақталған даңқты орынға айналдырды. Ол Полоцкте қызмет барысында қайтыс болды.