Кіріспе

Дэлла Крусканс – Роберт Мерри (1755–98) құрған 18 ғасырдың соңындағы еуропалық сезімтал ақындар үйірмесі.

Тарих және ықпал

Роберт Мерри Флоренцияға сапар шегіп, екі томдық жинақты редакциялады: «Арно әртүрлілігі» (1784) және «Флоренция әртүрлілігі» (1785). Соңғысы «Делла Круска» құбылысын бастады деуге болады. Бұл ағылшын және итальян ақындарының бірлескен туындысы болды, онда ағылшын, итальян және француз тілдерінде өлеңдер жиналған. Атауы 1583 жылы итальян тілін «тазалау» мақсатымен құрылған Флоренциядағы Accademia della Crusca академиясынан алынған. Берти Грейтхидтің «Түс» өлеңі жинақты ашып, қазіргі поэзияның қайғылы хал-ахуалына айып тағып, Мильтон стиліне оралуға шақырады. Данте мен Петрарканың өлеңдерінің аудармаларын қосу арқылы өткенге құрмет көрсету одан да айқын болды. Гестер Трал Пиозцидің алғы сөзі одан да қарапайым: «Біз [осы өлеңдерді] көңіл көтеру үшін және бір-бірімізге жақсы тілектер айту үшін жаздық; оларды өзара мейірімділік білдіруіміз естен кетпеуі үшін жинадық және оларды басып шығардық, өйткені біздің өзара жақсы көруімізге ешкім кінә таға алмас еді». Саяхатшы британиялық Уильям Парсонс та осы топқа қатысты. 1787 жылы Мерри Ұлыбританияға оралып, «Дүниеде» «Қоштасу және махаббатқа шақыру» атты өлеңін «Делла Круска» деген атпен жариялады. Оған жауап ретінде Ханна Коулидің «Қалам» өлеңі екі аптадан кейін «Анна Матильда» деген атпен жарық көрді. Олардың әдеби флирті журнал беттерінде өріліп, «Делла Круска» құбылысы Англияға тарады. 1788 жылы жарық көрген және бірнеше рет қайта басылған «Дүние поэзиясы» жинағы, «Анна Матильда» мен «Делла Круска» арасындағы поэтикалық диалогтардан тұрды. Ағылшын «Делла Круска» тобының басқа мүшелері «Лора Мария» (Мэри Робинсон), «Бенедикт» (Эдвард Джернингэм), «Рубен» (Грейтхид), Фредерик Пилон және тағы басқалар болды. Өз замандастарының сынауына ұшыраған, әсіресе Уильям Гиффордтың «Бавиада» (1791) және «Мавиада» (1795) атты өткір сатиралық өлеңдері, кейінгі әдеби тарихшылар топ туралы жаза алмай, «артық», «мағынасыз», «әсте», немесе «көп» сияқты сөздерді қолдануға мәжбүр болды. Бұрынғы буын одан да кешірімсіз болды: «Делла Крусканизмнің» «осы эпидемиясы» «ақымақтан ақымаққа бір мерзімге тарады». Шындығында, мектептің өмірі қысқа болды және соңғы кезде асыра сезімталдықтың символы ретінде сақталды. Дегенмен, кейбір сыншылар осы ақындарды қайта бағалап, оларға кешірімді көзқарас танытуда. Дэвид Хилл Радклифтің айтуынша, «Делла Круска мектебінің билігі қысқа болғанымен, ол бұрын университет ақындарымен байланысты болған жоғары әдеби романтикалық стильдерді танымал етуге септігін тигізді». Сонымен қатар, «Делла Крускандар газеттегі өлеңдерді ойлап таппаса да, олар британдық және американдық мерзімді басылымдарға бірнеше онжылдық бойы үлкен әсер етті». Сильвия Бордони поэзияның жасанды және тым күрделі екендігі туралы айыптауларға жауап беріп былай дейді: «Делла Круска поэзиясының манеризмдері, әсіресе оның бастапқы кезеңінде, он жетінші және он сегізінші ғасырдың басындағы итальян поэзиясымен байланысты, оны Accademia della Crusca итальян тілінің тазалығы мен алуан түрлілігінің үлгісі ретінде ұсынды, шетелдік терминологиялар мен диалекттердің таралуына қарсы». Соңында, мектеп бұрын ойланғандай маңызды болмауы мүмкін: «Делла Крусканың британдық романтизмге тигізген әсері әлі де толыққанды мойындалмаса да, олардың поэзиясы Жерорта теңізі поэтикасының қалыптасуына, импровизациялық стильге, сатирикалық эротикалық тамырға және саяси либералдық ниеттерге үлес қосты, олар XIX ғасырдың алғашқы онжылдықтарында британ поэзиясында басым болды».

Мәтіндер

Арноның түрлі-түсті жинағы (жеке басылым, 1784). Авторлары: Роберт Мерри, Берти Грейтхед, Хестер Трал Пиоззи. Флоренцияның түрлі-түсті жинағы (Флоренция, Г. Кам, 1785). Авторлары: Уильям Парсонс (редактор), Роберт Мерри, Хестер Трал Пиоззи, Берти Грейтхед, Ипполито Пиндемонте, Лоренцо Пиньотти, Анджело д’Эльчи, Джузеппе Парини, Марко Ластри, Габриэль Марио Пиоззи. Әлем поэзиясы (Джон Белл, ред., 1788). Төртінші басылымы «Британдық альбом» (2 том, 1790) деп қайта аталды. Авторлары: Роберт Мерри, Ханна Каули.

Ресурстар

Бордони, Сильвия. "Лорд Байрон және Делла Крускандар: Делла Крускандардың ағылшын-итальян поэтикасы". Байрон мен романтизмді зерттеу орталығы, 2006 [2007 жылдың 13 сәуірінде қарастырылды]. Дрэбл, Маргарет, ред. "Делла Крускандар"; "Гиффорд, Уильям. "Англия әдебиетінің Оксфорд серігі". ОУП, 1985 жыл. 265–266; 390–391. Харгривс Моудсли, В. Н. Ағылшын Делла Крускандары және олардың заманы, 1783–1828 ж. Гаага: Мартинус Нихофф, 1967 жыл. Лаббе, Жаклин М. "Делла Круска мен Анна Матильданың антологиялық романтикасы". "Романтизм желіде" 18 (2000 жылдың мамыр айы) [2007 жылдың 13 сәуірінде қарастырылды]. Лонгакер, Джон Марк. Делла Крускандар мен Уильям Гиффорд: әдеби өту дәуіріндегі маңызды емес қозғалыстың тарихы. Пенсильвания университеті, 1924 жыл. Оусби, Иан. "Делла Крускандар". "Ағылшын әдебиетіне арналған Кембридж нұсқаулығы". Кембридж университеті, 2000 жыл. 249 [2007 жылдың 12 сәуірінде қарастырылды]. Рэдклиф, Дэвид Хилл, құрастырушы. Ағылшын поэзиясы 1579–1830: Спенсер және дәстүр.