Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вюртемберг патшайымы (1864-1891)
Queen of Württemberg from 1864 to 1891
Ольга Николаевна (11 қыркүйек 1822 – 30 қазан 1892) – Вюртемберг патшайымы, 1864 жылдың 25 маусымынан 1891 жылдың 6 қазанына дейін Вюртембергтің Карл I-нің әйелі ретінде таққа отырған. Ольга – Ресей императоры Николай I мен Пруссияның Шарлоттасының екінші қызы, сол арқылы Ресей императоры Александр II-нің қарындасы болды. 1846 жылы Вюртембергтің Карл I-іне үйленді, олардан балалары болмады.
Olga Nikolaevna of Russia (11 September 1822 – 30 October 1892) was Queen of Württemberg from 25 June 1864 until 6 October 1891 as the wife of Charles I of Württemberg. Olga was the second daughter of Nicholas I of Russia and Charlotte of Prussia. She was thus a sister of Alexander II of Russia. She married Charles I of Württemberg in 1846, with whom she had no children.
Ерте өмір
Ресейдің Ұлы герцогинясы Ольга 1822 жылдың 11 қыркүйегінде Санкт-Петербургте дүниеге келді. Оның әкесі Ресей императоры Николай I, Ресей императоры Павел I мен Ресей император қызы Мария Федоровнаның (туған есімі Вюртемберг герцогинясы София Доротея) ұлы болды. Оның анасы Ресей императоршасы Александра (туған аты Пруссия ханшайымы Шарлотта), Пруссия королі Фредерик Вильгельм III және Пруссия королевасы Луизаның (туған аты Мекленбург-Стрелиц герцогинясы Луиза) қызы еді. Ольга жеті бауырдан тұратын жақын отбасыда өсті. Оның екі үлкен ағасы болды: Ресей императоры Александр II және Ресейдің Ұлы герцогинясы Мария; сондай-ақ төрт кіші інісі болды: Ресейдің Ұлы герцогинясы Александра, Ресейдің Ұлы герцогы Константин, Ресейдің Ұлы герцогы Николай және Ресейдің Ұлы герцогы Михаил. Ол әдемі, мәдениетті және зиялы болғандықтан, Еуропадағы ең ізделіс ханшайымдардың бірі саналды. Ол бірнеше тілде еркін сөйледі, музыка мен сурет салуға құштар еді.
Grand Duchess Olga of Russia was born on 11 September 1822 in St. Petersburg, Russia. Her father was Emperor Nicholas I of Russia, the son of Emperor Paul I of Russia and Empress Maria Feodorovna of Russia (née Duchess Sophia Dorothea of Württemberg). Her mother was Empress Alexandra of Russia (née Princess Charlotte of Prussia), the daughter of King Frederick William III of Prussia and Queen Louise of Prussia (née Duchess Louise of Mecklenburg Strelitz). Olga grew up as part of a close family of seven sisters and brothers. She had two elder siblings: Emperor Alexander II of Russia and Grand Duchess Maria of Russia; and four younger siblings: Grand Duchess Alexandra of Russia, Grand Duke Constantine of Russia, Grand Duke Nicholas of Russia and Grand Duke Michael of Russia. Attractive, cultured and intelligent, she was considered to be one of the most eligible princesses in Europe. She spoke several languages, and was fond of music and painting.
Неке
Ольга 1846 жылдың басында Палермода Вюртембергтің король ханзадасы Карлмен кездесті. Оның ата-анасы оның тектік неке жасауын қалады, әсіресе оның аға-інілері Александр, Мария және Александра салыстырмалы түрде маңызды емес патшалық серіктестерге үйленгендіктен. Ресей императорлық отбасы мүшелері мен Вюртемберг корольдік отбасы мүшелері арасында бұрыннан бірнеше некелер болған (Ольганың әкесінің ата-аналары арасындағы некеден басқа): Ольганың болашақ қайын атасы, Вюртемберг королі Вильгельм I, Ольганың әпкесі, Ресейдің Ұлы князесі Екатеринамен үйленді; Ольганың әкесінің ағасы, Ресейдің Ұлы князі Михаил, Вильгельм I-нің қызы, Вюртемберг ханшайымы Шарлоттамен үйленді. Ольга 18 қаңтарда бірнеше кездесуден кейін Карлдың неке ұсынысына келісім берді. 1846 жылы 13 шілдеде Ресейдің Петергоф сарайында салтанатты той болды. Жұбайлар 23 қыркүйекте Ресейден Вюртемберг корольдігіне оралды. Олар көбінесе Штутгарттағы Вилла Бергте және Фридрихсхафендегі Хофен монастырында тұрды. Жұбайлардың балалары болмады, бұл Карлдың қартайған шағында ашық өмір сүрген гомосексуализмінен емес, оның басқа да денсаулық мәселелерінен туындады. Ольганың күйеуі әртүрлі еркектермен жақын қарым-қатынаста болғандықтан бірнеше рет дауға себеп болды. Олардың ішіндегі ең танымалдары – АҚШ-тан келген Чарльз Вудкок, кімді Карл 1888 жылы Фрайхерр Вудкок Савидж (ағылш. Baron Woodcock Savage) шеніне көтерді. Бұл оқиғадан кейін Карл өзінің сүйіктісінен бас тартуға мәжбүр болды. 1863 жылы Ольга мен Карл Ольганың сіңлісінің қызы, Ресейдің Ұлы князесі Вераны, Ольганың ағасы Ұлы князь Константиннің қызын асырап алды. 1864 жылы 25 маусымда әкесі қайтыс болғаннан кейін Карл таққа отырды және Вюртембергтің үшінші королі болды, ал Ольга Вюртембергтің төртінші королевасы атанды. Жаңа король 1864 жылы 12 шілдеде таққа отырды.
Olga met Kronprinz Karl of Württemberg in early 1846 in Palermo, Two Sicilies. Her parents wished that she make a dynastic marriage, especially since her siblings Alexander, Maria and Alexandra had married relatively insignificant royal partners. There had already been several marriages between members of the Russian Imperial Family and members of the Württemberg Royal Family (in addition to the marriage between Olga's paternal grandparents): Olga's future father in law, King Wilhelm I of Württemberg, married Olga's paternal aunt, Grand Duchess Catherine of Russia; Olga's paternal uncle, Grand Duke Michael of Russia, married Wilhelm I's niece, Princess Charlotte of Württemberg. Olga gave her consent to Karl's proposal of marriage after only a few meetings, on 18 January. The wedding was held in great splendour on 13 July 1846 at the Peterhof Palace, Russia. The couple came back from Russia to the Kingdom of Württemberg on 23 September. They lived mostly in the Villa Berg in Stuttgart and in the Kloster Hofen in Friedrichshafen. The couple had no children, probably not because of Karl's homosexuality, which he lived openly in his later age, but of his other health problems. Olga's husband became the object of scandal several times for his closeness with various men. The most notorious of these was Charles Woodcock from the United States, a former chamberlain whom Karl elevated to being Freiherr Woodcock Savage (English: Baron Woodcock Savage) in 1888. The resulting outcry forced Karl to renounce his favourite. In 1863, Olga and Karl adopted Olga's niece, Grand Duchess Vera of Russia, the daughter of Olga's brother Grand Duke Constantine. On 25 June 1864, after the death of his father, Karl acceded the throne and became the third King of Württemberg, making Olga the fourth Queen of Württemberg. The new King was enthroned on 12 July 1864.
Жұмысы мен ықпалы
Ол өмірін әлеуметтік мақсаттарға арнады. Ол қыздардың білім алуына ерекше қызығушылық танытты, сондай-ақ жарақат алған ардагерлер мен мүгедектерге Штутгарт филантропы Шарлотта Вальдің көмегімен қолдау көрсетті. 1849 жылы Штутгарттағы балалар ауруханасына, Олга ауруханасына, ал 1872 жылы Штутгарттың протестанттық медбикелер орденіне, Ольғашвестерншафтқа, оның есімі берілді. Осы қайырымдылық іс-әрекеттері оның халқы арасында күйеуінен гөрі танымал болды. Ол егіншілікке құштар болды және Ресейдегі неміс Волынь колониясында орналасқан шаруашылық мүлкінде болып жатқан барлық оқиғаға қызығушылық танытты. Ол өзінің қамқоршысы Карл Александр Вилерден, Вюртемберг жетімінен, мүліктерін басқарған және осы императорлық байланыс арқасында Ресей империялық үкіметінде беделді болған егжей-тегжейлі есептерді алды. Ольга сондай-ақ табиғат ғылымдарына қызығушылық танытып, минералдарды жүйелі түрде жинады. Оның коллекциясы Штутгарттағы Staatliche Museum für Naturkunde мұражайына тапсырылды. 2011 жылға дейін коллекцияның бір бөлігі көрмеге қойылған күйде сақталды. Оның есімі Австралияның Солтүстік территориясындағы геологиялық құрылымға берілді. 1871 жылы Карл I патша неміс текті австралиялық саяхатшы Фердинанд Мюллерді "Фрайерр фон Мюллер" шенінə көтерді. Ол оған ризашылық білдірді. 1872 жылы британдық австралиялық саяхатшы Эрнест Джайлз Австралияның орталық бөлігінде зор тау жыныстарын тапты. Мюллер Джайлстің демеушісі болды. Джайлз ең биік шыңды Мюллер тауы деп атағысы келді, бірақ Мюллер оны патшайымның құрметіне Ольга тауы деп атауға көндірді. Содан кейін бүкіл геологиялық құрылым "Ольгалар" деп аталды, ал 1980 жылдары жергілікті атау "Ката Тьюта" ресми түрде жарияланды.
Olga dedicated her life to social causes. She was especially interested in the education of girls, and also supported wounded veterans and the disabled assisted in part by philanthropist Charlotte Wahl of Stuttgart. A children's hospital of Stuttgart, the Olgahospital, was named for her in 1849; and an order of Protestant nursing nuns of Stuttgart, the Olgaschwesternschaft, was named for her in 1872. These charitable enterprises made her very popular among her subjects, much more so than her husband. Olga was fond of agriculture and was keenly interested in all happenings on her farming estate which was located in the German Volhynia colony of Russia. She received detailed reports from her ward Karl Alexander Wieler, a Württemberg orphan, who managed her estate and would rise to prominence in Russia's Imperial government owing to this Imperial association. Olga was also very interested in natural science and collected minerals systematically. Her collection was left to the Staatliche Museum für Naturkunde in Stuttgart. As of 2011 part of the collection is still on display. Her name is attached to a geological formation in the Northern Territory, Australia. In 1871, King Karl I elevated the German born Australian explorer Ferdinand Mueller to being "Freiherr von Mueller". He repaid the compliment as follows. A series of massive rock formations was discovered by the British born Australian explorer Ernest Giles in central Australia in 1872. Mueller was Giles' benefactor. Giles had wanted to name the tallest peak Mt. Mueller, but Mueller prevailed on Giles to name it Mt. Olga, in honour of the queen. The entire geological formation then became known as "The Olgas", before the indigenous name "Kata Tjuta" was officially proclaimed in the 1980s.
Кейінгі өмірі
Ольга патшайым қадір-қасиетімен және патшайымдық мінез-құлқымен ерекше көзге түсті. 1873 жылғы шілдеде патшалық жұптың Австрия-Мажарстанға сапарында Австрия императрицасы Элизабеттің күтімшісі: "Ол өте маңызсыз. Ол ең әсерлі түрде көрінеді – жалғыз патшайым" деп жазған.
Queen Olga was noted for her dignity and queenly demeanor. On a visit by the royal couple to Austria Hungary in July, 1873, a lady in waiting to Empress Elisabeth of Austria noted, "He is most insignificant. She makes a most imposing appearance the only one who is a queen "
1881 жылы Ольга "Traum der Jugend goldener Stern" (аудармада "Жастық шағымның алтын арманы") атты мемуар жазды, онда Ресей императорлық сарайындағы балалық шағы, әпкесі Александраның қазасына байланысты күйзелісі және ересек өмірінің бастапқы кезеңдері, Карлға үйленуімен аяқталған оқиғалар сипатталған. Ол бұл еңбегін қыздарына, Ресейдің Ұлы княгинясы Ольга мен Ресейдің Ұлы княгинясы Вераға арнады. 1891 жылғы 6 қазанда күйеуі қайтыс болғаннан кейін Ольга патшайым-ана болды. Ол бір жылдан соң, 30 қазанда, 70 жасында Фридрихсхафенде дүние салды. Ол Штутгарттағы Altes Schloss (Ескі сарай) криптасына жерленді.
In 1881, Olga wrote a memoir called Traum der Jugend goldener Stern (translated as The Golden Dream of My Youth) which described her childhood at the Russian Imperial Court, her grief at the loss of her sister Alexandra, and her early adult life, ending with her wedding to Karl. It is dedicated to her nieces, Grand Duchess Olga of Russia and Grand Duchess Vera of Russia. When her husband died on 6 October 1891, Olga became queen dowager. She died one year later, on 30 October 1892, in Friedrichshafen, aged 70. She was buried in the crypt of the Altes Schloss (Old Castle) in Stuttgart.