Кіріспе

Малин Кед маңындағы арал, Ирландия
жолаушылар-жүк кемесі

Инштрахулл (Inis Trá Tholl, шамасы "бос жағалау аралы" немесе "алыс жағалау аралы") – Ирландияның ең солтүстік аралы. Оның ауданы және Малин Кедтен солтүстік-шығысқа қарай шамамен, ал Шотландияның Ішкі Гебрид аралдарындағы Орсей аралынан оңтүстік-батысқа қарай бір шақырымнан астам жерде жатыр. Ирландияның ең солтүстік нүктесі – Тор Бег тасы тағы бір шақырым солтүстікке орналасқан. Инштрахулл Ирландияның ең солтүстік маягының орны. Аралда 1929 жылға дейін тұрғындар болды, ал маяк 1987 жылға дейін қызмет етті. Бүгінде ол адам тұрмайтын, бірақ жануарлар дүниесіне байланысты қорғалатын аймақ болып табылады.

Геология

Арал гранитті гнейстен, метаморфтық тау жынысының бір түрінен құралған, ол Инштрахулл гнейсі деп аталады. Оның жасы 1,7 миллиард жылға бағаланады, бұл оны Палеопротерозой дәуіріне жатқызады, және ол Ирландия аралдарындағы белгілі ең көне тас болып табылады. Инштрахулл гнейсі Риннс кешенінің құрамына кіретін, сонымен қатар Ислай және Колонсей аралдарында да кездесетін құрылым. Риннс кешені Оңтүстік Гренландияның Кетилидиан метаморфтық белдеуімен және Скандинавияның Свекофенниан белдеуімен салыстырылады.

Биология

Инштрахуллда кездесетін балдырлардың арасында Bonnemaisonia asparagoides, Callophyllis laciniata, Kalymenia reniformis, Sphaerococcus coronopifolius, Lomentaria articulate, L. orcadensis, Rhodymenia pseudopalmata, Plumaria plumose, Ceramium shuttleworthianum, Heterosiphonia plumose, Nitophyllum punctatum, Hypoglossum hypoglossoides, Drachiella spectabilis, Odonthalia dentate, Osmundea pinnatifida, Polysiphonia lanosa, P. stricta, Enteromorpha intestinalis, Ulva lactuca, Fucus serratus, F. spiralis және Ascophyllum nodosum тіркелген.

Халық саны мен тарихы

Қазір аралда тұрғындар жоқ, бірақ 1929 жылға дейін тұрғындар қауымы, ал 1987 жылға дейін маяк сақшылары болған. Инстрахуллдан қауымның эвакуациясы 1929 жылы бірдей жүргізілді. Бұл мәселе 1929 жылғы қарашада өткен Дайл отырысында, аймақтың депутаты Франк Карни заңсыз балық аулау туралы пікір білдірген кезде көтерілді. Депутат Иништрахуллдың 1881 жылдан 1901 жылға дейін халық саны шамамен 100%-ға өскен елдегі сирек орындардың бірі екенін айтты. Ол аралдағы адамдардың мектептері мен зираттары бар екенін, жағалауда балық аулауға арналған шағын қайықтармен балық аулаудан күнкөріс табатынын, ал сірке және сельдь маусымында желімен және тормен балық аулай алатынын мәлімдеді. Депутат Карни, әдетте олар лайықты табыс таба алатынын айтты. Бірақ, «шотланд және ағылшын траулерлері мен француз балық аулау кемелерінің» заңсыз балық аулауына байланысты, арал тұрғындары бірнеше апта бұрын аралды тастап, үйлерін қалдырып, тек маяк сақшысын қалдыруға мәжбүр болды. Балық шаруашылығы министрі Фионан Линч депутаты жауап беріп, адамдардың заңсыз балық аулаудан қашып кеткенімен келіспейтінін және олардың қазіргі жағдайын анықтау үшін сұраныс жіберіп отырғанын айтты. Министр «оларды үй жәрдемақысына тұрақты жүктеме болудан сақтау үшін барлық шара қолданылып жатқанын сезінгісі келеді» деді. Министр олардың жағдайы туралы есеп беру үшін өз ведомствосынан бас офицерін жіберді. Содан кейін министр Дайлге «алты [Инстрахулл] отбасының төртеуі аралға Irish Lights қайық қызметі арқылы күнкөріс табатынын, және олар әлі де бұл саламен айналыса алатынын» және мемлекеттік араласуға қажеттілік жоқ екенін хабарлады. Ол сондай-ақ, оның офицерінің есебіне сәйкес, көшіп келген арал тұрғындарының жағдайы «нашар» емес екенін айтты.

Ирландияның соңғы көрінісі

Инштрахулл Ирландияның ең солтүстік маяғының орналасқан жері, оны Ирландия жарық комиссиясы басқарады. Маяк 1813 жылы іске қосылды, негізінен Корольдік теңіз күштерінің кемелері Фойл көлінен бастап пайдалана бастағандықтан. Бүгінде оның жарығы әр 30 секунд сайын жыпылықтайды. Аралда ескі маяқтың қираған қалдықтары және жаңа (1956 жылғы) маяқ табылады. Маяк автоматтандыруы 1987 жылдың наурыз айында аяқталды және соңғы үш маякшы 1987 жылдың 30 сәуірінде станцияны тастап кетті. Аралдың географиялық орналасуы және маяк көптеген сирек құстарды, сондай-ақ сұр иттікшелердің тобын тартады. Арал және оған жақын 90 метрлік тереңдіктегі тасқын сулар жаз айларында көптеген акулалар мен киттерді қызықтырады. Көптеген су астында жүзушілер Порт-Мор аралдарын түскі ас ішу үшін пайдаланады, сонымен қатар жағалаудағы жүздеген кемелердің құлауын зерттейді. Аралға кіру Малин Кедінің маңындағы және аралдың өзіндегі қауіпті толқындар мен ағыстармен шектелген. Ирландия жарық комиссиясы (Аралдың қазіргі иелері) құрлыққа түсуге шектеулер қояды. Мамыр мен шілде айларында ұялайтын құстардың кезеңінде сақтану қажет. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, аралда екі Geocache орналасқан.