Судандағы білім жүйесі: 6-13 жас аралығындағы балаларға арналған тегін білім, білім беру реформалары, мемлекеттік бюджеттен білімге бөлінетін қаражат және HRMI бағалаулары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Судандағы білім берудің жалпы шолуы
Overview of education in Sudan
Судандағы білім беру 6-дан 13 жасқа дейінгі балалар үшін тегін және/немесе міндетті. 2019/2020 оқу жылына дейін бастауыш білім беру сегіз жылдық білім беруден тұрады, одан кейін үш жылдық орта білім беру кезеңі болады. 2019 жылғы Суданның демократияға өту кезеңінде 2020/2021 оқу жылында білім беру жүйесі 6+3+3 форматына қайта оралуы жоспарлануда. Сондай-ақ, 2019 жылғы Суданның демократияға өту кезеңінде білім беруге бөлінетін ұлттық бюджеттің үлесі 2018 жылы әл-Башир кезінде болған 3 пайыздық көрсеткіштен артуы күтілуде.
Education in Sudan is free and/or compulsory for children aged 6 to 13 years. Primary education up to the 2019/2020 academic year consists of eight years, followed by three years of secondary education. and is scheduled, during the 2019 Sudanese transition to democracy, to return to 6+3+3 in the 2020/2021 academic year. During the 2019 Sudanese transition to democracy, the percentage of the national budget spent on education is planned to increase from the al Bashir 2018 value of 3 percent
Адам құқықтарын өлшеу жобасы (HRMI) Суданның елдің табыс деңгейіне сәйкес білім алу құқығын толыққанды орындауы тиіс міндеттердің тек 42,3% -ын ғана орындап отырғанын анықтады. HRMI білім алу құқығын бастауыш және орта білім беруге қол жеткізу құқығын қарастыру арқылы жіктейді. Суданның табыс деңгейін ескере отырып, ел бастауыш білім беру саласында өз ресурстарының (табысының) мүмкіндігінің 47,0% -ын, ал орта білім беру саласында 37,6% -ын ғана қамтамасыз етеді.
The Human Rights Measurement Initiative (HRMI) finds that Sudan is fulfilling only 42.3% of what it should be fulfilling for the right to education based on the country's level of income. HRMI breaks down the right to education by looking at the rights to both primary education and secondary education. While taking into consideration Sudan's income level, the nation is achieving 47.0% of what should be possible based on its resources (income) for primary education but only 37.6% for secondary education.
Кондоминиум, 18981956
1898 жылы Англо-Мысыр кондоминиумы құрылғанға дейін Суданда қалған жалғыз білім беру мекемелері – мұсылмандық солтүстіктегі ауылдық Құран мектептері, яки куттабтар болды. Олар негізінен Құранды жатқа айтуды үйретті, тіпті 120 жылға дейінгі тәртіпсіздіктер олардың жұмысын да бұзып жіберді. Оңтүстікте мүлдем білім беру мекемелері болған жоқ. Кондоминиум саясаты Суданның әкімшілігін біртіндеп судандықтандыруды, бұрынғы ресми лауазымдарды иеленген ливандықтар мен мысырлықтарды алмастыруды көздеді. Лорд Кромер 1903 жылы осы саясатты нақты айқындап берді және білім беру саясатының негізгі мақсаты – халыққа арналған қарапайым бастауыш білім беру болуы керек екенін қатыстыра айтты. Осыны ескере отырып, 1900 жылы отаршылдық билік Судандық шенеуніктерді әкімшіліктің төменгі буындарына дайындау үшін мектеп жүйесін құруға кірісті және білімді талап етпейтін лауазымдарға мүмкіндігінше көп судандықтарды тағайындауды шешті. Олар мұғалімдерге жәрдем беріп, мүмкіндігінше көп куттабтарды қайта ашуға тырысты. Оқу-әдістемелік семинарлар Кассала, Омдурман және Гордон колледжінде ұйымдастырылды. Бірақ жоғары мәртебелі судандықтар балаларын осы семинарларға жіберуден бас тартты. Сондықтан төрт мемлекеттік бастауыш мектеп ашылды. 1914 жылға қарай бұл саясат нәтежесін берді, осы мектептердің түлектері әкімшіліктің төменгі буындарын, соның ішінде үш халифаның ұлдарын және түрлі Махдист әмірлерін толтырды. Жоғары білім беру үшін британдықтар 1920 жылы Хартумда Гордон еске алу колледжін, ал 1912 жылы Ислам Омдурман ғылыми институтын құрды. 1898 мен 1930 жылдар аралығында кондоминиум үкіметінің Оңтүстік аймарындағы саясаты – аймақтың негізгі әскери бақылауын сақтау болды, ал ол өзге жағынан дамымаған күйінде қалды. Христиандық миссионерлік қоғамдарға Оңтүстікте мектептер ашуға рұқсат берілді, бірақ Солтүстікте емес. 1922 жылға дейін Оңтүстіктегі мектептердің дамуы толығымен миссионерлердің қолында болды. Үкімет мектептердің дінге көшуге емес, әлеуметтік және білім беру жұмысына назар аударуын қалағанын білдіргенімен, бұл айырмашылық іс жүзінде мағынасыз болды. 1922 жылы үкімет миссионерлік мектептерге қаржылай көмек көрсетуді бастады және 1926 жылдан бастап оны едәуір арттырды. Мақсаты – Оңтүстік тұрғындарын кеңсе қызметкерлері, мұғалімдер, кішігірім лауазымды қызметкерлер сияқты мемлекеттік қызметке лайықты дайындау болды, ал осы жұмыстың орындалуын бақылау үшін мемлекеттік инспекторлар тағайындалды. Алғашқы мемлекеттік мектеп 1940 жылы ашылды. Бастауыш сыныптарда оқу отандық тілдерде, ал жоғары сыныптарда – ағылшын тілінде жүргізілді. 1947 жылы мемлекеттік мектептерде 70 457 оқушы, ал Солтүстіктегі мемлекеттік емес мектептерде 14 369 оқушы оқыды. Оңтүстік мектептерінде 19 195 оқушы бар еді.
Prior to the establishment of the Anglo Egyptian condominium in 1898, the only educational facilities remaining in the Sudan were the village Koran schools, or kuttabs, in the Moslem north. These taught little more than the memorization of the Koran, and even these were disrupted by the disorders before 120 B. C. There were no educational facilities at all in the South. The policy of the condominium was to gradually Sudanize the administration in the Sudan, replacing the Lebanese and Egyptians who had previously held official posts. Lord Cromer in 1903 defined the policy clearly, and also insisted that education policy should concentrate on a basic elementary education for the masses. With this in mind, in 1900 the colonial authorities started to create a school system, geared to provide Sudanese officials for the lower grades of the administration, and decided to appoint as many Sudanese as possible to posts not requiring education. They made efforts to reopen as many kuttabs as possible, by giving subsidies to teachers. Instructional workshops were set up at Kassala, Omdurman, and at the Gordon College. But higher class Sudanese refused to send their children to these workshops. So four government primary schools were created. By 1914 the policy was working, and the students from these schools were filling the lower ranks of the administration, including the sons of the three Kalifahs and various Mahdist Amirs. For higher education, the Gordon Memorial College was founded by the British in Khartoum in 1920 and the Islamic Omdurman Scientific Institute was founded in 1912. Between 1898 and 1930, the condominium government policy in the South was simply to maintain a basic military control of the area, which otherwise remained undeveloped. The Christian missionary societies were allowed to establish schools in the south, but not in the north. Up to 1922, the development of schools in the south was entirely in the hands of the missionaries. Although the government made clear a wish that the schools should focus on social and educational work rather than conversion, the distinction was in practice meaningless. In 1922 the government began to give some financial assistance to the missionary schools, and substantially increased it from 1926. The objective was to train southerners to be suitable for government employment as clerks, teachers, minor officials etc., and government inspectors were appointed to assist with the task. The first government school opened in 1940. Education was in local languages at primary level, and in English at higher level. In 1947 there were 70,457 students at government schools and 14,369 students and non government schools in the north. There were 19.195 students at schools in the south.
Тәуелсіздік және одан кейінгі кезең
Тәуелсіздік алған кезде мектеп жүйесі жақсы жағдайда болды, және жаңа үкімет жаңа мектептер мен университеттер ашуды жалғастырды. 1989 жылы Суданда бес мемлекеттік және екі жекеменшік университет болды.
The school system was in good shape at independence, and the new government continued to create new schools and universities. In 1989 there were five public universities and two private universities in Sudan.
Башир үкіметі
1990 жылдың қыркүйегінде Башир үкіметі Мұсылман бауырластығының басшылары, ислам мұғалімдері мен әкімшілерінің қолдауымен мектептерді исламдануға бейімдеу туралы шешім қабылдады. Бұл режимнің ең белсенді қолдаушылары олар болды. Барлық мектептерде, колледждерде және университеттерде мұсылмандық оқу бағдарламасы жасалып, енгізілді. Ол екі бөлімнен тұрды: біріншісі – барлық студенттер үшін міндетті, екіншісі – ерікті. Міндетті курс элементтерінің барлығы Құраннан және сахих хадистер кітаптарынан алынды. Ерікті оқу курсы студенттерге жеке қабілеттері мен бейімділіктеріне сәйкес мамандықтарды таңдауға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, Ұлттық ислам фронтымен байланысты жарымәскери ұйым – Халықтық қорғаныс күштеріне мүше болу университетке қабылданудың шарты болды. Бір жыл ішінде үкімет ағылшын тілінің орнына араб тілін оқыту тілі ретінде пайдалануды бұйырды. Сондай-ақ, жаңа саясатқа қарсы болған Хартум университетінің 70-ке жуық профессоры-оқытушысы жұмыстан босатылды. Университет студенттерінің саны екі есеге арттырылып, көптеген жаңа университеттер ашуға бұйрық берілді. Бұл өзгерістер оңтүстікте жағымсыз қарсы алынды және оңтүстіктегі наразылықты нағыз азаматтық соғысқа ұшырауға себепкер болды. Осының салдарынан оңтүстіктегі білім беру жүйесі дерлік құлап қалды. 2006 жылы 27 мемлекеттік университет, 5 жеке университет, 9 мемлекеттік техникалық колледж және 46 жеке колледж болды. IAU World Higher Education Database 2006 мәліметтері бойынша, студенттер саны 1989 жылы 6080-ден 1999/2000 жылы 38 623-ке дейін өсті, яғни 535%-ға ұлғайды. 2000 жылы жоғары білім беруге барлығы 204 114 студент қабылданды, оның 47%-ы – қыздар. Дүниежүзілік банк 2018 жылы 5–13 жас аралығындағы балалардың 40%-дан астамы білім алмағанын бағалады.
In September 1990 the Bashir government decided to Islamize the schools, backed by the leaders of the Muslim Brotherhood and Islamic teachers and administrators, who were the strongest supporters of the regime. A Muslim curriculum was devised and imposed on all schools, colleges and universities. It consisted of two parts, the first obligatory for all students and the second optional. All the essential elements of the obligatory course would be drawn from the Quran and the recognized books of the hadith. The optional course of study would permit the student to select certain specializations according to individual aptitudes and inclinations. In addition, membership in the Popular Defense Forces, a paramilitary body allied to the National Islamic Front, became a requirement for university admission. Within a year the government ordered that Arabic should be used as the language of instruction, replacing English. It also dismissed around seventy faculty members of the University of Khartoum, who were opposed to the new policy. It also ordered that the number of university students should be doubled, and that many new universities should be opened. These changes were very unwelcome in the South and contributed to turn the insurgency in the south into a real civil war. In consequence educational facilities in the South have largely disappeared. By 2006 there were 27 public universities, 5 private universities, 9 public technical colleges, and 46 private colleges. The IAU World Higher Education Database 2006 indicates that the number of students rose from 6,080 in 1989 to 38,623 in 1999/2000, an increase of 535%. Total tertiary enrollment in 2000 was 204,114 students, of which 47% were female. The World Bank estimated in 2018 that more than 40% of children aged 5–13 had no education.
Білім деңгейлері
Суданның білім беру жүйесі келесідей құрылымдалған. Біріншіден, балабақша және күндізгі бағдарлама. Ол 3-4 жастан басталады, 1-2 сыныптан тұрады (ата-аналардың шешіміне байланысты). Екіншісі: бастауыш мектеп. Бірінші сынып оқушылары 6-7 жасында оқуға түседі. Аль-Башир президенттігі кезінде білім беру 8 жылдық болды, бірақ ол 6 жылға дейін қысқартылуда. 2020 жылдың желтоқсанына дейін фильм Суданда үлкен қоғамдық резонанс тудырып, заңнамалық өзгерістерге және үкіметтің қылмыстық қудалаулар туралы уәделеріне әкелді.
Progression through the Sudanese educational system is structured as follows. First: kindergarten and day care. It begins in the age of 3 4, consists of 1 2 grades, (depending on the parents). Second: elementary school. First grade pupils enter at the age of 6 7. During the al Bashir presidency, this consisted 8 years of schooling, which is to be changed to 6 years By December 2020, the film had led to a major public reaction in Sudan, with legislative changes and governmental promises of prosecutions.