Кіріспе

Матея Матевский (13 наурыз 1929 – 6 маусым 2018) – македондық ақын, әдебиет және театр сыншысы, эссеші және аудармашы.

Мансап

Матевский 1929 жылы 13 наурызда Түркияның Стамбул қаласында шығыс православиелік албан отбасында дүниеге келген. Оның отбасы жұмыс істеу үшін Түркияда уақытша тұрған. Матевский Скопьедегі филология факультетін бітірген. Македония радиосы мен теледидарында журналист, мәдени және әдеби бағдарламаның редакторы, теледидардың бас редакторы және директоры, сондай-ақ Скопье радио-теледидарының бас директоры болып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар шетелдегі мәдени қатынастар жөніндегі комиссия төрағасы және Македония СР президентінің құрамындағы мүше болды. "Кочо Рацин" баспасында редактор болып қызмет етті. Әлемдік драма тарихынан профессор және Скопьедегі драма өнері факультетінде оқытушы болды. Матевский "Mlada literatura" әдеби журналының редакторы болды. "Рачинови сребти" Струга поэзия кештері фестивалінің кеңесінің төрағасы да болды. Ол Солтүстік Америка академиясының испан тіліндегі корреспондент мүшесі. Матевский Норвегияның Молде қаласындағы Бьорнстьерне Бьорнсон академиясының мүшесі. Матея Матевский – 1950 жылдары ұлтымен бірге қалыптанған және қазіргі әдебиетінің бағыттарын анықтаған македондық ақын-интеллектуалдардың екінші буынының өкілі. Македондық поэзияның негізін қалаушылары – Блаже Конески мен Ако Сопов – серб әріптестерімен бірге модернизм үшін күресіп, социализмнің алғашқы жылдарындағы ждановтық реалистерге қарсы тұрды. Енді соғыстан кейін білім алған университет ақындары екінші буын ретінде әдебиетке жаңа күрделілік, жан-жақты білім және күшейтілген символизм әкелді. Радован Павловский сияқты ақындар македондық табиғат бейнелерін жаңа сюрреалистік күшпен бейнеледі, Гане Тодоровский мен Влада Урошевич поэзияға заманауи және қалалық тақырыптарды енгізді, бірақ осы поэзияны жаңа формальды және мазмұнды санаға, форма сезіміне және композициялық санаға жеткізген Богомил Гюзел және әсіресе Матевский болды. Оның өлеңдері жиырма шет тілінде отыз кітапқа басылды. Ол испан, француз, македон, словен, орыс, албан, португал және серб тілдерінен аударған қырықтан астам кітап жариялады. Матевский 2018 жылғы 6 маусымда 89 жасында Македонияның Скопье қаласында қайтыс болды. Оның қосылуы Скопьедегі Бутель қалалық зиратында өтті.