Горня Радгона: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Горня Радгона () – Словениядағы қала. Ол Горня Радгона муниципалитетінің орталығы болып табылады. Бұрын бұл қала бүгінгі аймақтық орталық және оның туыс қаласы Бад-Радкерсбургтің (Австриядағы Мура өзенінің арғы бетінде) қорғаныс бекінісі болған. 1919 жылы Штирия аймағы Австрия мен Словения арасында бөлінген кезде бұл қалалар екіге бөлінді. Содан кейін олар жеке-жеке дамыды, ал Горня Радгона жаңа қалалық орталыққа айналды.

Тарих

Касл төбесіндегі неолиттік қоныстың іздері, Урнфилд мәдениеті кезіндегі қоныстануды куәландырады. Кейінгі табалдырықтар бұл жерде шағын римдік қоныс болған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Горня Радгона приходы Зальцбург диоцезіне қарасты және 12 ғасырдың бірінші жартысында Шпанхаймдер тұсында құрылды. Горня Радгонадағы приход шіркеуі Әулие Петрге арналған, ол 1813 жылы салынды және 1890 жылы кеңейтілді. Горня Радгонаның тарихы 12 ғасырға дейін жетеді, сол кезде Ратигож қамалының төменгі жағында қоныс орнатылды. Габсбург әулетінен Альберт I патша бүгінгі Радкерсбургті Мура өзеніндегі аралда құрды, ол 1265 жылы базар ретінде, ал 1299 жылы қала ретінде айтылды. Соңында ескі қоныс қаланың шеткі ауданына айналды. Горня Радгона Касл төбесінің (265 м) беткейінде және Апаче алқабы мен Мура алқабын бөліп тұратын Словен төбелерінің ұшында салынған. Мура өзеніндегі маңызды орналасуының арқасында 12 және 13 ғасырларда Горня Радгона мен Радкерсбург венгрлердің көптеген шабуылдарына ұшырады, ал 15 және 16 ғасырларда Осман түріктерінің шабуылдарына ұшырады. 18 ғасырдың басында шаруалардың көтерілісі үлкен мәселе болды. 1605 жылы Мура өзені тасып, Горня Радгона мен Радкерсбергке зор зиян келтірді, және індеттің зиянына әр буын дерлік тап болды. Ең ауыр жарылыс 1680 жылы болды, көптеген үйлер тұрғынсыз қалды. Горня Радгона 1907 жылы базар құқығын алды, ал екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала мәртебесіне ие болды. 1918 жылға дейін ол әкімшілік тұрғысынан Радкерсбургпен байланысты болды. 1929 жылдың ақпан айындағы суық ауа райы Горня Радона мен Радкерсбург арасындағы ескі ағаш көпірге мұз жиналып, оны қиратты. Жаңа ағаш көпір 1932 жылға дейін салынбады. Ыңғайлы географиялық орналасуы және экономикалық байланыстары (су тасқыны мен өрттерді болдырмау бойынша бірлескен ынтымақтастық, сондай-ақ маңызды көлік жолдары) жаңа көпірдің бірлескен құрылысына әкелді. Көпір 1968 жылдың 12 қазанында Югославия жетекшісі Иосип Броз Тито және Австрия президенті Франц Йонас тарапынан салтанатты түрде ашылды. 1991 жылы Словенияның тәуелсіздігі үшін болған онкүндік соғыс кезінде Горня Радгона шекаралық бекетінде ірі шайқастар болды.

Traces of Neolithic settlement on Castle Hill attest to settlement during the Urnfield culture. Later finds indicate that there may have been a small Roman settlement here. The Parish of Gornja Radgona belonged to the Diocese of Salzburg and was founded under the Spanheims in the first half of the 12th century. The parish church in Gornja Radgona is dedicated to Saint Peter and was built in 1813 and extended in 1890. The history of Gornja Radgona itself reaches back to the 12th century, when a settlement was established beneath Ratigoj Castle. King Albert I of Habsburg founded today's Radkersburg on an island in the Mura River, and it was mentioned as a market in 1265 and as a town in 1299. Eventually the old settlement turned into a suburb of the town. Gornja Radgona was built on the slope of Castle Hill (265 m) and the tip of the Slovene Hills , which separate the Apače Basin from the Mura Basin. Because of its important location on the Mura River, in the 12th and 13th centuries Gornja Radgona and Radkersburg suffered multiple attacks by the Hungarians and, in the 15th and 16th centuries, attacks by the Ottoman Turks. In the early 18th century, peasant rebellions were a major problem. In 1605 the Mura flooded, causing great damage to Gornja Radgona and Radkersberg, and nearly every generation experienced the plague. The worst outbreak was in 1680, and left many houses without occupants. Gornja Radgona received market rights in 1907, and town status after World War II. Prior to 1918 it was administratively connected with Radkersburg. In February 1929, exceptionally cold weather caused ice to accumulate against the old wooden bridge between Gornja Radona and Radkersburg, destroying it. A new wooden bridge was not built until 1932. The favorable geographical location and economic contacts (including joint cooperation in preventing flood and fires, and important transport links) resulted in the joint construction of a new bridge. The bridge was ceremonially opened on 12 October 1968 by Yugoslav leader Josip Broz Tito and Austrian President Franz Jonas. During the Ten Day War for Slovenia's independence in 1991, major fighting occurred at the Gornja Radgona border crossing.

Экономика

Горня Радгона Помурски Сейем д. д. ұйымдастырған халықаралық жәрмеңке шараларын қабылдайтын қала ретінде де белгілі. Ең танымал шарасы – жыл сайын өтетін және 120 000-нан астам адамға тартылатын Халықаралық ауыл шаруашылығы және азық-түлік жәрмеңкесі. Горня Радгона өзінің шараптарымен де әйгілі.