Кіріспе

Юрий Матвеевич Фельтен (Ю́рий Матве́евич Фе́льтен, Георг Фридрих Велдтен; 1730 – 1801) – Ресей империясының сәулетшісі, императрица Екатерина Ұлының сарайында қызмет еткен. Юрий Фельтен Германиядан Ресейге көшіп келген отбасында Георг Вельден болып дүниеге келген. Оның әкесі Ресей Ғылым академиясында жұмыс істеген. Жас Юрий Фельтен Ресей мемлекеттік стипендиясымен Ғылым академиясының гимназиясында оқыды. 1744 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Фельтен Германияға көшіп кетті. 1744 жылдан 1749 жылға дейін Тюбинген университетінде оқыды, бірақ қаржылық және жеке жағдайының қиындығы Санкт-Петербургке қайтуға мәжбүр етті. Фельтен императрица Елизаветаға хат жазып, ол оған қонақжайлық көрсетіп, стипендия берді, соның арқасында ол 1752 жылы сәулетші мамандығы бойынша Ресей академиясын бітірді. 1752 жылдан 1762 жылға дейін Фельтен Санкт-Петербургте және оның айналасындағы Қысқы сарай мен басқа да ғимараттар салынып жатқанда, атақты сәулетші Бартоломео Растреллидің көмекшісі болып жұмыс істеді. 1760 және 1770 жылдары ол Сарай алаңының оңтүстік жағын қоршап тұрған күрделі ансамбльді жобалады, қазіргі уақытта ол Бас штабтың ғимараттарының бір бөлігіне енген. Сонымен қатар, ол су жағалауында орналасқан, кеңейіп келе жатқан Эрмитаж кешенінің бір бөлігі – Ескі Эрмитажды жобалады, Кіші Эрмитаждың шатырындағы қысқы бақты жасады, сондай-ақ мұражай галереяларын кеңейтуге қатысты. Юрий Фельтен императрица Екатерина Ұлының сеніміне және құрметіне ие болды. Ол оған Царское Селода көптеген тапсырыстар берді, мысалы, Екатерина сарайындағы Зубов қанатын салды, сондай-ақ Қысқы сарайда және басқа да жерлерде жұмыстар жасады. Ол Санкт-Петербургтің орталық бөлігінде екі лютеран шіркеуін жобалады: Ленинград қоршауы кезінде зақымдалған және 1946 жылы қалпына келтірілген Чесмен сарайы және Чесмен сарайындағы Әулие Иоанн шіркеуі. Фельтен сонымен қатар белгілі өнертапқыш және инженер болды. Ол қола аттының тұғырына айналған алып гранит тасты жылжытуға арналған ауыр көтергіш машина жасады. Бүгінгі күнге дейін бұл тұғыр адамзат тарихында жылжытылған ең үлкен тас болып саналады. 1764 жылдан бастап Фельтен Императорлық өнер академиясында сәулет өнерін оқытты. 1789 жылы ол академия директоры болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін осы лауазымды иеленді. Оның ең танымал жұмысы ғимарат емес, Санкт-Петербургтегі Жазғы бақтың Нева жағындағы 1783 жылы салынған құйма темірден жасалған қоршауы. Оның тағы бір маңызды құрылысы – Санкт-Петербургтегі Анненкирхе.